I OZ 64/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie sądowoadministracyjnedoręczeniabraki formalneodrzucenie skargiPESELZUSświadczenia rodzinnezażalenietryb zastępczy

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych (brak numeru PESEL) mimo skutecznego doręczenia wezwania w trybie zastępczym.

Skarżący K.D. wniósł skargę na decyzję ZUS odmawiającą przyznania świadczenia. WSA wezwał go do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL, jednak wezwanie nie zostało odebrane i zostało doręczone w trybie zastępczym. Skarżący nie uzupełnił braków, co skutkowało odrzuceniem skargi. NSA oddalił zażalenie, uznając doręczenie wezwania za skuteczne i potwierdzając prawidłowość odrzucenia skargi.

Sprawa dotyczy zażalenia K.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło jego skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia "aktywi rodzice w pracy". Sąd I instancji odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie uzupełnił braków formalnych, tj. nie podał numeru PESEL, mimo wezwania. Wezwanie zostało wysłane na adres skarżącego, dwukrotnie awizowane i w związku z niepodjęciem zostało uznane za skutecznie doręczone w trybie zastępczym. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów dotyczących doręczeń, odrzucenia skargi oraz Konstytucji RP, twierdząc, że nie otrzymał wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że dowody w aktach sprawy (adnotacje operatora pocztowego) potwierdzają skuteczne doręczenie wezwania w trybie zastępczym. Sąd podkreślił, że twierdzenia skarżącego o nieotrzymaniu awiza nie były wystarczające do podważenia prawidłowości doręczenia. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych ma zostać rozpoznany przez WSA po zwrocie akt.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli przesyłka była dwukrotnie awizowana, a dowody w aktach sprawy (adnotacje urzędowe) potwierdzają ten fakt, nawet jeśli strona twierdzi, że nie otrzymała awiza.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo przyjął skuteczne doręczenie w trybie zastępczym na podstawie adnotacji operatora pocztowego o dwukrotnym awizowaniu przesyłki. Twierdzenia strony o nieotrzymaniu awiza, bez dodatkowych dowodów (np. reklamacji na poczcie), nie podważają domniemania prawidłowości doręczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niespełnienie wymogów formalnych skargi, w tym nieuzupełnienie braków w wyznaczonym terminie, skutkuje jej odrzuceniem.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 46 § § 2 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg podania numeru PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jako elementu pisma.

P.p.s.a. art. 73 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasady skuteczności doręczenia w trybie zastępczym po dwukrotnym awizowaniu przesyłki.

k.p.a. art. 73 § § 1-4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące doręczeń, przywołane w kontekście zarzutów skarżącego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu, przywołane w kontekście zarzutów skarżącego o pozbawieniu możliwości uzupełnienia braków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w trybie zastępczym było skuteczne, ponieważ przesyłka została dwukrotnie awizowana, co potwierdzają adnotacje pocztowe. Niespełnienie wymogu podania numeru PESEL w skardze, mimo wezwania, stanowi obligatoryjną podstawę do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie zostało skutecznie doręczone skarżącemu. Odrzucenie skargi narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, pozbawiając skarżącego realnej możliwości uzupełnienia braków. Błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że skarżący pozostawił wezwanie bez odpowiedzi, podczas gdy nigdy nie otrzymał wezwania ani awiza.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że przesyłka adresowana do skarżącego i niepodjęta w terminie została skutecznie doręczona z dniem 29 października 2025 r. w trybie zastępczym. Twierdzenie skarżącego, że nie otrzymał zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, wobec znajdujących się w aktach sprawy dowodów, należy uznać za niewystarczające.

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad skuteczności doręczeń w trybie zastępczym w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz konsekwencji nieuzupełnienia braków formalnych skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku numeru PESEL i procedury doręczeń zastępczych. Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących doręczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z doręczeniami i brakami formalnymi skargi. Brak nietypowych faktów czy przełomowej wykładni prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 64/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 633/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2026-01-21
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art.46 § 2 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 633/25 o odrzuceniu skargi K.D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 października 2025 r., nr 010070/684/9726742/2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 21 stycznia 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 633/25 odrzucił skargę K.D. (dalej "skarżący") na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 października 2025 r., nr 010070/684/9726742/2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 14 listopada 2025 r. skarżący wniósł skargę na ww. decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wezwano skarżącego do uzupełnienia braku skargi poprzez podanie numeru PESEL w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie, po dwukrotnej próbie doręczenia na adres wskazany w skardze, dołączono do akt sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 29 grudnia 2025 r.
W konsekwencji powyższego, Sąd uznał, że powyższe okoliczności obligowały do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a.").
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz uznanie, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zostało skutecznie doręczone. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- naruszenie art. 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 73 § 1-4 k.p.a. poprzez przyjęcie skuteczności doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w drodze fikcji doręczenia mimo, że wezwanie to nie dotarło do skarżącego w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią;
- naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi pomimo braku skutecznego doręczenia wezwania;
- naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP polegające na pozbawieniu skarżącego realnej możliwości uzupełnienia braków formalnych skargi;
- błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że skarżący pozostawił wezwanie bez odpowiedzi, podczas gdy nigdy nie otrzymał wezwania ani awiza dotyczącego tego wezwania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie – stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. – skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 tej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji, a ponadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym – przewidzianym w art. 46 P.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., pismo strony powinno zawierać, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie, numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.
W rozpoznawanej sprawie, w związku ze stwierdzonymi brakami formalnymi skargi, zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 grudnia 2025 r. skarżący został wezwany do wskazania swojego numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z adnotacji operatora pocztowego umieszczonych na kopercie, w której przedmiotowe wezwanie zostało przesłane stronie oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana - pierwszy raz w dniu 12 grudnia 2025 r. i powtórnie w dniu 22 grudnia 2025 r. Wobec powyższego Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że przesyłka adresowana do skarżącego i niepodjęta w terminie została skutecznie doręczona z dniem 29 października 2025 r. w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 73 § 4 P.p.s.a. W terminie wyznaczonym w ww. zarządzeniu skarżący nie podał swojego numeru PESEL, a zatem zaistniała obligatoryjna przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja zażalenia również nie wzruszyła domniemania prawidłowości oraz skuteczności doręczenia przesyłki i nie mogła odnieść pożądanego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego postanowienia. Twierdzenie skarżącego, że nie otrzymał zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, wobec znajdujących się w aktach sprawy dowodów, czyli dokonanych na przesyłce adnotacji urzędowych, należy uznać za niewystarczające. Skarżący w zażaleniu przedstawił potwierdzenie odebrania innej przesyłki, odebranej przez niego w dniu 5 stycznia 2026 r. na okoliczność, że w tym dniu przebywał w domu, jednakże okoliczność ta nie mogła stanowić o podważeniu prawidłowego rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Ponadto w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego na zwrócenie się przez skarżącego do placówki Poczty Polskiej z reklamacją na okoliczność niedostarczenia obydwy awiz.
Z tych powodów uznać należy, że zaskarżone postanowienia odpowiada prawu.
Końcowo, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po zwrocie akt z Sądu II instancji.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI