I OZ 561/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA, uznając, że błędnie pozostawiono wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu bez rozpoznania z powodu nieprzedstawienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w zbyt krótkim terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostawił wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez rozpoznania, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił w wyznaczonym 30-dniowym terminie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej stronie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących terminów do uzupełnienia braków formalnych oraz na konieczność merytorycznego rozpoznania wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie.
Sprawa dotyczyła zażaleń na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które pozostawiło bez rozpoznania wniosek A. P. L. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wnioskodawca, syn zmarłej strony postępowania, domagał się dopuszczenia do udziału jako następca prawny, jednak nie przedstawił w wyznaczonym 30-dniowym terminie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, tłumacząc, że sprawa spadkowa nie została jeszcze wszczęta. Sąd pierwszej instancji uznał, że wnioskodawca nie zastosował się do wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenia za zasadne. Wskazał, że WSA błędnie zastosował art. 49 P.p.s.a., wyznaczając 30-dniowy termin, podczas gdy ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych wynosi 7 dni. Ponadto, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest warunkiem formalnym pisma, a jedynie dowodem interesu prawnego. Sąd pierwszej instancji powinien był dokonać merytorycznej oceny wniosku i wydać postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie, a nie pozostawić go bez rozpoznania. NSA podkreślił również, że WSA nie rozpoznał wniosku o zawieszenie postępowania. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pozostawienie wniosku bez rozpoznania z tego powodu jest niezgodne z prawem, jeśli termin do uzupełnienia braków formalnych został wyznaczony niezgodnie z przepisami lub jeśli brak postanowienia spadkowego nie stanowi braku formalnego pisma w rozumieniu art. 49 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji naruszył art. 49 P.p.s.a. poprzez wyznaczenie 30-dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych, podczas gdy ustawowy termin wynosi 7 dni. Ponadto, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest warunkiem formalnym pisma, a jedynie dowodem interesu prawnego, a jego brak nie prowadzi automatycznie do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 49 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu, jeżeli nie spełnia określonych warunków formalnych. Przewodniczący wzywa stronę o uzupełnienie pisma lub jego poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
P.p.s.a. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wezwanie do wykazania interesu prawnego w celu dopuszczenia do udziału w postępowaniu jako uczestnik. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia przysługuje zażalenie.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA postanawia jak w sentencji.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 194 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyklucza odpowiednie stosowanie w postępowaniu zażaleniowym art. 174 i art. 176 P.p.s.a.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania granicami środka odwoławczego nie obowiązuje w postępowaniu zażaleniowym z uwagi na brak obowiązku przytaczania podstaw zażalenia.
P.p.s.a. art. 49 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pozostawienie pisma bez rozpoznania.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
P.p.s.a. art. 46
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ogólne warunki formalne pism strony.
P.p.s.a. art. 47
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ogólne warunki formalne pism strony.
P.p.s.a. art. 57
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Szczególne warunki formalne skargi.
P.p.s.a. art. 279
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi skargi o wznowienie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyznaczony przez WSA termin 30 dni do przedstawienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku był zbyt krótki i nierealny. Sąd pierwszej instancji powinien był rozpoznać wniosek o zawieszenie postępowania. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest warunkiem formalnym pisma, a jedynie dowodem interesu prawnego. Sąd pierwszej instancji nie zastosował prawidłowo art. 49 P.p.s.a. dotyczącego terminów do uzupełnienia braków formalnych.
Godne uwagi sformułowania
Siedmiodniowy termin wskazany w art. 49 P.p.s.a. jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany. Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest bowiem warunkiem formalnym pisma strony ustanowionym z art. 46 i 47 P.p.s.a, którego brak uniemożliwia mu nadanie prawidłowego biegu i w konsekwencji prowadzi do pozostawienia go bez rozpoznania. Postanowienie to stanowi jedynie dowód przemawiający za istnieniem interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, co w konsekwencji prowadzi do dopuszczenia go do toczącego się postępowania przed sądem administracyjnym.
Skład orzekający
Irena Kamińska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących dopuszczania uczestników do postępowania, terminów do uzupełniania braków formalnych oraz odróżnienia braków formalnych od dowodów na istnienie interesu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako następca prawny zmarłej strony, gdzie nie zostało jeszcze przeprowadzone postępowanie spadkowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczania stron do postępowania i terminów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy brak postanowienia spadkowego nie oznacza końca drogi do sądu administracyjnego?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OZ 561/09 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2009-05-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-05-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Irena Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6291 Nacjonalizacja przemysłu Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane IV SA/Wa 2275/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2010-03-25 Skarżony organ Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w... Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 197 § 2, art. 194 § 3, art. 174, art. 176, art. 183 § 1, art. 49 § 1, art. 46-47, art. 279, art. 57, art. 58 § 1 pkt 3, art. 33 § 2, art. 49 § 2, art. 46, art. 47, art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń B. K., J. S. oraz M. W. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2275/07 pozostawiające wniosek A. P. L. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez rozpoznania w sprawie ze skargi B. K., J. S. i A. K. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2275/07 pozostawił wniosek A. P. L. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez rozpoznania, w sprawie ze skargi J. S., B. K. i A. K. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu zarządzenia Sąd stwierdził, iż pismem z dnia 22 kwietnia 2008 r., nadesłanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 5 maja 2008 r., A. P. L. wniósł o dopuszczenie go do postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1854/07. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że jest synem I. L., która jego zdaniem miała status strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie, a ponieważ Pani I. L. nie żyje "od kilkudziesięciu lat", na podstawie art. 30 §4 K.p.a. w miejsce dotychczasowych stron wstępują jej następcy prawni. Postanowieniem z dnia 5 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał A. P. L. do nadesłania odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej I. L. w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie A. P. L. nadesłał pismo z dnia 2 czerwca 2008 r. (otrzymane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dniu 25 czerwca 2008 r.), w którym oświadczył, że nie jest w stanie w wyznaczonym przez Sąd terminie nadesłać odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, gdyż sprawa sądowa w sprawie spadkowej nie została jeszcze wszczęta przed sądem powszechnym. Sąd pierwszej instancji wskazał, że biorąc pod uwagę oświadczenie wnioskodawcy w wyżej wskazanym piśmie oraz upływ czasu od wezwania wnioskodawcy do nadesłania odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku stwierdzić należy, że wnioskodawca nie zastosował się do wezwania Sądu w wyznaczonym terminie. Zażalenia na powyższe zarządzenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli B. K., M. W. oraz Ł. S. Zarzucili brak merytorycznego rozpoznania wniosku A. P. L. o zawieszenie postępowania przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia oraz wyznaczenie A. P. L. zbyt krótkiego czasu, a mianowicie 30 dni do nadesłania odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. W konsekwencji wnieśli o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w tym zakresie, ewentualnie o wyznaczenie realnego do realizacji terminu w celu przedstawienia odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po śp. I. L. W motywach zażaleń skarżący podnieśli, iż ich zdaniem Sąd pierwszej instancji powinien w pierwszej kolejności rozpatrzyć wniosek o zawieszenie postępowania. Ponadto wyznaczony przez Sąd termin 30 dni do doręczenia odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po śp. I. L. nie jest realny, co jest faktem powszechnie znanym i nie wymaga dowodu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm., dalej zwane P.p.s.a. ) do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Treść art. 194 § 3 P.p.s.a. wyklucza odpowiednie stosowanie w postępowaniu zażaleniowym art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Skoro więc nie ma obowiązku przytaczania podstaw zażalenia, nie może też obowiązywać zasada związania granicami środka odwoławczego, wynikająca z art. 183 § 1 P.p.s.a. Brak związania granicami środka odwoławczego spowodował uwzględnienie zażalenia z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w zażaleniu. Zgodnie z art. 49 §1 P.p.s.a. pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu, jeżeli nie spełnia określonych warunków formalnych. Przy czym chodzi tu o warunki formalne ogólne, przewidziane dla wszystkich pism strony (art. 46-47 P.p.s.a.), jak i warunki formalne szczególne, przewidziane dla niektórych pism, np. skargi (art. 57 p.p.s.a.), czy wskazane w art. 279 P.p.s.a. wymogi skargi o wznowienie postępowania (por. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Zakamycze 2005 r., str. 126). W powyższej sytuacji przewodniczący wzywa stronę o uzupełnienie pisma lub jego poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Odmienna regulacja, o której mowa w końcowej części tego przepisu znajduje się w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., stosownie do którego Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jak zatem wynika z treści powyższego przepisu, termin do uzupełnienia braków formalnych pisma lub jego poprawienia wynosi siedem dni licząc od dnia doręczenia stronie wezwania do ich uzupełnienia. Z analizy akt sprawy wynika, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał A. P. L. do wykazania interesu prawnego, poprzez złożenie postanowienia o stwierdzeniu nabycie spadku po I. L. w terminie trzydziestu dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania na podstawie art. 49 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na fakt, iż siedmiodniowy termin wskazany w art. 49 P.p.s.a. jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany (por. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Zakamycze 2005 r.). W tej sytuacji wyznaczenie stronie trzydziestodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma nie mogło zostać uznane za zgodne z dyspozycją art. 49 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji przystępując do rozpoznania wniosku osoby ubiegającej się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika winien był zastosować treść art. 33 § 2 P.p.s.a., poprzez wezwanie jej do wykazania interesu prawnego. W przypadku, w którym przedstawione przez wnioskodawcę dowody i argumenty nie przemawiały za tym, aby wynik postępowania przed sądem dotyczył jego interesu prawnego, Sąd pierwszej instancji zobowiązany był wydać postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie, na które zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a. przysługuje zażalenie. W przedmiotowej sprawie nie mogło zostać uznane za prawidłowe załatwienie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez pozostawienie go bez rozpoznania w trybie art. 49 § 2 P.p.s.a.. Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest bowiem warunkiem formalnym pisma strony ustanowionym z art. 46 i 47 P.p.s.a, którego brak uniemożliwia mu nadanie prawidłowego biegu i w konsekwencji prowadzi do pozostawienia go bez rozpoznania. Postanowienie to stanowi jedynie dowód przemawiający za istnieniem interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, co w konsekwencji prowadzi do dopuszczenia go do toczącego się postępowania przed sądem administracyjnym. W przypadku, w którym osoba ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym nie wykaże interesu prawnego, Sąd zobowiązany jest dokonać merytorycznej oceny wniosku oraz wydać postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie, wraz z uzasadnieniem. Trzeba ponadto zgodzić się z autorami zażaleń, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku A. P. L. z dnia 2 czerwca 2008 r. (data wpływu 25 czerwiec 2008 r.) o zawieszenie postępowania. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI