I OZ 582/25

I OZ 582/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Ke 150/25 - Wyrok WSA w Kielcach z 2025-05-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 3 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Ke 150/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie skargi ze W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2024 r. znak SKO.PS-80/5185/1902/2024 w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Ke 150/25 (dalej postanowienie z 16 kwietnia 2025 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił W.W. (dalej skarżąca) wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 30 grudnia 2024 r. znak SKO.PS-80/5185/1902/2024 w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny (k. 8-16, 61-63v akt sądowych).
Zażalenie złożyła skarżąca, reprezentowana przez r. pr. M.W., zaskarżając postanowienie z 16 kwietnia 2025 r. w całości, zarzucając mu:
1. naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej] ppsa) przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mimo wystąpienia przesłanek określonych w tym przepisie, mimo przyznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny [w Kielcach], że zaskarżony w sprawie akt, w razie jego wykonania, wpływa na sytuację prawną skarżącej, a nadto wpłynie na zmianę jej sytuacji finansowej; a ponadto w sytuacji, gdy występuje w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącej, rozumianej nie tylko jako szkoda materialna, ale także zdrowotna i egzystencjalna, której wystąpienie zostało wykazane w świetle przedstawionych przez skarżącą okoliczności; oraz w sytuacji występowania zagrożenia spowodowania dla skarżącej trudnych do odwrócenia skutków, w tym w szczególności ryzyka dochodzenia przez organ I instancji na obecnym etapie, przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, zwrotu świadczeń (które w ocenie organu I instancji zostały nienależnie pobrane) wraz z odsetkami za okres wieloletni, co - w kontekście wieku, stanu zdrowia i sytuacji dochodowej skarżącej - prowadziłoby do rażącego pogorszenia jej sytuacji życiowej, naruszenia zasady proporcjonalności i do wyrządzenia znacznej szkody, a w konwekcji spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki;
2. nierozpoznanie istoty sprawy przez pominięcie możliwych do podjęcia działań przez organ w wykonaniu zaskarżonej decyzji, które w przypadku ich podjęcia, w tym przez dochodzenie przez organ I instancji na obecnym etapie, przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, zwrotu świadczeń (które w ocenie organu I instancji zostały nienależnie pobrane) wraz z odsetkami za okres wieloletni, co - w kontekście wieku, stanu zdrowia i sytuacji dochodowej skarżącej - prowadziłoby do rażącego pogorszenia jej sytuacji życiowej, naruszenia zasady proporcjonalności i do wyrządzenia znacznej szkody, a w konwekcji spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki.
Skarżąca wniosła o: zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości; ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [w Kielcach] na jej rzecz (k. 84-87 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu Siedmiu Sędziów NSA z 16.4.2007 r. I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007/4/77, przyjął, że na podstawie powołanego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Pogląd ten w pełni akceptuje doktryna i orzecznictwo (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis 2012, s. 231, uw. 18; przykładowo postanowienia NSA z: 13.11.2013 r. I OSK 2546/13; 13.11.2013 r. II OSK 2158/12; 13.11.2013 r. II OSK 2159/12; 7.11.2013 r. II OSK 2656/13; 7.11.2013 r. II OSK 2672/13, cbosa).
Z konstrukcji art. 61 § 3 ppsa wynika, że to na wnoszącym o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa obowiązek wykazania konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Winien on starannie uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, przedstawiając spójną argumentację, popartą faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, tak by przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek.
Jest rzeczą oczywistą, że - wywodząc skargę do sądu administracyjnego - strona dąży do obalenia zaskarżonej decyzji, z której jest niezadowolona. Możliwość wstrzymania wykonania decyzji została uzależniona od ściśle określonych przesłanek, mających na celu zapobieżenie szczególnie uciążliwym dla strony skutkom. Skutki te zostały wyraźnie określone w art. 61 § 3 ppsa, a szansa na ich urzeczywistnienie musi być realna, a nie jedynie hipotetyczna.
Skarżąca twierdzi, że wykonanie decyzji prowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca ogólnikowo powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, rozumianej nie tylko jako szkoda materialna, ale także zdrowotna i egzystencjalna.
Instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy ochronie przed jakimikolwiek ujemnymi konsekwencjami ani nie eliminuje każdego niebezpieczeństwa. Sam negatywny wpływ na sytuację materialną strony nie jest wystarczający dla zastosowania art. 61 § 3 ppsa.
Skarżąca, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, powołując się na powyższe okoliczności, nie udokumentowała stanu posiadanych rachunków bankowych - aktualnych wyciągów z rachunków bankowych, ewentualnie posiadanych oszczędności czy ich braku. Brak wykazania tych okoliczności i uprawdopodobnienia sytuacji materialnej powoduje, że Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji pozbawiony jest możliwości oceny, czy okoliczności sprawy wskazują, że spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Utrzymana zaskarżoną decyzją decyzja Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego z dnia 17 października 2024 r. nr Śrw.5210.002218. 2.2018 (k. 30-29 akt administracyjnych) nie orzeka o obowiązku zwrotu przez skarżącą jakichkolwiek kwot, a wyłącznie o uchyleniu decyzji z 2 listopada 2015 r. znak MOPS.Rśra.81820/ZP/16950.001034/11/15, przyznającej zasiłek pielęgnacyjny skarżącej na stałe począwszy od 1 czerwca 2015 r. (k. 9-9v, 30-29, 69-66 akt administracyjnych).
Trafnie Sąd I instancji uznał, że comiesięczne pomniejszenie dochodu skarżącej o kwotę zasiłku pielęgnacyjnego (215,84 zł), gdy dochód rodziny skarżącej wynosi miesięcznie 4.746, 40 zł i skarżąca wraz z mężem mają zapewnione warunki mieszkaniowe i bytowe, nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody materialnej, zdrowotnej bądź egzystencjalnej lub trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ppsa). W przypadku ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji dojdzie do wypłaty przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego z wyrównaniem, co wskazuje na odwracalny charakter decyzji. W sytuacji braku jednoznacznego wykazania wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. W niniejszej sprawie brak było podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Sądu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 ppsa, oddalił zażalenie.