I OZ 608/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniagrunt rolnyopłatap.p.s.a.skarżącyzażalenieNSAWSAszkodaskutki odwracalne

NSA oddalił zażalenie na odmowę wstrzymania wykonania decyzji o opłacie za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów rolnych, uznając brak wykazania przez skarżącego przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie opłaty za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów rolnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie wykazał przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki). Sąd wskazał na brak wystarczających dowodów dotyczących sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny, a także na odwracalny charakter świadczenia pieniężnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy. Sprawa dotyczyła opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia z produkcji rolnej gruntów rolnych. Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że skarżący nie wykazał przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko. W uzasadnieniu podkreślono, że argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem jego wstrzymania a wystąpieniem zagrożeń. Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń o trudnej sytuacji finansowej, załączając niepełne dokumenty i ogólne informacje. Podkreślono, że świadczenie pieniężne jest z natury odwracalne, a w przypadku uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu uiszczonej kwoty. Sąd wskazał również na możliwość skorzystania przez skarżącego z instrumentów łagodzących, takich jak odroczenie terminu zapłaty lub rozłożenie na raty, które są dostępne w postępowaniu przed organami administracji. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wstrzymanie wykonania nie jest uzasadnione, jeśli skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie tych przesłanek.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał konkretnych, wyjątkowych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, w szczególności nie przedstawił kompleksowych danych obrazujących jego aktualną sytuację finansową i majątkową, a świadczenie pieniężne jest z natury odwracalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (znaczna szkoda, trudne do odwrócenia skutki). Niewystarczające udokumentowanie sytuacji finansowej skarżącego. Odwracalny charakter świadczenia pieniężnego. Możliwość skorzystania z innych instrumentów prawnych (odroczenie, raty) w postępowaniu administracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem jego wstrzymania, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama okoliczność powstania po stronie zobowiązanych obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Chodzi tu bowiem o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.

Skład orzekający

Piotr Przybysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnych, w szczególności w sprawach dotyczących świadczeń pieniężnych, wymaga wykazania konkretnych, trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody, a nie tylko samego faktu zobowiązania do zapłaty."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w kontekście przepisów p.p.s.a. i wymaga wykazania konkretnych przesłanek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury wstrzymania wykonania decyzji, gdzie kluczowe jest wykazanie przesłanek formalnych. Brak tu nietypowych faktów czy przełomowej interpretacji.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 608/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Przybysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 8 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 13 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 783/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 15 lipca 2024 r., nr SKO-4223/3/24 w przedmiocie opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia z produkcji rolnej gruntów rolnych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z 13 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 783/24, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami Administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", po rozpatrzeniu wniosku P.P. (dalej: skarżący) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 15 lipca 2024 r., znak SKO-4223/3/24, w przedmiocie opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia produkcji rolnej gruntów rolnych postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie wywiódł skarżący i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.). sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem jego wstrzymania, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 525/06, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że wnioskodawca powinien w sposób wnikliwy uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, przedstawiając spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W oparciu o ww. przepis sąd ocenia bowiem, czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania danego aktu administracyjnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Sam wniosek nie został w ogóle uzasadniony, zaś informacje zawarte w odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego są nieaktualne i na tyle ogólne, że ich analiza nie daje obrazu sytuacji skarżącego i jego rodziny w kontekście przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.
Skarżący przestawił bowiem zeznanie podatkowe małżonki za 2022 r., z którego wynika, że rozliczała się ona indywidualnie i osiągnęła dochód w wysokości 1466,23 zł. Nieprawdziwe są zatem twierdzenia skarżącego, jakoby PIT przedstawiał także jego sytuację majątkową. Ponadto powoływał się on na zeznanie podatkowe za 2023 rok, które nie zostało przez niego załączone. Z pisma skarżącego wynika również, że jego żona jest wspólnikiem spółki, która nie osiąga dochodu, jednakże i ta okoliczność nie została wykazana, a pozostaje gołosłownym twierdzeniem skarżącego.
Z kolei do zażalenia skarżący załączył historię rachunku małżonki jedynie za okres od 3 stycznia 2024 r. do 3 stycznia 2025 r., i dodatkowo ograniczył zakres przedłożonej historii jedynie do przelewów jednego nadawcy. Do zażalenia dołączono również odpisu skrócony aktu urodzenia dziecka (ur. 15 lutego 2019 r.), jednakże sam w sobie nie stanowi on dowodu przebywania matki dziecka na urlopie wychowawczym i nieosiągania dochodu.
Skarżący wskazał, że spłaca raty wynikłe z postępowania o zatwierdzenie układu, jednakże nie wskazał ich wysokości. Nie przedstawił też żadnych innych wydatków. Z zażaleniu argumentację w tym zakresie nieznacznie uzupełnił, jednakże w dalszym ciągu nie zawiera ona niezbędnych danych. W rezultacie nie wiadomo, jakie dochody aktualnie osiąga skarżący, a także jakie ponosi koszty utrzymania. Na podstawie udzielonych przez skarżącego informacji nie sposób zatem ocenić, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie przedstawiają one w sposób kompleksowy jego aktualnej kondycji finansowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał ani nie udokumentował konkretnych, wyjątkowych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym zasadnym jest uznanie, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie narusza prawa.
Twierdzenia skarżącego nie zostały poparte dowodami wskazującymi na realność wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Wnioskodawca nie przedstawił pełnych danych obrazujących jego aktualną sytuację finansową i majątkową. Tym samym nie wykazał, jaki konkretnie wpływ na jego i jego rodzinną sytuację majątkową może mieć konieczność wykonania zaskarżonej decyzji.
Podkreślić również należy, że każda decyzja czy postanowienie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, co nie oznacza, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować ochronę tymczasową przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama okoliczność powstania po stronie zobowiązanych obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Chodzi tu bowiem o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04).
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, zaskarżona decyzja nie wywołuje skutku nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W razie uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu uiszczonej już kwoty.
Ponadto zauważyć należy, że skarżący nie jest pozbawiony instrumentów prawnych łagodzących rygor związany z obciążeniami wynikającymi z aktów administracyjnych, takich jak m.in. odroczenie terminu zapłaty należności pieniężnej lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Do postępowań w tej materii właściwe są organy administracji.
Konkludując, skarżący nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia dla skarżącego skutków, które to przesłanki uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 193 i art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI