I OZ 594/23

I OZ 594/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1842/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-03-12
I OSK 2089/20 - Wyrok NSA z 2024-02-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 § 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1842/19 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 maja 2019 r., znak: KOA/1218/Ru/19 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1842/19 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez D.G. (dalej: skarżący) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 maja 2019 r., znak: KOA/1218/Ru/19 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
W uzasadnieniu postanowienia, wyjaśniając przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Sąd stwierdził, że powołane przez skarżącego we wniosku okoliczności, konieczności wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadniają. Konieczności przemieszczania się innym środkiem transportu nie można rozumieć jako znacznej szkody, tym bardziej, że wnioskodawca, jak podał, może w tym zakresie korzystać z pomocy członków rodziny. Możliwość załatwiania spraw życia codziennego czy też spraw zawodowych, które wymagają przemieszczania się, nie jest w przypadku skarżącego wyłączona, ale jedynie utrudniona. Innych zaś podstaw żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji we wniosku nie podano.
Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, względnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego, uprawnienia do prowadzenia pojazdów są dla jego szczególnie istotne, gdyż jest rolnikiem a zachowanie uprawnień do prowadzenia maszyn rolniczych jest konieczne dla zachowania przez niego źródła utrzymania. Pozbawienie uprawnień stanowiłoby zatem naruszenie zasady ogólnej uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Sąd Administracyjny jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których należy niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz wyrządzenia znacznej szkody. Wobec tego, z uwagi na nieostry charakter przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd powinien dokonać oceny ich wystąpienia na gruncie konkretnej sprawy. Zdaniem skarżącego Sąd ponadto w uzasadnieniu postanowienia błędnie wskazał, że skarżący powoływał się jedynie na uciążliwe skutki w postaci konieczności korzystania z pomocy członków rodziny przy przemieszczaniu się, podczas gdy skarżący w uzasadnieniu wniosku podał, że wykonanie decyzji o cofnięciu uprawnień spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej; jak zostało bowiem wskazane, zachowanie uprawnień do prowadzenia maszyn rolniczych jest konieczne dla zachowania przez skarżącego źródła utrzymania. Następstwa wykonania spowodują trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego będzie praktycznie niemożliwy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał bowiem prawidłowej oceny zgłoszonego wniosku. Przede wszystkim, wbrew zarzutom zażalenia, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został ograniczony wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia, że następstwo decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych powoduje konieczność korzystania z pomocy członków rodziny w przemieszczaniu się. Jakkolwiek w treści skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że zachowanie uprawnień do prowadzenia pojazdów jest dla skarżącego istotne, gdyż możliwość prowadzenia maszyn rolniczych jest konieczna dla zachowania źródła utrzymania skarżącego i jego rodziny, to argumentacja ta była również ogólnikowa. Nawet gdyby rozpatrywać tę motywację, jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to samo stwierdzenie o konieczności zachowania uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych nie stanowiło niezbędnego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym to należy wykazać zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu skargi sądowi, sąd może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem wskazanym w tym przepisie. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Innymi słowy, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Brak należytego wykazania (udokumentowania) przez wnioskodawcę przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu przed rozpoznaniem wniosku (por. postanowienia NSA z 31 maja 2016 r., I GZ 339/16 i I GZ 340/16; z 19 lipca 2016 r., I GZ 418/16 i I GZ 417/16; z 14 sierpnia 2019 r., I GZ 240/19; z 17 września 2019 r., I GZ 297/19). Przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taki stan, w wyniku którego może zostać wyrządzona szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia (zob. postanowienie NSA z 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 322/13). Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest nie samo powstanie szkody, lecz jej znaczny rozmiar. Trudne do odwrócenia skutki należy rozumieć jako skutki, których odwrócenie będzie wymagało znacznego wysiłku lub długiego czasu. Oceniając wniosek skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie doszedł do przekonania, że nie zasługiwał on na uwzględnienie, albowiem skarżący nie wykazał, aby zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Rolą sądu nie jest bowiem samodzielne ustalanie, w czym wnioskodawca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FZ 223/10 oraz z 15 lutego 2011 r., II OZ 73/11). Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Analiza argumentacji wniosku, sprowadzającej się do stwierdzenia, że skarżący pozbawiony został możliwości samodzielnego przemieszczania się, co stanowi dotkliwość tym większą, że skarżący mieszka na terenie słabo zurbanizowanym i bez komunikacji zbiorowej, nie wskazuje na zaistnienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.; nawet uwzględniając, że skarżący w skardze podniósł niezbędność zachowania uprawnień do prowadzenia maszyn rolniczych (chociaż we wniosku powołał się na konieczność korzystania z samochodu przy załatwianiu bieżących spraw zawodowych i życia codziennego). Dotkliwości związane z wykonaniem decyzji wskazane we wniosku, a więc brak możliwości prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowią zwykłą konsekwencję decyzji o cofnięciu uprawnień, zaś skarżący nie wykazał, aby powodowały one niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Należy także zauważyć, że zaskarżona decyzja o cofnięciu uprawnień jest konsekwencją niezgłoszenia się przez skarżącego na egzamin państwowy sprawdzający kwalifikacje. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko Sądu I instancji, że w powołanych przez skarżącego okolicznościach rozumianych jako wymóg przemieszczania się innym środkiem transportu, aniżeli pojazd kierowany samodzielnie przez skarżącego, nie da się dostrzec znacznej szkody, którą wywołuje czasowe cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
Powołane dopiero w zażaleniu okoliczności nie mogłyby mieć wpływu na ocenę prawidłowości postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Niezależnie jednak od powyższego, wskazywanie w zażaleniu, że skutkiem wykonania decyzji o czasowym cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych, będzie niemożność wykonywania działalności rolniczej i zarobkowej, pozostaje w dalszym ciągu argumentacją gołosłowną.
Z powołanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.