I OZ 620/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA odmawiające ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na potrzebę dokładniejszego wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że skarżący nie wykazał w sposób dostateczny swojej sytuacji majątkowej i nie wyjaśnił rozbieżności między dochodami a wydatkami. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji powinien był dokładniej zbadać sytuację materialną strony przed podjęciem decyzji.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odmówiło skarżącemu G.P. ustanowienia adwokata z urzędu. Sąd pierwszej instancji uznał, że mimo niskich dochodów skarżącego, nie wykazał on w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a jego oświadczenie majątkowe nie było w pełni wiarygodne z uwagi na niewyjaśnioną różnicę między dochodami a wydatkami. Skarżący w zażaleniu podniósł, że zaspokaja różnicę dzięki pomocy instytucji pomocowych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne. Zgodnie z przepisami P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy zależy od tego, czy strona może ponieść jakiekolwiek koszty postępowania. NSA stwierdził, że sąd I instancji, mając wątpliwości co do rzetelności oświadczenia strony, powinien był zażądać dokładniejszego wyjaśnienia sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. Brak takiego wyjaśnienia i rozpoznanie sprawy bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności stanowiło naruszenie przepisów, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odmówił ustanowienia adwokata z urzędu, ponieważ powinien był dokładniej zbadać sytuację majątkową skarżącego przed podjęciem decyzji.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji powinien był zażądać od strony dokładniejszych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej, zamiast opierać się na niewystarczających dowodach i domniemaniach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest od tego, czy osoba ta może ponieść jakiekolwiek koszty postępowania.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy wobec niewyjaśnienia wszystkich jej okoliczności stanowi naruszenie przepisów.
P.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący przyznania prawa pomocy w całości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji powinien był dokładniej zbadać sytuację majątkową skarżącego. Niewyjaśnienie rozbieżności między dochodami a wydatkami przez stronę nie zwalnia sądu z obowiązku wyjaśnienia tych okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
nie wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania jego oświadczenie w kwestii sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej nie jest do końca wiarygodne nie wyjaśnił różnicy w wysokości osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków Sąd I instancji, mając wątpliwości co do rzetelności oświadczenia strony, winien był zażądać dokładnego wyjaśnienia sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. brak uzyskania takich wyjaśnień, na podstawie art. 255 P.p.s.a. i rozpoznanie sprawy wobec niewyjaśnienia wszystkich jej okoliczności, stanowił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy i powodował uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Skład orzekający
Joanna Runge - Lissowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Obowiązek sądu do dokładnego badania sytuacji majątkowej strony ubiegającej się o prawo pomocy, nawet w przypadku wątpliwości co do wiarygodności jej oświadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy spraw o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą prawa pomocy i obowiązków sądu w zakresie badania sytuacji materialnej strony, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Sąd musi badać sytuację majątkową, a nie tylko oceniać oświadczenia – NSA o prawie pomocy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OZ 620/14 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2014-08-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-07-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane I OSK 2035/15 - Wyrok NSA z 2015-12-30 III SA/Kr 252/14 - Wyrok WSA w Krakowie z 2015-02-04 I OSK 2035/14 - Wyrok NSA z 2016-01-08 III SA/Łd 190/14 - Wyrok WSA w Łodzi z 2014-04-09 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w... Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 246 § 1 pkt 2, art. 255, art. 185 § 1w zw. z art. 197 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 252/14 o oddaleniu wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi G.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił G.P. ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu Sąd zauważył, iż wprawdzie skarżący uzyskuje bardzo niski dochód, jednakże nie wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie ustanowienia pełnomocnika, a jego oświadczenie w kwestii sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej nie jest do końca wiarygodne, bowiem skarżący nie wyjaśnił różnicy w wysokości osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków. Zażalenie na to postanowienie wniósł G.P. podnosząc, że wbrew stanowisku Sądu wykazał on w pełni swoją sytuację majątkową. Podkreślił, iż wprawdzie istotnie uzyskuje mniejszy dochód niż wysokość deklarowanych przez siebie wydatków, jednakże różnica ta zaspokajana jest dzięki uzyskiwanej przez niego pomocy od różnych instytucji pomocowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)), dalej "P.p.s.a." przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest od tego, czy osoba ta może ponieść jakiekolwiek koszty postępowania - § 1 tegoż przepisu, zgodnie z którym osoby takie winny być zwolnione w całości od obowiązku ponoszenia kosztów, bądź też (§ 2 przywołanego przepisu) czy jej sytuacja majątkowa nie pozwala jej na pokrycie pełnej wysokości takich kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. W przedmiotowej sprawie G. P. wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, bowiem korzysta on z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oceniając oświadczenie skarżącego oraz zgromadzone w sprawie dokumenty uznał, iż strona nie wykazała w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu okoliczności, jakie powołał G. P. nie są wiarygodne, bowiem istnieje rozbieżność między osiąganym przez niego dochodem, a ponoszonymi wydatkami. Stanowisko to należy uznać jednak za nieuzasadnione. Sąd I instancji, mając wątpliwości co do rzetelności oświadczenia strony, winien był zażądać dokładnego wyjaśnienia sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. Dopiero po uzyskaniu takich informacji możliwe będzie dokonanie właściwej oceny i ewentualne rozstrzygnięcie w kwestii przyznania stronie prawa pomocy, zarówno w zakresie zwolnienia od opłat sądowych jak i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Brak uzyskania takich wyjaśnień, na podstawie art. 255 P.p.s.a. i rozpoznanie sprawy wobec niewyjaśnienia wszystkich jej okoliczności, stanowił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy i powodował uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za niezgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI