I OZ 565/25

I OZ 565/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2417/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-02-25
I OZ 331/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-05
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 53 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 2, art. 243 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 19 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 2417/24 o odrzuceniu skargi A.W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 maja 2024 r. nr DSZ-V.4321.4.330.2024.MK w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 19 września 2025 r. – orzekając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "p.p.s.a.") - odrzucił skargę A.W. na opisaną w komparycji decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że ww. decyzja została doręczona skarżącej 17 maja 2024 r. W dniu 28 maja 2024 r. A.W. za pośrednictwem organu zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z 20 sierpnia 2024 r. I SSP/Wa 211/24 referendarz sądowy uwzględnił ten wniosek. 31 października 2024 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) pełnomocnik z urzędu - radca prawny P.N. wniósł w imieniu A.W. skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 7 maja 2024 r. W oparciu o powyższe ustalenia Sąd I instancji stwierdził, że skarga została złożona po upływie ustawowego 30 - dniowego terminu do jej wniesienia, który upływał 17 czerwca 2024 r. WSA wyjaśnił, że wystąpienie przez stronę przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Okoliczność tę Sąd byłby zobligowany uwzględnić w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jednak w niniejszej sprawie wniosek taki nie został złożony. Z tych przyczyn Sąd I instancji odrzucił skargę jako spóźnioną.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej zarzucił Sądowi I instancji pominięcie, że skarżąca w treści wniosku o przyznanie prawa pomocy zawarła stwierdzenie, które pozwala na przyjęcie, że nie zgadza się z decyzją organu II instancji. Jej pismo, wskazujące na brak zgody na rozstrzygnięcie organu i chęć skierowania skargi do sądu administracyjnego, nie zostało w sposób należyty odczytane przez organ, jak i Sąd. Skarżąca nie została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, ani pouczona, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie skutkuje wstrzymaniem biegu terminu do wniesienia skargi. Nadto pełnomocnik podniósł, że skutku doręczenia zaskarżonej decyzji nie można odnosić do daty jej doręczenia skarżącej (17 maja 2024 r.), a do daty doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi, nawet jeśli został on ustanowiony po wydaniu decyzji, ale przed upływem terminu na wywiedzenie od niej skargi do sądu administracyjnego. Wskazał, że zaskarżona decyzja nie została mu doręczona. Z jej treścią zapoznał się 8 października 2024 r. w czytelni WSA, a skargę nadał 31 października 2024 r. W ocenie pełnomocnika, termin do wniesienia skargi został więc zachowany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
Sąd Wojewódzki prawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie uchybiono terminowi do wniesienia skargi, co skutkowało jej odrzuceniem.
Przede wszystkim nie można zgodzić się z autorem zażalenia, że Sąd I instancji winien mieć jakiekolwiek wątpliwości, co do tego, które z pism złożonych przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było w rzeczywistości skargą na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 7 maja 2024 r. (czy pismo wniesione przez A.W. 28 maja 2024 r., czy dopiero pismo wniesione 31 października 2024 r. przez ustanowionego dla niej pełnomocnika z urzędu). Autor zażalenia będący profesjonalnym pełnomocnikiem zdaje się bowiem nie dostrzegać, że owe pismo z dnia 28 maja 2024 r. jest wnioskiem strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy mającym formę urzędowego formularza (druku PPF) złożonym przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że w myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony nie tylko w toku postępowania, ale również przed wszczęciem postępowania, czyli jeszcze zanim złożona zostanie skarga. Podmiot domagający się od sądu administracyjnego ochrony prawnej może dążyć do tego, aby jego skargę sporządził profesjonalny prawnik i w tym celu w terminie otwartym na wniesienie tej skargi zwrócić się do sądu administracyjnego o przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie. Wniesiony zatem w tym trybie przez A.W. wniosek został zarejestrowany pod sygn. I SPP/Wa 211/24 a następnie rozpoznany przez referendarza sądowego. W wyniku zaś rozpoznania tego wniosku, postanowieniem z 20 sierpnia 2024 r. referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Powyższy wniosek nie mógł zatem - jak twierdzi autor zażalenia - stanowić jednocześnie skargi. Wskazanie w formularzu przez wnioskującą o przyznanie prawa pomocy nazwy organu oraz daty i numeru aktu, który zamierzała uczynić przedmiotem skargi po ustanowieniu dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, w żadnym razie nie kwalifikuje tego pisma jako skargi, a stanowi jedynie o poprawności formalnej wypełnienia formularza, co było niezbędne do merytorycznego rozpoznania wniosku przez referendarza sądowego.
Wobec powyższego nie ulega żadnej wątpliwości, że skargą na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 7 maja 2024 r. było pismo sporządzone i wniesione 31 października 2024 r. przez reprezentującego skarżącą pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona skarżącej 17 maja 2024 r. Od tej daty rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi. Organ nie miał obowiązku doręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi ustanowionemu po jej wydaniu i dostarczeniu stronie. Okoliczność ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika nie miała więc - w świetle dyspozycji art. 53 p.p.s.a. - wpływu na bieg i upływ terminu do wniesienia skargi w sytuacji, gdy doszło do skutecznego doręczenia stronie rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Przepis art. 53 p.p.s.a. nie zawiera regulacji analogicznej do przepisu art. 177 p.p.s.a., który określając termin do wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, w razie ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu już po wydaniu takiego orzeczenia, początek biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wiąże z dniem zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu. Przepis art. 53 p.p.s.a. w zakresie, w jakim odnosi się do decyzji administracyjnych, początek biegu terminu do wniesienia skargi bezwzględnie wiąże z dniem doręczenia decyzji skarżącemu.
Mając zatem na względzie, że 30 - dniowy termin do złożenia skargi na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej upływał 17 czerwca 2024 r., to wniesienie skargi 31 października 2024 r. (data nadania w UP) uznać należało za dokonane z uchybieniem terminu.
Na marginesie podnieść należy, że wprawdzie – jak słusznie wskazał Sąd I instancji - wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego, złożony zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. przed wszczęciem postępowania, nie wstrzymuje biegu terminu przewidzianego na złożenie skargi do sądu administracyjnego, jednakże może stanowić okoliczność, którą Sąd mógłby ewentualnie wziąć pod uwagę przy badaniu podstaw do przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. W skardze nie został jednak zawarty stosowny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.