I OZ 613/18

Naczelny Sąd Administracyjny2018-07-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
stowarzyszeniereprezentacjazarządpodpisskargabraki formalneodrzucenie skargisąd administracyjnystatutKRS

NSA oddalił zażalenie stowarzyszenia na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że skarga powinna być podpisana przez cały zarząd, a nie tylko przez prezesa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę stowarzyszenia z powodu braku formalnego – skarga została podpisana tylko przez prezesa, a statut wymagał podpisu całego zarządu. Stowarzyszenie wniosło zażalenie, argumentując, że prezes lub wiceprezes są uprawnieni do reprezentacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, potwierdzając, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie mieści się w katalogu spraw, które mogą być podpisane przez jednego członka zarządu, co wymagało podpisu wszystkich członków zarządu.

Sprawa dotyczyła zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o odrzuceniu skargi na zarządzenie Wójta Gminy Łopuszno w przedmiocie powołania komisji kontrolnej. Sąd I instancji odrzucił skargę, ponieważ nie została ona podpisana przez wszystkich członków zarządu stowarzyszenia, co było wymagane zgodnie z odpisem z KRS i statutem. Stowarzyszenie zostało wezwane do uzupełnienia braku formalnego, jednak nie zastosowało się do wezwania, podnosząc, że prezes jest uprawniony do reprezentacji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, potwierdził, że skarga powinna spełniać wymogi formalne, w tym być podpisana przez stronę lub jej przedstawiciela. W przypadku osób prawnych, takich jak stowarzyszenia, czynności w postępowaniu sądowym dokonują ich organy. Zgodnie ze statutem i KRS, zarząd stowarzyszenia składa się z trzech osób: prezesa, wiceprezesa i sekretarza. Choć statut przewidywał, że umowy, zobowiązania i inne akty prawne mogą być podpisywane przez prezesa lub wiceprezesa, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie zostało wymienione w tym katalogu. Dlatego też, aby czynność była skuteczna, wymagany był podpis całego zarządu. Ponieważ skarga została podpisana jedynie przez prezesa, WSA prawidłowo uznał ją za zawierającą braki formalne i odrzucił. NSA oddalił zażalenie, uznając, że argumentacja stowarzyszenia o możliwości reprezentacji przez jednego członka zarządu w tej konkretnej sytuacji była chybiona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Skarga wniesiona do sądu administracyjnego przez stowarzyszenie powinna być podpisana przez cały zarząd, jeśli statut nie przewiduje inaczej dla tego typu czynności.

Uzasadnienie

Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie jest czynnością wymienioną w statucie jako mogącą być podpisaną przez jednego członka zarządu (prezesa lub wiceprezesa). W związku z tym, wymagało to podpisu wszystkich członków zarządu dla skutecznego działania stowarzyszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

P.p.s.a. art. 57 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, w tym spełniać określone warunki formalne.

P.p.s.a. art. 46 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jednym z wymagań formalnych skargi jest jej podpis przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 28 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Osoby prawne i jednostki organizacyjne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.

Prawo o stowarzyszeniach art. 10 § ust. 1 pkt 6

Statut określa sposób reprezentowania stowarzyszenia.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga stowarzyszenia powinna być podpisana przez cały zarząd, ponieważ wniesienie jej do sądu administracyjnego nie mieści się w katalogu czynności, które mogą być podpisane przez jednego członka zarządu (prezesa lub wiceprezesa) zgodnie ze statutem. Brak uzupełnienia braków formalnych skargi (podpisanie przez cały zarząd) skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Prezes stowarzyszenia jest uprawniony do reprezentowania stowarzyszenia i podpisywania skargi, nawet jeśli statut stanowi inaczej dla innych czynności prawnych. Wcześniejsze przyjęcie skargi podpisanej przez prezesa w innej sprawie powinno być podstawą do przyjęcia skargi w tej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie należy do kategorii spraw wymienionych w § 15 ust. 1 lit. l statutu, a zatem niezbędne było podpisanie skargi przez cały zarząd stowarzyszenia. Tylko w takiej sytuacji można byłoby przyjąć, że zarząd dokonał czynności w imieniu stowarzyszenia.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi wnoszonej przez stowarzyszenie, w szczególności kwestii reprezentacji i podpisu przez zarząd."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy statut stowarzyszenia nie precyzuje jednoznacznie reprezentacji w postępowaniu sądowym, a jedynie w odniesieniu do umów i innych aktów prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii formalnej dla stowarzyszeń – sposobu reprezentacji i podpisywania pism procesowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem stowarzyszeń.

Kto powinien podpisać skargę stowarzyszenia? NSA wyjaśnia wymogi formalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 613/18 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2018-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Ke 242/18 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2018-04-30
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 28 § 1, art. 46 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 242/18 o odrzuceniu skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na zarządzenie Wójta Gminy Łopuszno z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie powołania komisji do przeprowadzenia kontroli sposobu wykorzystania pomieszczeń w budynku po byłej szkole w F. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 242/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na zarządzenie Wójta Gminy Łopuszno z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie powołania komisji do przeprowadzenia kontroli sposobu wykorzystania pomieszczeń w budynku po byłej szkole w F.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że F. P., działając w imieniu Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. – jako jego prezes – wniosła skargę na zarządzenie Wójta Gminy Łopuszno z dnia [...] marca 2015 r. W załączeniu przedstawiono odpis aktualny KRS ww. Stowarzyszenia, z którego wynika, że zasadą jest, iż organem uprawnionym do reprezentowania tego podmiotu jest jego zarząd (Dział 2 Rubryka 1 poz. 1), natomiast zgodnie z wyjątkami określonymi w Dziale 2 Rubryka 1 poz. 2 umowy, zobowiązania, pełnomocnictwa i inne akty prawne Stowarzyszenia podpisuje w imieniu zarządu Stowarzyszenia jedna osoby: zawsze prezes lub wiceprezes. Z kolei w skład zarządu wchodzą prezes, wiceprezes oraz sekretarz (Dział 2 Rubryka 1 Podrubryka 1).
Mając na uwadze powyższe zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał stowarzyszenie do uzupełnienia braku formalnego ww. skargi – poprzez jej podpisanie przez dwóch pozostałych członków zarządu, co może nastąpić w budynku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (czytelnia akt) lub przez nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków zarządu – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie zostało doręczone w dniu 19 kwietnia 2018 r.
W wyznaczonym terminie nie nadesłano podpisanej skargi, F. P. złożyła natomiast pismo z dnia 23 kwietnia 2018 r., w którym poinformowała Sąd, że nie może wykonać ww. zarządzenia, gdyż brak jest podstaw do podważenia jej uprawnień – jako prezesa ww. stowarzyszenia – do dokonywania czynności w imieniu tego podmiotu. Ponadto, Sąd nie kwestionował jej legitymacji do wniesienia skarg w imieniu Stowarzyszenia w sprawach o sygn. akt II SA/Ke 401/11 i II SAB/Ke 19/16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucając skargę miał na względzie brak podpisania skargi przez pozostałych członków zarządu Stowarzyszenia (wiceprezesa oraz sekretarza), zgodnie z wymogami nadesłanego odpisu aktualnego KRS.
Odnosząc się do powoływanych przez F. P. spraw o sygn. akt II SA/Ke 401/11 i II SAB/Ke 19/16 Sąd powołał się na art. 134 § 1 P.p.s.a. i wskazał, że rozstrzyga w granicach danej sprawy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R., wskazując że z obowiązującego statusu oraz wydruku z KRS wynika kto podpisuje skargę w imieniu stowarzyszenia. Zatem zarzut Sądu jest chybiony z uwagi na postanowienia § 15 pkt 1 lit. l statutu.
Tożsamy sposób reprezentacji stowarzyszenia przewidziany był także w dacie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, która została zarejestrowana i prowadzona pod sygn. akt II SAB/Ke 19/16.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." wynika, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem musi spełniać określone warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący przepis art. 46 P.p.s.a. Jednym z tych wymagań jest podpis strony lub jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w powołanych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
W przypadku osób prawnych, w tym stowarzyszeń, zasadą jest, że w ich imieniu działają uprawnione organy. Stosownie bowiem do art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R. funkcjonuje w obrocie prawnym na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.) i działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ww. ustawie. Podkreślić należy, że ustawodawca w Prawie o stowarzyszeniach nie uregulował sposobu reprezentowania stowarzyszeń. Z treści art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika jedynie, że kwestię sposobu reprezentowania stowarzyszenia określa jego statut.
Zgodnie z § 14 pkt 1 statutu Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. oraz odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (Dział 2, rubryka 1, pkt 2) do reprezentowania stowarzyszenia uprawniony jest zarząd składający się z 3 osób: Prezesa, Wiceprezesa i Sekretarza jako organ stowarzyszenia. Z ww. przepisu wynika zatem, że prawo do reprezentowania podmiotu posiada zarząd, a nie poszczególni jego członkowie. W ramach ustalania zasad reprezentacji członkowie stowarzyszenia przyjęli natomiast, że "umowy, zobowiązania, pełnomocnictwa i inne akty prawne stowarzyszenia podpisuje w imieniu zarządu stowarzyszenia jedna osoba: zawsze prezes lub wiceprezes" (§ 15 ust. 1 lit. l statutu). Przyjąć zatem należy, że sposób reprezentacji stowarzyszenia został zawężony wyłącznie do ww. kategorii spraw. W pozostałym zakresie, skoro w statucie nie przewidziano działania poszczególnych członków zarządu prowadzących do skutecznego dokonywania czynności prawnych przez stowarzyszenie, konieczne jest dokonanie czynności przez wszystkich członków zarządu. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie należy do kategorii spraw wymienionych w § 15 ust. 1 lit. l statutu, a zatem niezbędne było podpisanie skargi przez cały zarząd stowarzyszenia. Tylko w takiej sytuacji można byłoby przyjąć, że zarząd dokonał czynności w imieniu stowarzyszenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji właściwie ocenił, że skarga Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R., podpisana jedynie przez prezesa stowarzyszenia F. P., zawierała braki formalne, o których mowa w art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. i wezwał do podpisania skargi przez dwóch pozostałych członków zarządu.
Wobec nieuzupełnienia ww. braków formalnych skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że okoliczność skutecznego wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w innej sprawie, która również została podpisana przez prezesa stowarzyszenia, nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI