I OZ 585/25

I OZ 585/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Przybysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2614/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-14
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 65 § 2, art. 73 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 19
§ 6 ust. 2, § 7 ust. 1 pkt 1, § 8 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w  postępowaniu cywilnym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.T., K.T. i A.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2614/22 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi B.T., K.T. i A.T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 6 października 2022 r. nr 3222/2022 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2614/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało wysłane pełnomocnikowi skarżących i po dwukrotnej awizacji zostało zwrócone do nadawcy – przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 27 lutego 2023 r. Postanowieniem z 11 maja 2023 r. stwierdzono prawomocność wyroku z 14 marca 2023 r. od 14 kwietnia 2023 r. Wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku został złożony 18 lutego 2025 r. Podkreślono, że awizowanie odbyło się z zachowaniem warunków dla przyjęcia fikcji doręczeń, o której mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., zaś pełnomocnik kwestionując prawidłowość doręczenia przesyłki przedstawił jedynie własne twierdzenie, przy jednoczesnym braku potwierdzenia przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego. Ponadto zaznaczono, że jeżeli strona wie o toczącym się postępowaniu, można wymagać od niej, aby liczyła się z ewentualnością nadejścia pisma procesowego. Zwrócono także uwagę, iż w toku postępowania sądowego przesyłki kierowane do pełnomocnika pod ten sam adres były przez niego odbierane po dokonaniu awizacji w tej samej placówce pocztowej, trudno więc przyjąć, że doręczyciel nie dopełnił swoich obowiązków akurat jedynie w wypadku przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy. Na marginesie zauważono, że pełnomocnik skarżących złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia po 2 latach od zakończenia sprawy, przez ten czas nie interesował się sprawą. Powołane okoliczności doprowadziły Sąd I instancji do uznania, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia było przejawem niestaranności i niedbalstwa profesjonalnego pełnomocnika.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący, reprezentowani przez adwokata.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania – art. 86 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie ze swojej winy. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniosła, że adresat nie był uprawniony do wszczęcia postępowania reklamacyjnego, a uzupełnienie przez listonosza adnotacji może nastąpić także mimo niepozostawienia w skrzynce adresata awiza. Zwrócono uwagę na problemy z pocztą polską, które nie są rzadkością. Odniesiono się również do odległych terminów rozpraw w sądownictwie powszechnym i administracyjnym oraz trudności pełnomocnika prowadzącego jednoosobową działalność nie zatrudniającą pracowników. Stwierdzono ponadto, że pełnomocnik regularnie odwiedza pocztę, a w podobnych przypadkach, gdy listy wracały do adresata, pracownicy poczty dzwonili do niej z informacją o instytucji i sygnaturze sprawy przesyłki, jaka została przekazana do zwrotu. W ocenie pełnomocnik list w niniejszej sprawie nie został wydany zapewne przez przeoczenie pracowników poczty, stąd nie można mu zarzucić niedbałości czy lekkomyślności w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie kwestionowane jest przez skarżących doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał wystarczające podstawy, by uznać, że pełnomocnikowi skarżących skutecznie doręczono przedmiotowe zawiadomienie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, przesyłka awizowana była dwukrotnie w dniach 13 i 21 lutego 2023 r., o czym świadczą adnotacje poczynione na przesyłce (k. 50). Aby w sposób prawidłowy doręczyć pismo sądowe, należy, zgodnie z dyspozycją art. 65 § 2 p.p.s.a., zastosować tryb, o którym mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 19; dalej: "rozporządzenie") w takim zakresie, w jakim przepisy rozdziału 4 p.p.s.a. nie stanowią inaczej.
W razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 6 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a.). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz umieszcza adnotację "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis (§ 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie siedmiu dni, placówka pocztowa operatora sporządza, według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia, powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, przy czym zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem (§ 8 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a.).
Zauważyć należy, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie jest oparte na domniemaniu, według którego zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane.
Ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika w sposób niebudzący wątpliwości, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a., wskazując, że miało to miejsce w "oddawczej skrzynce pocztowej".
Na przesyłce zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy naniesiono adnotację: "ZWROT nie podjęto w terminie", jak również wskazano, że pierwsze awizo nastąpiło 13 lutego 2023 r., zaś drugie 21 lutego 2023 r., natomiast zwrot przesyłki nastąpił 1 marca 2023 r. Ponadto na rzeczonej przesyłce, przy adnotacji o awizowaniu (pierwotnym i powtórnym) znajdują się podpisy, podobnie jak i przy odpowiednich stemplach pocztowych. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Słusznie zatem uznano, że doręczenie zostało dokonane 27 lutego 2023 r.
Pełnomocnik, kwestionując w zażaleniu brak pozostawienia awiz i niewydanie korespondencji pomimo stawienia się na poczcie w okresie przewidzianym na odebranie przesyłki, przedstawił jedynie własne twierdzenia w sprawie wadliwości doręczenia, przy jednoczesnym braku przeprowadzenia właściwego postępowania reklamacyjnego, którego nie mogą zastąpić ewentualne rozmowy prowadzone na poczcie w tym zakresie. W świetle powołanego w zażaleniu art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo Pocztowe (Dz.U. z 2012 r., poz. 1529) stwierdzić należy, iż pełnomocnik mógł formalnie złożyć skargę na poczcie domagając się wyjaśnień albo wystąpić do nadawcy o złożenie reklamacji lub o zrzeczenie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń, czego zaniechał. Wobec zaś braku wykazania przeprowadzenia właściwej procedury, pełnomocnik nie może wiarygodnie powoływać się na brak awizacji, i to dwukrotnej, gdyż jego twierdzenia w tym zakresie w okolicznościach faktycznych sprawy są gołosłowne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2398/15). Podobnie nie uprawdopodobniono choćby, aby w okresie przewidzianym na odebranie awizowanej przesyłki, pełnomocnik był w filii urzędu pocztowego, gdzie przedmiotowa przesyłka się znajdowała i odbierał inną korespondencję. Jeżeli natomiast z adnotacji poczynionych przez doręczyciela na kopercie zawierającej przesyłkę jednoznacznie wynika, że nie odebrano przesyłki pomimo prawidłowego jej awizowania, nie mogą powstać wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2017 r., sygn. akt I GSK 1944/15). Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnione podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 września 2015 r., sygn. akt II OZ 863/15).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.