II OZ 301/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-05-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzwolnienie od kosztównadzór budowlanypostępowanie administracyjnewiarygodność oświadczeńskarżący

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o cofnięciu prawa pomocy, uznając, że skarżący zataił posiadanie drugiego domu.

Skarżący A. T. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie o cofnięciu mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. WSA cofnął prawo pomocy, ponieważ skarżący, wnioskując o zwolnienie, zataił fakt współwłasności drugiego, murowanego domu, podając jedynie posiadanie domu drewnianego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że inicjatywa dowodowa spoczywa na wnioskodawcy, a cofnięcie prawa pomocy jest uzasadnione w przypadku ujawnienia nieprawdziwych danych.

Sprawa dotyczy zażalenia A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2005 r., które cofnęło skarżącemu prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Pierwotnie WSA przyznał A. T. prawo pomocy, jednak po otrzymaniu informacji od K. K. i przeprowadzeniu sprawdzeń, Sąd uznał, że oświadczenie skarżącego o jego sytuacji materialnej nie było wiarygodne. Skarżący wykazał jedynie posiadanie domu drewnianego, pomijając fakt bycia współwłaścicielem drugiego, murowanego domu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciężar dowodu co do przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Sąd przypomniał również o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych. Zgodnie z art. 249 PPSA, przyznane prawo pomocy może zostać cofnięte, jeśli okaże się, że okoliczności uzasadniające jego przyznanie nie istniały lub przestały istnieć. NSA podzielił stanowisko WSA, wskazując, że w zażaleniu skarżącego brak było zarzutów dotyczących prawidłowości ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, cofnięcie prawa pomocy jest uzasadnione w przypadku ujawnienia, że okoliczności uzasadniające jego przyznanie nie istniały lub przestały istnieć, w szczególności gdy skarżący podał nieprawdziwe dane lub zataił prawdę.

Uzasadnienie

Inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stanowi podstawę do cofnięcia przyznanego prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

PPSA art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.

PPSA art. 249

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

PPSA art. 233 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy.

PPSA art. 263

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O cofnięciu przyznania prawa pomocy orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym.

PPSA art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy postępowania w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zatajenie przez skarżącego posiadania drugiego domu we wniosku o prawo pomocy. Niewykazanie przez skarżącego trudnej sytuacji materialnej w sposób wiarygodny. Brak zarzutów skarżącego co do prawidłowości ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy zostaje uprzedzony o treści art. 233 § 1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć

Skład orzekający

T. Kobylecka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności odpowiedzialności za podanie nieprawdziwych danych we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia prawa pomocy z powodu zatajenia majątku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące prawa pomocy i odpowiedzialności za podawanie nieprawdziwych informacji w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków.

Czy zatajenie drugiego domu we wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych może kosztować prawo do pomocy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 301/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Teresa Kobylecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Rz 570/04 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2005-11-16
II SA/Rz 571/04 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2005-11-16
II SA/Rz 569/04 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2005-11-16
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA T. Kobylecka (spr.), Sędziowie NSA, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2005r. sygn. akt II SA/Rz 569, 570, 571/04 o cofnięciu skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg A. T. na decyzje Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 maja 2004r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: - oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2004r., sygn. akt II SA/Rz 569, 570, 571/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyznał skarżącemu A. T. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskutek wystąpienia K. K. Sąd powziął wątpliwość co do wiarygodności oświadczenia skarżącego i po dokonaniu stosownych sprawdzeń postanowieniem z dnia 19 stycznia 2005r. cofnął przyznane prawo pomocy. W uzasadnieniu postanowienia podano, że złożone przez skarżącego oświadczenie nie odpowiadało prawdzie, gdyż we wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazał on posiadanie jedynie domu drewnianego pomijając, iż jest współwłaścicielem także drugiego murowanego domu.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący A. T., ponawiając prośbę o zwolnienie z kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Składając wniosek, ubiegający się o przyznanie prawa pomocy zostaje uprzedzony o treści art. 233 § 1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy.
Stosownie do art. 249 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć. W myśl art. 263 powołanej ustawy o cofnięciu przyznania prawa pomocy orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym.
Orzekając w niniejszej sprawie o cofnięciu przyznaniu prawa pomocy Sąd I instancji ocenił okoliczności powołane przez wnioskodawcę, a w tym dane zamieszczone na urzędowym formularzu oraz skonfrontował je z dokumentami nadesłanymi przez Burmistrza Gminy i Miasta Strzyżów, które poddają w wątpliwość rzetelność oświadczenia wnioskodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, przy czym wskazać należy, iż w zażaleniu skarżącego brak jest zarzutów odnoszących się do prawidłowości przeprowadzonych przez Sąd ustaleń.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI