I OZ 604/24

I OZ 604/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
IV SA/Po 493/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2025-01-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i w zw. z art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 3 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 493/24 w sprawie ze skargi H.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2024 r., nr SKO.GN.4001.959.2023 w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 30 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 493/24, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez H.W. (dalej: skarżąca) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 9 kwietnia 2024 r., nr SKO.GN.4001.959.2023 oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z 14 grudnia 2023 r., nr WGN.3134.55.2023 o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości – podziału działki nr [..] w miejscowości R., gmina T., zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z 15 września 2023 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zawarty w skardze wniosek został oparty wyłącznie na stwierdzeniu, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody w postaci zapłaty bezpodstawnie naliczonej opłaty adiacenckiej w kwocie 7 126,35 zł. W ocenie Sądu, brak wykazania jakichkolwiek okoliczności na poparcie powyższego twierdzenia uniemożliwiało wstrzymanie wykonania decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu do czasu rozpoznania zażalenia oraz przeprowadzenie dowodu z załączonych do zażalenia dokumentów celem wykazania sytuacji finansowej skarżącej uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zaskarżonego postanowienia.
Pełnomocnik skarżącej podniósł, że zapłata opłaty adiacenckiej wywarłaby negatywne skutki w jej majątku, gdyż skarżąca nie posiada swobodnych środków pieniężnych, które pozwalałyby na uiszczenie opłaty bez wpływu na jej sytuację majątkową. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że skarżąca ma od 2007 r. ustanowioną rozdzielność majątkową ze swoim mężem i ponosi wysokie stałe koszty związane z utrzymaniem nieruchomości, zaś brak terminowego regulowania stałych kosztów wiąże się z koniecznością uiszczenia odsetek ustawowych za opóźnienie oraz ewentualnych kosztów dochodzenia roszczeń przez dostawców mediów.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zażalenie podlegało uwzględnieniu. Rozpatrując złożony wniosek Sąd nie wziął pod uwagę, iż przedmiotem skargi jest decyzja Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z 14 grudnia 2023 r., nr WGN.3134.55.2023, która została podjęta na podstawie art. 98a ust. 1 w zw. z art. 148 ust. 1-3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 735, obecnie Dz.U. z 2024 r.,poz. 1145; dalej: u.g.n. ), czyli przepisu należącego do Działu III tej ustawy. W myśl przepisu art. 9 u.g.n., w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. Jednakże zdanie drugie tego przepisu wskazuje, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach, organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Regulacja art. 9 u.g.n. służy ochronie własności i umożliwia dokonanie przez sąd administracyjny oceny legalności decyzji administracyjnych, zanim ukształtują one na trwałe stan prawny nieruchomości lub staną się źródłem świadczeń finansowych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 lutego 2018 r., sygn. akt VI ACa 386/16).
Wskazana norma stanowi przepis szczególny wobec art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), który ustala ogólną zasadę, iż wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wstrzymanie decyzji wydanej w oparciu o przepisy działu III u.g.n. jest obligatoryjne w wypadku, gdy decyzja taka zostanie zaskarżona do sądu administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy organ takiego postanowienia nie wydał.
W sytuacji, kiedy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA w sprawach I OZ 770/08, I OZ 717/10, I OZ 973/11, I OZ 1041/13, I OSK 1193/15, I OSK 3024/15, I OZ 203/24; opubl. w CBOSA). Wolą ustawodawcy było rozciągnięcie ochrony tymczasowej z mocy prawa w wypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n., nie ma zatem podstaw do badania spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym znaczeniu art. 9 u.g.n. należy traktować jako uregulowanie szczególne względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a. Za przyjęciem tego poglądu przemawia ponadto konstytucyjna zasada zaufania do organów państwa oraz podejmowanych przez nie rozstrzygnięć. Skoro bowiem w art. 9 u.g.n. zostało wyraźnie przesądzone wstrzymanie wykonania decyzji na wypadek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to niezrozumiałe byłoby pozbawienie sądu udzielenia tej ochrony na wyraźny wniosek strony, która nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji braku realizacji przepisów prawa przez organ administracji publicznej.
W wypadku zatem niewydania przez organ deklaratoryjnego w swojej treści postanowienia, o którym stanowi wskazany art. 9 u.g.n. in fine, kompetencja w tym zakresie przysługuje sądowi rozpoznającemu daną sprawę. Jednocześnie NSA wskazuje, że z przepisów powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. jasno wynika, iż wstrzymanie wykonania decyzji w niniejszej sprawie przez sąd mogło nastąpić jedynie w wyniku złożenia wniosku przez stronę skarżącą, zgodnie z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą skargowości.
Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.