I OZ 542/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznazasiłek okresowyzwrot świadczeńwstrzymanie wykonaniapostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneskarżącyNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku okresowego z powodu niewykazania przez skarżącą znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

NSA rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku okresowego w kwocie 800 zł. Skarżąca argumentowała trudną sytuacją finansową, opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem i niskimi dochodami. NSA uznał, że skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., w szczególności niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, nie przedstawiając wystarczających dowodów swojej sytuacji materialnej. W konsekwencji zażalenie zostało oddalone.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie wniesione przez skarżącą na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzja ta utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku okresowego w kwocie 800 zł. Skarżąca domagała się wstrzymania wykonania, powołując się na trudną sytuację finansową, opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem i niskie dochody, które nie pozwalają na zwrot świadczenia bez wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepis art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że ciężar wykazania przesłanek wstrzymania wykonania spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie NSA, skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów swojej sytuacji materialnej, takich jak wyciągi z rachunków bankowych czy informacje o posiadanych oszczędnościach, które pozwoliłyby na ocenę, czy szkoda wynikająca z obowiązku zwrotu 800 zł miałaby charakter znaczny. Brak jednoznacznego wykazania wystąpienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania spowodował oddalenie zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała, że zwrot kwoty 800 zł spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

Skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów swojej sytuacji materialnej, które pozwoliłyby na ocenę, czy szkoda wynikająca z obowiązku zwrotu świadczenia miałaby charakter znaczny. Brak udokumentowania stanu posiadanych rachunków bankowych uniemożliwia sądowi ocenę spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ciężar wykazania przesłanek wstrzymania wykonania aktu spoczywa na wnioskodawcy. Sąd może wstrzymać wykonanie, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków) poprzez brak udokumentowania swojej sytuacji materialnej.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja finansowa skarżącej, opieka nad niepełnosprawnym dzieckiem, niskie dochody. Charakter świadczeń, których zwrot jest wymagany. Toczące się postępowanie w sprawie umorzenia świadczeń.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu spoczywa na wnioskodawcy brak możliwości porównania kwoty zobowiązania wynikającego z zaskarżonego aktu z ogólną udokumentowaną sytuacją wnioskodawczyni uniemożliwia wykazanie, że szkoda ta miałaby charakter znaczny

Skład orzekający

Karol Kiczka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawach świadczeń z pomocy społecznej, konieczność udokumentowania trudnej sytuacji materialnej."

Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z wstrzymaniem wykonania decyzji, a nie meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. Choć porusza kwestie pomocy społecznej, rozstrzygnięcie opiera się na braku dowodów, a nie na nowej interpretacji prawa.

Dane finansowe

WPS: 800 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 542/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karol Kiczka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OZ 543/24 - Postanowienie NSA z 2024-09-19
I SA/Wa 376/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-12-05
I OZ 544/24 - Postanowienie NSA z 2024-09-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 376/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2023 r. nr KOC/7368/Op/23 w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku okresowego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 376/24, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.) po rozpoznaniu wniosku [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2023 r. nr KOC/7368/Op/23 utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 30 października 2023 r. nr OPS.RŚ.5101.18355.2023 w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku okresowego i zobowiązaniu do jego zwrotu (w kwocie łącznie 800 zł).
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła [...] wskazując, że zwrot kwoty spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, że Sąd nie wziął pod uwagę, że skarżąca nie pracuje i opiekuje się niepełnosprawnym dzieckiem, nie wziął pod uwagę charakteru świadczeń, których zwrotu żąda organ oraz że w sprawie toczy się postępowanie w sprawie umorzenia świadczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Analiza powyższych przepisów wskazuje, że ciężar wykazania wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu spoczywa na wnioskodawcy, a sąd może wstrzymać jego wykonanie, jeżeli jest spełniona co najmniej jedna ustawowa przesłanka wskazana w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II OZ 852/21; postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2022 r., I OZ 577/21). Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku i zażalenia, należy przyznać rację Sądowi pierwszej instancji, który wskazał, że w sprawie nie zostały spełnione wymienione powyżej przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżąca uzasadniając zażalenie oparła się na "trudnej sytuacji finansowej, wskazując, że miesięcznie utrzymuje się ze świadczenia pielęgnacyjnego oraz alimentacyjnego w łącznej kwocie nie przekraczającej 3500 zł dla dwuosobowego gospodarstwa domowego, podczas gdy ustawowe minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4242 zł".
Skarżąca, mimo wskazania na które braki wniosku o wstrzymanie wykonania zwrócił uwagę Sąd, w zażaleniu w dalszym ciągu nie nadesłała informacji ani dokumentów (choćby wyciąg z banku), które można by zakwalifikować jako spełnienie przesłanek wstrzymania wykonania. Zauważyć należy, że skarżąca, powołując się na powyższe okoliczności, nie udokumentowała stanu posiadanych rachunków (kont) bankowych – aktualnego wyciągu z rachunku bankowego, ewentualnie posiadanych oszczędności czy ich braku. Brak wykazania tych okoliczności oraz uprawdopodobnienia sytuacji materialnej powoduje, że sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji pozbawiony jest możliwości oceny czy okoliczności sprawy wskazują, że spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. O ile bowiem w przypadku konieczności spłaty kwoty wskazanej w zaskarżonej decyzji (800 zł) można mówić o powstaniu określonej szkody, to brak możliwości porównania kwoty zobowiązania wynikającego z zaskarżonego aktu z ogólną udokumentowaną sytuacją wnioskodawczyni uniemożliwia wykazanie, że szkoda ta miałaby charakter znaczny. W sytuacji zaś braku jednoznacznego wykazania wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wniosek w tej sprawie nie może zostać rozpoznany pozytywnie. W konsekwencji powyższego w niniejszej sprawie brak było podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI