III AUz 232/12

Sąd Apelacyjny – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychGdańsk2012-10-22
SAOSPracyubezpieczenia społeczneŚredniaapelacyjny
renta rodzinnaubezpieczenia społecznezawieszenie postępowaniaśmierć stronyopieka prawnalegitymacja procesowazażaleniepostanowienieniezrealizowane świadczenie

Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie byłego opiekuna prawnego na postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznając brak jego legitymacji procesowej po śmierci strony.

Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie w sprawie o rentę rodzinną z powodu śmierci wnioskodawcy, zgodnie z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. Były opiekun prawny zmarłego, R. G., złożył zażalenie na to postanowienie, domagając się jego zmiany lub uchylenia. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie, stwierdzając, że R. G. nie posiadała już legitymacji procesowej do jego wniesienia, ponieważ opieka prawna wygasła z mocy prawa wraz ze śmiercią podopiecznego.

Sprawa dotyczyła zażalenia R. G. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2012 r., którym zawieszono postępowanie odwoławcze w sprawie o prawo do renty rodzinnej. Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. z uwagi na śmierć wnioskodawcy, L. P., która nastąpiła 30 maja 2012 r. R. G., która była opiekunem prawnym zmarłego, wniosła zażalenie, domagając się zmiany lub uchylenia postanowienia. Argumentowała, że ponosiła koszty związane z utrzymaniem i pogrzebem brata. Sąd Apelacyjny, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym (art. 397 § 2 k.p.c.), uznał zażalenie za niedopuszczalne. Sąd wskazał, że opieka prawna wygasa z mocy prawa wraz ze śmiercią osoby ubezwłasnowolnionej, co oznacza, że R. G. w momencie wydawania postanowienia o zawieszeniu postępowania nie była już opiekunem prawnym i nie reprezentowała wnioskodawcy. Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, warunkiem dopuszczalności zaskarżenia orzeczenia jest interes prawny skarżącego. Sąd podkreślił, że w przypadku świadczeń z ubezpieczenia społecznego, po śmierci osoby występującej o świadczenie, zastosowanie znajduje instytucja prawa do niezrealizowanego świadczenia (art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), która pozwala wskazanym w ustawie osobom przystąpić do postępowania jako strony, a nie jako reprezentanci zmarłego. Wobec braku legitymacji procesowej R. G. do zaskarżenia postanowienia, Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, były opiekun prawny nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia postanowienia o zawieszeniu postępowania po śmierci strony, ponieważ opieka prawna wygasa z mocy prawa wraz ze śmiercią podopiecznego, a interes prawny w dalszym postępowaniu mogą mieć jedynie osoby wskazane w przepisach dotyczących niezrealizowanych świadczeń.

Uzasadnienie

Opieka prawna ustaje z mocy prawa wraz ze śmiercią osoby, nad którą została ustanowiona. W momencie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania R. G. nie była już opiekunem prawnym zmarłego wnioskodawcy. Brak jest zatem interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia. W przypadku świadczeń z ubezpieczenia społecznego, po śmierci wnioskodawcy, prawo do udziału w postępowaniu mają osoby wskazane w art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale jako strony postępowania o niezrealizowane świadczenie, a nie jako reprezentanci zmarłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska dotyczącego ustania opieki prawnej z chwilą śmierci podopiecznego oraz braku legitymacji procesowej byłego opiekuna do zaskarżania postanowień wydanych po tej dacie, a także interpretacji przepisów o niezrealizowanych świadczeniach z ubezpieczenia społecznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania o rentę rodzinną i wygaśnięcia opieki prawnej. Konieczność analizy kręgu osób uprawnionych do udziału w postępowaniu o niezrealizowane świadczenia zgodnie z art. 136 ustawy o FUS.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUz 232/12 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2012 r. Sąd Apelacyjny – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Maciej Piankowski (spr.) Sędziowie: SA Barbara Mazur SA Bożena Grubba po rozpoznaniu w dniu 22 października 2012 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy L. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o prawo do renty rodzinnej na skutek zażalenia R. G. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 sierpnia 2012 r., sygn. akt VIII U 184/12 postanawia: odrzucić zażalenie. Sygn. akt III AUa 232/12 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zawiesił postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, iż w toku postępowania wnioskodawca zmarł, a zatem na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. postępowanie należało zawiesić. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła R. G. , wnosząc o jego zmianę lub uchylenie i wskazując, iż nie posiada decyzji organu rentowego z dnia 30.12.2012 r. Podniosła także, iż ponosiła koszty związane z wyżywieniem, ubraniem i pogrzebem brata. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. , do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu apelacyjnym. Art. 373 zd. 1 k.p.c. stanowi natomiast, iż sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji. Zgodnie zaś z treścią art. 370 k.p.c. , sąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Wnosząca zażalenie R. G. reprezentowała wnioskodawcę w niniejszym postępowaniu jako jego opiekun prawny. Jak ustalono, L. P. zmarł w dniu 30 maja 2012 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy jako przesłanki ustania z mocy prawa opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie wymienia wprawdzie tylko uchylenie ubezwłasnowolnienia oraz zmianę ubezwłasnowolnienia całkowitego na częściowe, jednak oczywistym powinno być, że także śmierć ubezwłasnowolnionego powoduje z mocy prawa ustanie opieki nad nim (por. Marek Andrzejewski, Komentarz do art. 177 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Lex). Celem ustanowienia opieki jest bowiem ochrona interesów osoby niebędącej w stanie kierować swoim postępowaniem. Po śmierci tej osoby, nie zachodzi już potrzeba ochrony jej interesów, które stają się odtąd, w przypadku praw zbywalnych, co najwyżej interesami następców prawnych zmarłego. Jak wynika z powyższego, w momencie wydania przez Sąd Okręgowy w dniu 31 sierpnia 2012 r. postanowienia o zawieszeniu postępowaniu R. G. nie była już opiekunem prawnym wnioskodawcy i nie reprezentowała go. Zgodnie zaś z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, warunkiem dopuszczalności zaskarżenia orzeczenia jest interes skarżącego w tym zaskarżeniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1997 r., III CKN 152/97, Lex nr 50615). Wprawdzie tzw. gravamen może dotyczyć nie tylko stron, ale także innych osób, jak np. świadka czy biegłego, jednakże nie może być o nim mowy w przypadku byłego opiekuna prawnego w sytuacji zawieszenia postępowania w sprawie o rentę rodzinną. Wskazać także należy, iż zgodnie z treścią art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. , w razie śmierci strony sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego. Niemniej jednak, w przypadku świadczeń z ubezpieczenia społecznego zastosowanie znajduje inna norma, a mianowicie instytucja prawa do niezrealizowanego świadczenia, uregulowana w art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z ust. 2 wskazanego przepisu, osoby wymienione w ust. 1, mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła. Jak wynika z powyższego, jeśli R. R. znajduje się w kręgu osób wskazanych w art. 136 ustawy, ma ona prawo w terminie określonym w ust. 3 przystąpić do postępowania, ale już nie jako osoba reprezentująca wnioskodawcę, lecz jako strona postępowania o niezrealizowane świadczenie. Reasumując, wobec braku legitymacji R. G. do zaskarżenia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 31 sierpnia 2012 r., zażalenie należało uznać za niedopuszczalne. Na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. , Sąd Apelacyjny postanowił zatem jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI