I OZ 609/11

I OZ 609/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-08-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Sz 270/11 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2011-10-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184 w zw. z art. 197 § 2, art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia na Rzecz G. przy ul. K. Szczecinie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 270/11 odmawiające Stowarzyszeniu na Rzecz G. przy ul. K. w Szczecinie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia (...) stycznia 2011 r. Nr (...) w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 270/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił Stowarzyszeniu na Rzecz G. przy ul. K. w Szczecinie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia (...) stycznia 2011 r. Nr (...) w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zaskarżoną decyzją z dnia (...) stycznia 2011 r. Nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Szczecin z dnia (...)września 2010 r., odmawiającą m.in. A. W. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Szczecinie przy ul. K., oznaczonej nr działki (...), stanowiącej własność gminy Miasto Szczecin.
W dniu 25 maja 2011 r. wpłynęło do Sądu pismo W. I. -Prezesa Stowarzyszenia Na Rzecz G. przy ul. K. w Szczecinie, zwanym dalej "Stowarzyszenie", w którym wniósł o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wnioskodawca powołując się na treść § 2 regulaminu Stowarzyszenia, wskazał, iż jego celem jest podejmowanie działań na terenie przy ul. K. w Szczecinie, w zakresie organizowania właścicieli G. , działalności na rzecz utrzymania porządku przez wszystkich właścicieli G. oraz organizacji budowy kompleksu G. .
Według wnioskodawcy, postępowanie prowadzone w przedmiocie przekształceń terenów zajętych pod garaże zawiera się w zakresie celów do realizacji których Stowarzyszenie zostało powołane. Ponadto wnioskodawca wskazał, iż nie wszyscy wnioskujący o przekształcenie terenów, na których znajdują się garaże, są członkami Stowarzyszenia. Do wniosku załączono kopię regulaminu Stowarzyszenia oraz pismo Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 24 maja 2011r., świadczące o wpisaniu Stowarzyszenia do ewidencji towarzyszeń zwykłych, prowadzonej przez Biuro ds. Organizacji Pozarządowych Urzędu Miasta Szczecin.
Na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011r. W. I. , występując jednocześnie jako uczestnik postępowania i Prezes Stowarzyszenia Na Rzecz G. przy ul. K. w Szczecinie, podtrzymał złożony wniosek o dopuszczeniu Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w świetle art. 33 § 2 P.p.s.a. nie ma wystarczających podstaw do uznania, iż wnioskującemu o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym Stowarzyszeniu należy przyznać przymiot uczestnika postępowania w niniejszej sprawie. Wynik tego postępowania nie dotyczy bowiem interesu prawnego samego Stowarzyszenia, które nie jest podmiotem jakiegokolwiek stosunku prawnego związanego ze sprawą. Zaskarżona decyzja dotyczy odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Szczecinie przy ul. K. , oznaczonej nr działki (...). Biorąc pod uwagę krąg adresatów, wymienionych w tej decyzji, Sąd ten uznał, iż wynik postępowania sądowoadministracyjnego pozostaje bez wpływu na sferę prawną dotyczącą działalności Stowarzyszenia.
Sąd pierwszej instancji podniósł, iż z treści przedstawionego regulaminu Stowarzyszenia nie wynika także aby udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynikał z jego celów statutowych. Jak wynika z treści § 2 w/w regulaminu, celem Stowarzyszenia jest: "podejmowanie działań na terenie przy ulicy K. w Szczecinie (działka nr 11/20 z obrębu 28 - Nad Odrą) w zakresie zorganizowania właścicieli G. ; działalności na rzecz utrzymania porządku przez wszystkich właścicieli G. ; organizacji budowy kompleksu G. ; występowania do stosownych jednostek samorządowych o wyciągnięcie konsekwencji administracyjnych wobec właścicieli G. uchylających się od opłat wobec gminy; podejmowania działań wobec osób nie płacących za pobór energii elektrycznej doprowadzonej do garażu i nie wywiązujących się z obowiązku utrzymania terenu w czystości". Tak sformułowane szczegółowe cele Stowarzyszenia nie dają podstaw do uzasadnienia udziału Stowarzyszenia w postępowaniu sadowoadministracyjnym, dotyczącym skargi użytkownika wieczystego o przekształcenie tego prawa w prawo własności nieruchomości. Cel statutowy oznacza, że sprawa dotyczy zasadniczych kierunków działalności danej organizacji zapisanych w statucie lub innym akcie regulującym wewnętrzny ustrój danej organizacji społecznej. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązanie, rozumiane w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym, przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej. Sformułowane w regulaminie cele działalności Stowarzyszenia nie pozwalają na przyjęcie, iż sprawa wywołana skargą A. Z. dotyczy statutowej działalności Stowarzyszenia. W zapisie § 3 regulaminu Statutu mowa jest jedynie o współpracy Stowarzyszenia z samorządem lokalnym, nie można jednak z tego faktu wywodzić uprawnienia Stowarzyszenia do reprezentowania jego członków lub innych osób przed sądem administracyjnym. Sąd nie jest bowiem organem administracji państwowej ani samorządowej. Z pozostałych zapisów Statutu również nie wynika, by określone tym Statutem cel i formy działania wskazywały na to, że sprawa dotyczy statutowej działalności Stowarzyszenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenia na Rzecz G. przy ul. K. Szczecinie zarzucając mu:
1. naruszenie art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4 P.p.s.a., a w konsekwencji wydanie postanowienia o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia na Rzecz G. przy ul. K. z uwagi na brak interesu prawnego Stowarzyszenia w udziale w tym postępowaniu oraz braku w regulaminie zapisu o możliwości udziału Stowarzyszenia w postępowaniach sądowoadministracyjnych, mimo iż ustawodawca spełnienia takich wymogów na gruncie wskazanych przepisów nie wymaga;
2. błąd w ustaleniach polegających na przyjęciu, iż kwestia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Szczecinie przy ul. K. nie wchodzi w zakres statutowej działalności Stowarzyszenia.
W motywach zażalenia podniesiono, iż nie sposób jest odszukać zapisu wskazującego na konieczność wykazania przez organizację społeczną o jakiej mowa w art. 33 § 2 interesu prawnego w udziale w postępowaniu w którym chce uczestniczyć. Jedyne wymogi jakie ustawodawca przewidział dla możliwości dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczą zawierania się przedmiotu postępowania w zakresie statutowej działalności Stowarzyszenia oraz aby sprawa dotyczyła interesu prawnego innych osób - co zgodnie z ukształtowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa dotyczyć musi m.in. także innych osób aniżeli członków stowarzyszenia. Nie ma zatem wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego znaczenia fakt, a przede wszystkim nie powinno być to przedmiotem badań, czy wynik danego postępowania dotyczyć będzie interesu prawnego Stowarzyszenia oraz pozostanie bez wpływu na jego sferę prawną. Za takim poglądem przemawia redakcja przepisu art. 33 § 2 w zw. z art. 33 § 1 P.p.s.a. Gdyby sprawa dotyczyła interesu prawnego organizacji społecznej to stałaby się ona uczestnikiem na prawach strony z mocy prawa. Stawianie natomiast wymogu wykazywania interesu prawnego przez organizację społeczną niweczy sens dla którego ustawodawca ustanowił art. 33 § 2 P.p.s.a. i powoduje bezprzedmiotowość tego przepisu.
Wnoszący zażalenie podniósł, iż przedmiotem analizy wniosku jest to czy charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej należy do przedmiotu działalności nie zaś czy w statucie bądź regulaminie widnieje zapis uprawniający do udziału w postępowaniu sądowym Żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie wymaga aby Stowarzyszenie taki zapis posiadało aby mogło być dopuszczonym i uczestniczyć w postępowaniu. Przedmiotem badania sądu jest jedynie to czy przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego zawiera się w przedmiocie celów dla jakich stowarzyszenie zostało powołane.
W ocenie skarżącego nie sposób jest również zaprzeczyć aby przedmiot postępowania nie pokrywał się z przedmiotem działalności dla której Stowarzyszenie zostało powołane. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zawiera się w dyspozycji § 2 Regulaminu Stowarzyszenia i stanowi realizację organizowania się właścicieli G. w tym także w perspektywie możliwości budowy nowoczesnego kompleksu garażowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Organizacja społeczna może zgłosić swój udział w postępowaniu sądowym, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (art. 33 § 2 P.p.s.a.). Każdy cel działania określony w statucie nadanym czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Celem wymienionym w statucie organizacji, uzasadniającym dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym może być nie tylko obrona indywidualnych interesów i praw swoich członków, ale także na przykład propagowanie określonej działalności czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym (por. postanowienie NSA z dnia 9 sierpnia 2006 r., II OZ 809/06)
O istnieniu interesu prawnego przesądza norma prawa materialnego, natomiast od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Interes prawny, aby mógł być zaspokojony przez administrację, musi być osobisty, własny, indywidualny, znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, wyd. 2, Warszawa 2009, s. 80).
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie podniósł, że wniosek Stowarzyszenia na Rzecz G. przy ul. K. w Szczecinie o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie zawiera argumentacji umożliwiającej jego uwzględnienie. Decydujące dla oceny takiego wniosku jest wykazanie, że sprawa dotyczy statutowej działalności organizacji społecznej oraz że za udziałem tym przemawia interes społeczny.
Jak wynika z treści § 2 regulaminu przedmiotowego Stowarzyszenia jego celem jest : "podejmowanie działań na terenie przy ulicy K. w Szczecinie (działka nr (...) z obrębu (...) - Nad Odrą) w zakresie zorganizowania właścicieli G. ; działalności na rzecz utrzymania porządku przez wszystkich właścicieli G. ; organizacji budowy kompleksu G. ; występowania do stosownych jednostek samorządowych o wyciągnięcie konsekwencji administracyjnych wobec właścicieli G. uchylających się od opłat wobec gminy; podejmowania działań wobec osób nie płacących za pobór energii elektrycznej doprowadzonej do garażu i nie wywiązujących się z obowiązku utrzymania terenu w czystości".
Ze Statutu wynika zatem wprost, że działanie Stowarzyszenia jest ograniczone i nie przewiduje reprezentowania przed sądami administracyjnymi. Mając jednocześnie na uwadze tak ogólnie i szeroko sformułowany zakres celów Stowarzyszenia i przedmiot postępowania w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stwierdzić należy, że brak jest dostatecznych przesłanek, by można było uznać, że udział Stowarzyszenia w niniejszej sprawie dotyczy zakresu jego statutowej działalności. Nie zostało bowiem wykazane ścisłe powiązanie skonkretyzowanych celów statutowych organizacji z przedmiotem niniejszego postępowania.
Brak też wystarczających motywów, by przyjąć, za wnioskiem Stowarzyszenia, że za dopuszczeniem go do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny. Podnoszone we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu argumenty - np. o zbieżności przedmiotu niniejszej sprawy z §2 Regulaminu Stowarzyszenia poprzez "realizację organizowania się właścicieli G. , w tym także w perspektywie możliwości budowy nowoczesnego kompleksu garażowego" świadczyć mogą jedynie o istnieniu interesu ekonomicznego (tj. faktycznego) tego Stowarzyszenia w rozstrzygnięciu sprawy. Z wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału postępowaniu sądowoadministracyjnym wynika również, że chce ono występować w imieniu jego członków, a zatem jako ich pełnomocnik, zaś z istoty instytucji udziału organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynika, że bierze ona udział w postępowaniu w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności, nie zaś w sprawie swoich członków, których interesu prawnego dotyczy sprawa.
Należy zatem uznać, że zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4 P.p.s.a. są nieusprawiedliwione, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 P.p.s.a.