I OZ 612/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-08-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisąd administracyjnyprawo jazdyzażaleniepostanowienie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odmowie wyłączenia sędziego, uznając brak podstaw do kwestionowania jego bezstronności.

Skarżący T. C. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Białymstoku, które oddaliło jego wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy dotyczącej bezczynności organu w sprawie wydania prawa jazdy. Skarżący argumentował, że sędzia, będąc wcześniej Wojewodą, wydał decyzję wywłaszczeniową dotyczącą jego działki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że sam fakt wydania niekorzystnej decyzji w innej sprawie nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, a skarżący nie wykazał istnienia stosunku osobistego mogącego budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sprawa dotyczyła zażalenia T. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie wydania prawa jazdy. Skarżący domagał się wyłączenia sędziego, powołując się na fakt, że sędzia ten, pełniąc wcześniej funkcję Wojewody, wydał decyzję wywłaszczeniową dotyczącą działki skarżącego. Sąd pierwszej instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziego, ani z mocy ustawy, ani na wniosek strony, wskazując, że subiektywne przekonanie strony o wadliwości orzeczenia nie jest podstawą do wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie jego bezstronności i obiektywizmu. Wskazał, że sędzia, którego dotyczył wniosek, złożył oświadczenie o braku znajomości ze skarżącym i braku stosunków osobistych mogących wpływać na orzekanie. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał konkretnych okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego, a sam fakt wydania w przeszłości niekorzystnej decyzji przez sędziego w innej sprawie nie świadczy o jego stronniczości w obecnym postępowaniu. Sąd podkreślił, że niedopuszczalne jest żądanie wyłączenia sędziego jedynie z powodu kwestionowania przez wnioskodawcę zasadności jego rozstrzygnięć w innych sprawach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt wydania niekorzystnej decyzji w innej sprawie nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie wykazano istnienia stosunku osobistego mogącego budzić wątpliwości co do jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przesłanki wyłączenia sędziego opierają się na jego związkach z przedmiotem lub stronami postępowania, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności. Subiektywne przekonanie strony o wadliwości wcześniejszych orzeczeń sędziego nie jest wystarczające do jego wyłączenia. Sędzia złożył oświadczenie o braku osobistych relacji ze stroną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 18 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 19

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego konkretnych okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego. Fakt wydania w przeszłości niekorzystnej decyzji przez sędziego (w innej roli) nie świadczy o jego stronniczości w obecnej sprawie. Sędzia złożył oświadczenie o braku osobistych relacji ze stroną.

Odrzucone argumenty

Sędzia jest w stosunku do skarżącego stroną z uwagi na wydanie decyzji wywłaszczeniowej w przeszłości. Samo przeświadczenie skarżącego o wadliwości prowadzenia procesu przez sędziego.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wyłączenia sędziego [...] ma charakter procesowej gwarancji jego bezstronności w konkretnym postępowaniu. Samo bowiem przeświadczenie skarżącego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nieobiektywnie, nie jest przesłanką do wnioskowania o jego wyłączenie. Niedopuszczalne jest żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć tego sędziego w innych sprawach z jego udziałem.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie podstaw wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności gdy strona powołuje się na wcześniejsze decyzje sędziego wydane w innej roli urzędniczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzut wyłączenia sędziego opiera się na jego wcześniejszej działalności urzędniczej, a nie na bezpośrednich relacjach ze stroną w ramach toczącej się sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - wyłączenia sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jakie argumenty są uznawane za niewystarczające do podważenia bezstronności sądu.

Czy przeszłość urzędnicza sędziego może podważyć jego bezstronność w sądzie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 612/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-07-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II SA/Bk 221/08 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2008-04-10
I OZ 928/08 - Postanowienie NSA z 2008-12-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 18 par 1, art. 19 , art. 184, art. 197 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 221/08 oddalające wniosek o wyłączenie Sędziego [...] od rozpoznania sprawy w sprawie ze skargi T. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia na bezczynność organu administracji w sprawie wydania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 221/08 oddalił wniosek skarżącego T. C. o wyłączenie Sędziego [...] od rozpoznania sprawy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia na bezczynność organu administracji w sprawie wydania prawa jazdy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że instytucja wyłączenia sędziego ma charakter procesowej gwarancji jego bezstronności w konkretnym postępowaniu i może być uzasadniona bądź przesłankami powodującymi jego wyłączenie z mocy ustawy (art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), bądź uzasadniającymi wyłączenie na wniosek. Wyłączenia z mocy samej ustawy opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotem postępowania. Przyczyny zaś wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie sędziego, którego dotyczą w przeciwieństwie do przesłanek powodujących wyłączenie z mocy prawa, nie są wymienione w sposób wyczerpujący. Ustawodawca ogólnie odwołał się do stwierdzenia, że chodzi o "stosunek osobisty" między sędzią a jedną ze stron (lub jej przedstawicielem), który mógłby wywoływać wątpliwości, co do jego bezstronności (art. 19 P.p.s.a.). Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, a także oświadczenia złożonego przez Sędziego, którego dotyczył wniosek nie wynika by zachodziły takie okoliczności faktyczne, które mogłyby mieć wpływ na sposób prowadzenia przez niego postępowania lub by jego działania były stronnicze.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał przesłanek wyłączenia sędziego określonych w art. 18 P.p.s.a., jak również zaistnienia stosunku osobistego określonego w art. 19 P.p.s.a., ograniczając się jedynie do zarzutu, że Sędzia [...] pełniąc urząd Wojewody w dniu [...] wydał decyzję wywłaszczeniową, dotyczącą działki skarżącego, która to działka następnie orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego została mu zwrócona. Zdaniem Sądu z samego faktu wydania niekorzystnej decyzji w innej sprawie, która bezpośrednio dotyczyła skarżącego nie można wyciągać wniosku o braku wiarygodności tego sędziego. Samo bowiem przeświadczenie skarżącego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nieobiektywnie, nie jest przesłanką do wnioskowania o jego wyłączenie. W przypadku niezadowolenia strony z wyniku postępowania może ona skorzystać z przysługujących jej środków odwoławczych.
Na powyższe postanowienie T. C. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie. Skarżący wskazał, że Sędzia [...] jest w stosunku do niego stroną, gdyż sprawując urząd Wojewody błędnie skomunalizował jego działkę nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.).
Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wynika z wyjaśnienia zawartego w oświadczeniu złożonym przez Sędziego [...], o którego wyłączenie wnosił skarżący (k. 20 akt), Sędzia nie zna osobiście skarżącego i nie łączą go ze skarżącym żadne stosunki mogące mieć wpływ przy orzekaniu sprawy. Skarżący nie wykazał ani we wniosku, ani w zażaleniu, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność złożonego oświadczenia.
Jak słusznie podniósł Sąd pierwszej instancji skarżący T. C. nie podał żadnych konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przesłanek wyłączenia sędziego, o których mowa w powołanych przepisach. Taką okolicznością nie może być, wydanie przez Sędziego [...], który wcześniej sprawował urząd Wojewody decyzji z dnia [...] o wywłaszczeniu działki skarżącego nr [...] na rzecz Skarbu Państwa. Subiektywne przekonanie skarżącego co do niezgodności z prawem orzeczenia, które wydał dany sędzia, wydanego w sprawie, która bezpośrednio dotyczyła skarżącego nie świadczy bowiem o negatywnym stosunku osobistym tego sędziego do strony, a tym samym o jego stronniczości w obecnie toczącej się sprawie.
Podkreślić należy, że niedopuszczalne jest żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć tego sędziego w innych sprawach z jego udziałem, nawet jeżeli dopuściłby się on uchybień procesowych. Jak słusznie podniósł Sąd Wojewódzki niezadowolenie skarżącego odnośnie sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te skarżący może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu pierwszej instancji.
W świetle tych okoliczności należało przyjąć, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku jest prawidłowe i odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI