I OZ 550/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-07-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyadwokat z urzędukoszty sądowepostępowanie sądowoadministracyjnezażalenierada adwokackaskarżącyNSAWSA

NSA oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że prawo pomocy przyznane wcześniej obejmuje cały tok postępowania, a skarżący powinien kierować ewentualne zastrzeżenia do rady adwokackiej.

Skarżący W.W. złożył zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata. Skarżący argumentował, że uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej z winy poprzedniego adwokata z urzędu i prosił o wyznaczenie nowego. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że prawo pomocy przyznane wcześniej obejmuje cały tok postępowania, a wszelkie zastrzeżenia co do sposobu reprezentowania przez adwokata należy kierować do właściwej rady adwokackiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W.W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, mimo że skarżący wnioskował o to w związku z próbą przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że prawo pomocy zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem NSA w zakresie całkowitym, obejmującym cały tok postępowania, i nie można go przyznać ponownie. Ponadto, WSA poinformował skarżącego, że wszelkie zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia sprawy przez wyznaczonego adwokata należy kierować do Okręgowej Rady Adwokackiej. Skarżący zaskarżył to postanowienie, argumentując, że uchybił terminowi z winy adwokata, który nie sporządził skargi kasacyjnej i zbyt późno dostarczył mu wyrok. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że prawo pomocy przyznane na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje cały tok postępowania sądowoadministracyjnego, a strona, która ma zastrzeżenia do pełnomocnika z urzędu, powinna zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego, a nie do sądu z wnioskiem o wyznaczenie kolejnego adwokata.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo pomocy przyznane w zakresie całkowitym obejmuje cały tok postępowania, a wszelkie zastrzeżenia co do sposobu reprezentowania przez adwokata należy kierować do właściwej rady adwokackiej.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że prawo pomocy przyznane przez sąd rozciąga się na pełen tok postępowania sądowoadministracyjnego. Strona, która ma zastrzeżenia do pełnomocnika z urzędu, powinna zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego (np. rady adwokackiej) ze skargą lub wnioskiem o zmianę pełnomocnika, a nie do sądu z wnioskiem o ponowne przyznanie prawa pomocy lub wyznaczenie nowego adwokata.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamii administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 243 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, a przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje również postępowanie egzekucyjne.

p.p.s.a. art. 245 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy prawa pomocy w zakresie całkowitym.

p.p.s.a. art. 249

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć.

p.p.s.a. art. 251

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała.

p.p.s.a. art. 253

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej o wyznaczenie adwokata.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo pomocy przyznane w zakresie całkowitym obejmuje cały tok postępowania sądowoadministracyjnego. Strona powinna kierować zastrzeżenia dotyczące pełnomocnika z urzędu do właściwej rady adwokackiej, a nie do sądu z wnioskiem o wyznaczenie nowego pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że uchybił terminowi z winy adwokata i prosił o wyznaczenie nowego pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa, które skarżący już raz uzyskał brak jest przepisu, który upoważniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat nie spełnia jej oczekiwań mocodawca tj. strona, której przyznano prawo pomocy, jeżeli ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jego interesów przez wyznaczonego mu pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego (...) ze skargą na występującego w jej imieniu pełnomocnika lub z wnioskiem o jego zmianę.

Skład orzekający

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście zastrzeżeń do adwokata z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo pomocy zostało już przyznane w zakresie całkowitym i strona ma zastrzeżenia do wyznaczonego pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowoadministracyjnego – prawa pomocy i roli adwokata z urzędu. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi cenne przypomnienie o procedurach i prawach strony.

Prawo pomocy i adwokat z urzędu: kiedy sąd odmawia kolejnego pełnomocnika?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 550/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Rozgraniczenie nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2062/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-07-06
I OZ 834/07 - Postanowienie NSA z 2007-11-14
I OZ 835/07 - Postanowienie NSA z 2007-11-14
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184 w zw z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 2062/05 odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z wniosku W. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2062/05 w sprawie ze skargi W. W. na uchwałę Rady Gminy O. z dnia 18 października 1997 r., nr XXXIII/132/97 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
UZASADNIENIE:
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 2062/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. W. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, o które skarżący wnioskował w związku ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r. kończącego postępowanie w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2003 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia adwokata. Na mocy powyższego postanowienia Sądu, Okręgowa Rada Adwokacka w W. pismem z dnia 4 listopada 2003 r. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata P. R. Sąd stwierdził, że skoro powyższym orzeczeniem prawo pomocy zostało skarżącemu przyznane w zakresie całkowitym, o którym mowa w art. 245 § 2 powołanej ustawy, to kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może być uwzględniony, gdyż nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa, które skarżący już raz uzyskał. Podkreślił także, iż przyznane w dniu 16 października 2003 r. prawo pomocy rozciąga się na pełny tok postępowania zarówno przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zwrócił uwagę, iż w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest przepisu, który upoważniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat nie spełnia jej oczekiwań, czy też jak miało to miejsce w niniejszej sprawie strona wypowiada pełnomocnictwo przyznanemu jej z urzędu adwokatowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył również, że skarżący pismem z dnia 8 sierpnia 2006 r. był informowany przez Sąd, iż wszelką korespondencję dotyczącą zmiany wyznaczonego z urzędu pełnomocnika oraz zastrzeżeń co do sposobu prowadzenia przez niego sprawy należy kierować do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Powyższe postanowienie W. W. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, iż terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r. uchybił z winy adwokata, który reprezentował go przed Sądem w sposób nienależyty, odpis nieprawomocnego wyroku przesłał skarżącemu z dużym opóźnieniem, a ponadto odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym skarżący zmuszony był cofnąć udzielone mu pełnomocnictwo. Ponadto W. W. zauważył, iż skoro prawo pomocy rozciąga się na pełny tok postępowania zarówno przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, to dlaczego przyznany mu urzędu adwokat odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej od zapadłego w sprawie wyroku. Poprosił o wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny, w jaki sposób może złożyć skargę kasacyjną, jeżeli adwokat odmawia jej sporządzenia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawia ustanowienia dla niego nowego pełnomocnika. Skarżący podkreślił także, iż do przydzielenia adwokata z urzędu uprawnione są Sady, a właściwa rada adwokacka jedynie po otrzymaniu przez Sąd informacji o przyznaniu pełnomocnika może go wyznaczyć. Wskazał również na uchybienia, jakie jego zdaniem miały miejsce w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i wobec tego podlega oddaleniu.
Prawo pomocy, zgodnie z treścią art. 243 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą), może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, a przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje również postępowanie egzekucyjne. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 ustawy), albo może być przez Sąd cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 ustawy).
Stosownie natomiast do treści art. 253 ustawy o wyznaczenie adwokata (odpowiednio także radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, a jeżeli adwokat ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego właściwa okręgowa rada adwokacka na wniosek ustanowionego adwokata wyznaczy w razie potrzeby adwokata z innej miejscowości.
Z treści przytoczonych przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wynika, iż prawo pomocy przyznane przez Sąd rozciąga się na pełen tok postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem zarówno na postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a także na postępowanie egzekucyjne. Możliwość jego utraty została wyraźnie wskazana w art. 249 i 251 ustawy. Jeżeli zatem nie zachodzą okoliczności, o których mowa w tych przepisach, to strona z przyznanego jej zwolnienia z kosztów sądowych i pełnomocnika z urzędu korzysta na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane oraz w postępowaniu egzekucyjnym. Podkreślić należy, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy zaistniały przesłanki do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy i w jakim zakresie (całkowitym lub częściowym) oraz do wydania w tym przedmiocie postanowienia. Następnie sąd występuje do właściwego samorządu zawodowego - w rozpoznawanej sprawie jest nim okręgowa rada adwokacka - o wyznaczenie przyznanego postanowieniem sądu profesjonalnego pełnomocnika (w niniejszej sprawie - adwokata). Sąd nie ma wpływu na decyzję w tym zakresie, nie może również wnioskować o zmianę pełnomocnika. Jednakże mocodawca tj. strona, której przyznano prawo pomocy, jeżeli ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jego interesów przez wyznaczonego mu pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego (w rozpoznawanej sprawie do okręgowej rady adwokackiej) ze skargą na występującego w jej imieniu pełnomocnika lub z wnioskiem o jego zmianę. Skarżący o możliwości takiej był przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poinformowany pismem z dnia 8 sierpnia 2006 r. (karta - 304), a zatem mógł wskazane działania we właściwym czasie podjąć.
Wobec powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, iż brak jest podstaw, które upoważniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata, a zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI