I OZ 592/18

I OZ 592/18 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2018-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Op 140/18 - Wyrok WSA w Opolu z 2018-10-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 61 § 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt: II SA/Op 140/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [..] października 2017 r., znak: [..] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt: II SA/Op 140/18 odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi G.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [..] października 2017 r., znak: [..] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że skarżący nie uprawdopodobnił, że zachodzą ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji; wprawdzie wskazał, że posiadanie przez niego uprawnień do kierowania pojazdami wiąże się z możliwością zarobkowania i utrzymania rodziny, jednak na tę okoliczność nie przedstawił żadnych dowodów. Podnoszona okoliczność, że skarżący jest osobą zatrudnioną jako zawodowy kierowca nie została w żaden sposób udokumentowana, a z akt sprawy ona nie wynika.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia G.D., w którym zarzucono naruszenie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego wadliwe zastosowanie, w sytuacji, gdy we wniosku wykazano okoliczności na poparcie zawartych w nim twierdzeń oraz naruszenie art. 49 § 1 tej ustawy przez jego niezastosowanie, a tym samym uniemożliwienie stronie uzupełnienia braków formalnych wniosku. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że przepisy nie wskazują, jakie warunki formalne powinien spełniać wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, a ponadto we wniosku wskazano, że skarżący jest zawodowym kierowcą i ma na utrzymaniu małoletnie dziecko, a brak wstrzymania wykonania decyzji wiązać się będzie z utratą pracy, a więc i brakiem możliwości utrzymania dziecka.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie było zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia [..] maja 2018 r., sygn. akt: II SA/Op 140/18, którym odmówiono wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [..] października 2017 r., znak: [..] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, nie uwzględniając wniosku skarżącego, w którym podano, że skarżący jest zawodowym kierowcą i jedynym żywicielem rodziny, mającym na utrzymaniu małoletnie dziecko, a pozbawienie możliwości zarobkowania pozbawi go dochodu, a więc uniemożliwi utrzymywanie dziecka.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Kwestia stopnia konieczności uprawdopodobnienia swych racji w kontekście instytucji przewidzianej w komentowanym przepisie była przedmiotem rozważań judykatury, w których wielokrotnie podkreślano, iż podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z wyczerpująco opisanymi przesłankami oraz dowodami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie (postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14; postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, postanowienie NSA z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09).
Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku, z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Natomiast brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 22/04; z dnia 30 kwietnia 2004 roku, sygn. akt OZ 30/04; z dnia 22 grudnia 2004 roku, sygn. akt OZ 871/04; z dnia 1 czerwca 2004 roku, sygn. akt OZ 105/04; z dnia 20 lipca 2004 roku, sygn. akt OZ 214/04, B. Dauter [w] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Zakamycze 2005, s.168).
To w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie leży poparcie prezentowanych twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd winien dysponować wiedzą o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tej wiedzy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, zgodnie z którym nawet występowanie we wcześniejszych aktach sprawy argumentów tudzież dokumentacji potwierdzających sytuację skarżącego nie może czynić zadość obowiązkowi wykazania przesłanek do zastosowania przez sąd art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem jest to odrębne postępowanie, w którym sąd rozstrzyga na podstawie szczególnych przesłanek (postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2010 r., II FZ 605/10, postanowienie NSA z dnia 16 października 2009 r., II FSK 1783/08, postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., I FZ 189/10). Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla strony skarżącej niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ciężar w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy. Wprawdzie strona zobligowana jest jedynie do uprawdopodobnienia zaistnienia niebezpieczeństwa, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., jednak nie oznacza to, że nie ma ona obowiązku podjęcia jakichkolwiek działań do wykazania, iż w sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania aktu bądź czynności. Sąd musi dysponować wiarygodnymi twierdzeniami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji.
Uwzględniając przedstawione wyżej wymogi, stwierdzić trzeba, iż w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż skarżący nie uzasadnił prawidłowo złożonego wniosku.
Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń skarżącego oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. winno odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do skarżącego wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację.
Tymczasem, jakkolwiek powołane we wniosku okoliczności mogłyby stanowić skuteczną podstawę wniosku - nie sposób bowiem przyjąć za Sądem I instancji, że co do zasady wykonanie zaskarżonej decyzji przez cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B nie będzie wiązało się z ryzykiem utraty pracy w charakterze kierowcy bądź utraty podjęcia oferowanej pracy w tym zawodzie - to pozostałe wywody Sądu I instancji wobec złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji są prawidłowe. Skarżący ograniczył się do powołania okoliczności bez przedstawienia jakichkolwiek dokumentów na poparcie swoich twierdzeń. Nie mógł być więc uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Bezzasadny pozostawał również zarzut naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności nie stanowi braku formalnego uniemożliwiającego nadanie wnioskowi opartemu na art. 61 § 3 p.p.s.a. dalszego biegu, do którego uzupełnienia należy wezwać wnioskodawcę, ale jest brakiem wykazania przez stronę przesłanek ochrony tymczasowej uzasadniającym oddalenie wniosku.
Podkreślenia wymaga, że powyższej oceny nie mogła zmienić argumentacja przywołana przez stronę w zażaleniu. Przede wszystkim przytoczenie okoliczności zmierzających do wykazania podstaw przyznania tymczasowej ochrony sądowej dopiero w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia, nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., jeżeli wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu nie można zarzucić naruszenia prawa (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. J. P. Tarno, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, str. 191, również postanowienia NSA: z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt I FZ 168/11, z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 805/08, z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II FZ 469/08, z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 68/09, z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 102/09, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 173/09).
Ponadto do zażalenia pełnomocnik skarżącego załączył niepoświadczoną za zgodność z oryginałem umowę o pracę zawartą przez skarżącego w 2015 r. Umowa ta nie potwierdza jednak, że skarżący pozostaje obecnie na jej podstawie w zatrudnieniu w charakterze kierowcy. Nie przedstawiono także jakichkolwiek dowodów, czy oświadczeń potwierdzających wcześniejsze twierdzenie, że skarżący jest jedynym żywicielem rodziny. Powoływana zaś w zażaleniu okoliczność, że wobec skarżącego prowadzone jest dochodzenie w zakresie popełnienia przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego bez uprawnień nie jest trudnym do odwrócenia skutkiem wykonania zaskarżonej w tym postępowaniu decyzji, jak wywodzi pełnomocnik i nie mogłaby być oceniana jako przesłanka wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nadmienia, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, o czym stanowi art. 61 § 4 p.p.s.a. To jednak w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.