I OZ 870/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-11-18
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
wznowienie postępowaniaprzywrócenie terminuzażaleniebrak winypostępowanie sądowoadministracyjneZUSemeryturarentaskarga kasacyjna

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej, uznając brak winy strony za nieudowodniony.

Skarżący J.D. złożył zażalenie na postanowienie WSA odrzucające jego skargę kasacyjną, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skierowanie zażalenia do Ministerstwa Sprawiedliwości zamiast do NSA za pośrednictwem WSA, nie stanowiło braku winy strony. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że strona ma obowiązek wykazać brak winy w uchybieniu terminu, a nieznajomość prawa nie jest wystarczającą przesłanką.

Sprawa dotyczy zażalenia J.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA) z dnia 10 października 2011 r., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na wcześniejsze postanowienie WSA z dnia 19 lipca 2011 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została odrzucona przez WSA w postanowieniu z dnia 31 maja 2011 r. w sprawie ze skargi J.D. o wznowienie postępowania. J.D. złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, wskazując, że jego zażalenie zostało zwrócone przez Ministerstwo Sprawiedliwości. WSA odmówił przywrócenia terminu, powołując się na art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a., stwierdzając, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga szczególnej staranności, a niedbalstwo lub nieznajomość prawa nie są wystarczającymi przesłankami. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił zażalenie J.D., uznając, że WSA prawidłowo pouczył stronę o sposobie i terminie wniesienia zażalenia, a skierowanie go do Ministerstwa Sprawiedliwości nie stanowiło okoliczności uzasadniającej brak winy. NSA zaznaczył, że ocena dotyczyła jedynie zasadności postanowienia o przywróceniu terminu, a argumenty dotyczące meritum skargi na działalność ZUS były bez znaczenia na tym etapie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skierowanie zażalenia do Ministerstwa Sprawiedliwości zamiast do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, mimo prawidłowego pouczenia przez WSA, nie może być uznane za okoliczność świadczącą o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do jego wniesienia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania braku winy, ocenianego według obiektywnego miernika staranności. Niedbalstwo lub nieznajomość prawa nie uzasadniają przywrócenia terminu. Strona została prawidłowo pouczona o sposobie i terminie wniesienia zażalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunek przywrócenia terminu - uchybienie bez winy strony.

P.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek strony do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przywołany przez skarżącego, ale nieadekwatny do postępowania sądowoadministracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe pouczenie strony przez WSA o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. Niewykazanie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Skierowanie zażalenia do niewłaściwego organu (Ministerstwa Sprawiedliwości) zamiast do NSA za pośrednictwem WSA.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące prawidłowości odrzucenia jego skargi na działanie ZUS, oparte na przepisach KPC.

Godne uwagi sformułowania

brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności Przywrócenie terminu ma bowiem, charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. nieznajomość prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 153/97, publ. LEX nr 37127).

Skład orzekający

Małgorzata Borowiec

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia braku winy w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście prawidłowego kierowania pism procesowych i obowiązku strony do zachowania szczególnej staranności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i odmowy przywrócenia terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne związane z przywracaniem terminów i wymaga od stron znajomości zasad postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to ważne dla praktyków, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Brak winy czy niedbalstwo? Jak nie stracić szansy na sądową ochronę przez błąd formalny.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 870/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-11-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Borowiec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1045/11 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2011-05-31
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 86 § 1 w zw z art 87 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1045/11 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1045/11 o odrzuceniu skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1045/11 w sprawie ze skargi J.D. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 978/10 postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1045/11 odrzucił skargę kasacyjna J.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1045/11 w sprawie ze skargi J.D. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 978/10. Odpis powyższego postanowienia doręczony został skarżącemu w dniu 1 sierpnia 2011 r.( karta nr 48 – akt sądowych).
J.D. zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożył w dniu 19 sierpnia 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym).
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 18 sierpnia 2011 r. zwrócono mu zażalenie, które w dniu 3 sierpnia 2011 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 października 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1045/11 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.) stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Odnosząc się do kwestii skierowania ww. zażalenia w dniu 8 sierpnia 2011 r. do Ministerstwa Sprawiedliwości Sąd pierwszej instancji wskazał, że doręczając odpis postanowienia z dnia 19 lipca 2011 r. pouczył skarżącego, iż zażalenie na to postanowienie wnosi się do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W tej sytuacji uznał, że skierowanie zażalenia do Ministerstwa Sprawiedliwości, zamiast do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie może być uznane za okoliczność świadczącą o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do jego wniesienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.D. i wnosząc o jego uchylenie zarzucił naruszenie "procedur prawno-procesowych" oraz podniósł szereg argumentów dotyczących odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jego skargi na działalność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Płocku w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury oraz poprzedzającej emeryturę renty (postanowienie z dnia 5 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 978/10). W tym zakresie zarzucił naruszenie art. 200 § 1, 2 i 3 Kodeksu postępowania cywilnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 §1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na stronie spoczywa natomiast obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 powołanej ustawy ).
Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem, charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Okoliczności uprawdopodobniającej brak winy w dochowaniu terminu nie stanowi nieznajomość prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 153/97, publ. LEX nr 37127).
W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, że Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy pouczył skarżącego o terminie i sposobie wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1045/11 (karta nr 45 – akt sądowych). W związku z powyższym, w zaskarżonym postanowieniu trafnie przyjęto, iż skierowanie przez skarżącego ww. zażalenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości nie stanowi, okoliczności uprawdopodabniającej brak jego winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia.
Na tym etapie postępowania ocena Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczała się do zbadania zasadności postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1045/11. W związku z powyższym, bez znaczenia dla oceny tego rozstrzygnięcia były argumenty skarżącego dotyczące prawidłowości odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jego skargi na działanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Płocku w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury oraz poprzedzającej emeryturę renty (postanowienie z dnia 5 listopada 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 978/10). Ubocznie wyjaśnić jednak należy, że wbrew stanowisku skarżącego postępowania przed sądami administracyjnymi nie normują przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, lecz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie
art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI