I OZ 572/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-07-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniadecyzja komunalizacyjnastwierdzenie nieważnościnieruchomościprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSAmiasto PoznańMinister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej, uznając, że może ona spowodować trudne do odwrócenia skutki dla miasta.

Miasto Poznań zaskarżyło decyzję Ministra SWiA stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej z 1991 r. dotyczącej przekazania nieruchomości. WSA odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji, uznając, że nie ma ona bezpośredniego znaczenia dla skutków prawnych. NSA uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że decyzja o nieważności, choć nie powoduje automatycznej zmiany właściciela, może stanowić podstawę do wykreślenia miasta z księgi wieczystej i wpisu nowego właściciela, co może prowadzić do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniając tym samym wstrzymanie wykonania.

Miasto Poznań wniosło skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Poznańskiego z 1991 r. w części dotyczącej nieodpłatnego przekazania na własność Miasta Poznań nieruchomości. Miasto wniosło o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że ujawnienie w księdze wieczystej nowego właściciela może spowodować utratę nieruchomości o znacznej powierzchni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania, wskazując, że stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej nie wywołuje automatycznego skutku prawnego w postaci ujawnienia nowego właściciela w księdze wieczystej, a do tego konieczne są odrębne kroki cywilnoprawne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie Miasta Poznań, uchylił postanowienie WSA. Sąd uznał, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej, choć nie powoduje automatycznego skutku prawnego, może stanowić podstawę dla sądu wieczystoksięgowego do wykreślenia jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela i wpisu nowego właściciela. W związku z tym, wykonanie tej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, co uzasadnia zastosowanie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego względu zaskarżone postanowienie WSA zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej może stanowić podstawę do wstrzymania jej wykonania, jeśli istnieje ryzyko znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

NSA uznał, że choć decyzja o nieważności nie powoduje automatycznej zmiany właściciela, może być podstawą do wykreślenia dotychczasowego właściciela (miasta) z księgi wieczystej i wpisu nowego, co może prowadzić do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniając tym samym wstrzymanie wykonania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej może prowadzić do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dla miasta, uzasadniając wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej nie ma bezpośredniego znaczenia dla wystąpienia przesłanek o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (stanowisko WSA).

Godne uwagi sformułowania

decyzja, co do której stwierdzono nieważność zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej nie wywołuje automatycznego skutku prawnego polegającego m. in. na ujawnieniu nowego właściciela w księdze wieczystej Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej może zatem spowodować skutki przewidziane w art. 61 § 3 p.p.s.a. tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście wstrzymania wykonania decyzji stwierdzających nieważność decyzji administracyjnych, które mogą mieć wpływ na stan prawny nieruchomości i księgi wieczyste."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o nieważności dotyczy decyzji komunalizacyjnej i może wpłynąć na stan prawny nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania administracyjnego – wstrzymania wykonania decyzji, która może mieć znaczące konsekwencje finansowe i prawne dla samorządu terytorialnego w kontekście zarządzania nieruchomościami.

Czy decyzja o nieważności może zrujnować budżet miasta? NSA wyjaśnia, kiedy wstrzymać jej wykonanie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 572/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-07-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Wa 470/10 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2011-03-31
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miasta Poznania na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 470/10 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta Poznań na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie
Uzasadnienie
Miasto Poznań wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...]. Powołaną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], którą stwierdzono nieważność decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] grudnia 1991 r., w części dotyczącej nieodpłatnego przekazania na własność Miasta Poznań nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie [...], jako działka nr [...] (powstała w działki [...]), zapisanej w księdze wieczystej nr [...].
Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Miasto Poznań zaznaczyło, że w przypadku ujawnienia w księdze wieczystej jako właściciela K. K. Miasto może utracić nieruchomość o znacznej powierzchni.
Postanowieniem z dnia 5 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wskazał Sąd, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji komunalizacyjnej Wojewody Wielkopolskiego rodzi pewne skutki w sferze materialnej, gdyż decyzja, co do której stwierdzono nieważność zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, co nie pozostaje bez znaczenia dla skuteczności wszystkich późniejszych czynności prawnych dokonanych w oparciu o tę decyzję. Jednak stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej nie wywołuje automatycznego skutku prawnego polegającego m. in. na ujawnieniu nowego właściciela w księdze wieczystej. Do tego konieczne jest podjęcie odpowiednich kroków na drodze cywilnoprawnej zmierzających do cofnięcia skutków prawnych tych czynności. Zatem kwestia wstrzymania lub odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji nie ma bezpośredniego znaczenia dla wystąpienia przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na powyższe postanowienie Miasto Poznań wniosło zażalenie podnosząc, że w podobnych sprawach ostateczna decyzji stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej jest podstawą do wykreślenia Miasta Poznań jako właściciela nieruchomości w księdze wieczystej. Skarżący podkreślił, że podjęcie czynności polegających na wykreśleniu Miasta Poznań na podstawie ostatecznej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i wpis nowego właściciela trwa trzy tygodnie w Wydziale Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym w Poznaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
Należy stwierdzić, że skarżące Miasto Poznań wykazało, iż w sprawie niniejszej wykonanie zaskarżonej decyzji może wywołać skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej nie powoduje co prawda, jak wskazał Sąd, automatycznego skutku prawnego, polegającego na zmianie podmiotu właścicielskiego ale stanowi podstawę dla Sądu wieczystoksięgowego do wykreślenia jako właściciela jednostki samorządu terytorialnego i wpisu nowego właściciela. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej może zatem spowodować skutki przewidziane w art. 61 § 3 p.p.s.a. tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie można więc zgodzić się z Sądem I instancji, że kwestia wstrzymania lub odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia dla wystąpienia przesłanek o których mowa w/w przepisie. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2010 r. podlegało uchyleniu jako wydane z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI