I OZ 633/14

I OZ 633/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-07-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Łd 1100/13 - Wyrok WSA w Łodzi z 2014-02-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 234 par. 2, art. 220 par. 1, art. 184, 197 par. 2, art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 45 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA - Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.Z. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1100/13 w przedmiocie ściągnięcia nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi P. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] wydane w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1100/13, oddalił skargę P. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] wydane w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Skarżący w dniu 11 lutego 2014 r. wystąpił o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę i jego doręczenie. Zarządzeniem z dnia 11 lutego 2014 r., Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał go do uiszczenia w terminie 7 dni opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. W treści wezwania skarżący został pouczony, że jeżeli opłata nie zostanie uiszczona w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, Przewodniczący zarządzi jej ściągnięcie od strony, która złożyła wniosek.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k-47) skarżący odebrał wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w dniu 26 lutego 2014 r., a odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 17 marca 2014 r. (k-55).
Pismem z dnia 3 marca 2014 r. skarżący cofnął swój wniosek z dnia 11 lutego 2014 r. i zrezygnował z żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę i jego doręczenia, z uwagi na niewystarczające środki finansowe.
Następnie pismem z dnia 4 marca 2014 r., zatytułowanym "zażalenie" skarżący wniósł o uchylenie zarządzenia z dnia 11 lutego 2014 r. wzywającego go do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, z uwagi na brak możliwości jej uregulowania.
Pismo to, zgodnie z jego treścią, zostało potraktowane jako wniosek o umorzenie należności sądowych i przedstawione Dyrektorowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który zarządzeniem z dnia 19 marca 2014 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia jego wniosku z dnia 4 marca 2014 r. przez złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach skarżącego oraz dochodach małżonka pozostającego we wspólności majątkowej ze skarżącym w terminie 14 dni od daty doręczenia pisma pod rygorem odmowy umorzenia należności sądowej. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 9 kwietnia 2014 r. (k-56), jednakże pomimo upływu zakreślonego terminu nie złożył on stosownego oświadczenia. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji zarządzeniem z dnia 27 maja 2014 r., zgodnie z art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.), zarządził ściągnięcie nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł.
P. Z. uiścił opłatę kancelaryjną, jednakże wspomniane zarządzenie zaskarżył wnosząc zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podniósł w nim, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został przez niego wycofany. Wskazał ponadto, że zgodnie z wymaganiami procedury sądowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi powinien wezwać go do wniesienia opłaty w wysokości 100 zł pod rygorem oddalenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia, a samo uzasadnienie powinno być sporządzone pisemnie "w ramach" uiszczonego wpisu sądowego, wobec czego wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia z dnia 27 maja 2014 r. oraz o zwrot wniesionej opłaty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 234 § 2 P.p.s.a., opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Samo więc literalne brzmienie tego przepisu wskazuje, wbrew twierdzeniom skarżącego, że w przypadku, gdy uzasadnienie orzeczenia sporządzane jest na wniosek strony, podlega opłacie kancelaryjnej. Nie pobiera się opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem podlegający doręczeniu z urzędu. Sąd z urzędu jest zobowiązany do sporządzenia uzasadnienia wyroku uwzględniającego skargę (art. 141 § 1 P.p.s.a.), co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Art. 234 § 2 P.p.s.a. stanowi ponadto, że w przypadku nieuiszczenia opłaty, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek.
Zgodnie zaś z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że odpis wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek żądania strony, doręcza się bez względu na to – wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu - czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W art. 234 § 2 P.p.s.a. wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a.). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 9 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483). Jednocześnie jednak ustawodawca zabezpieczył realizację przez strony postępowania zasady partycypacji w kosztach postępowania sądowego, wprowadzając zasadę, że nieuiszczone opłaty będą podlegały ściągnięciu w drodze egzekucji. Sformułowanie "pobiera się", odnoszące się do opłaty kancelaryjnej, zawarte w art. 234 § 2 ustawy, oznacza obowiązek podjęcia działań przez sąd administracyjny, zmierzających do uiszczenia przez stronę wskazanej opłaty. Zarządzenie o wezwaniu strony skarżącej do uiszczeniu opłaty nie było w tym przypadku obligatoryjne, lecz wynikało z ekonomiki procesowej, pozwalając jednocześnie stronie skarżącej na uiszczenie opłaty bez narażania się na ściągnięcie jej w drodze egzekucji.
Drugą kwestią wymagającą wyjaśnienia jest skuteczność oświadczenia strony o cofnięciu wniosku o sporządzenie uzasadnienia i wpływ tego oświadczenia na obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej. W przypadku, gdy skarżący chciał zrezygnować z wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinien ten wniosek cofnąć w sposób wyraźny przed sporządzeniem uzasadnienia. Cofnięcie bowiem wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po jego sporządzeniu nie rodzi skutków związanych z obowiązkiem ponoszenia opłat kancelaryjnych, tj. nie zwalnia z tego obowiązku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt II OZ 721/09). Z treści przepisu art. 234 § 2 P.p.s.a. wynika jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej związany jest ściśle ze sporządzeniem uzasadnienia i jego doręczeniem. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został skarżącemu wysłany w dniu w dniu 28 lutego 2014 r. (k-55), zatem oświadczenie skarżącego zawarte w piśmie z dnia 3 marca 2014 r., że cofa swój wniosek, nie mogło odnieść zamierzonego skutku.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.