I OZ 523/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
nieruchomościgrunty warszawskiedoręczeniapełnomocnictwoterminypostępowanie administracyjneNSAWSAzażalenie

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając za przedwczesne ustalenie uchybienia terminu do jej wniesienia z powodu braków w aktach administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę strony S. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że została ona wniesiona po terminie. Skarżąca podniosła w zażaleniu, że doręczenie decyzji było nieskuteczne, ponieważ nie zostało skierowane do jej pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając znaczne braki w aktach administracyjnych, uznał odrzucenie skargi za przedwczesne i uchylił postanowienie WSA.

Sprawa dotyczyła zażalenia strony S. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania. Sąd I instancji uznał, że skarga została wniesiona po terminie, ponieważ decyzja została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 24 stycznia 2024 r., a termin do jej wniesienia upłynął 23 lutego 2024 r., podczas gdy skargę wniesiono 26 lutego 2024 r. Skarżąca w zażaleniu argumentowała, że w aktach sprawy znajdowało się pełnomocnictwo udzielone radcom prawnym do reprezentowania jej we wszystkich sprawach, w tym dotyczących nieruchomości dekretowej, i wszelkie doręczenia powinny być kierowane do pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując sprawę, stwierdził, że choć przepisy k.p.a. i P.p.s.a. nakazują doręczanie pism pełnomocnikowi, to w aktach sprawy brakowało jednoznacznych dowodów na złożenie pełnomocnictwa w niniejszym postępowaniu. Sąd zauważył znaczne braki w materiale dowodowym, w tym brak wniosku wszczynającego postępowanie i odwołania od decyzji organu I instancji. Z tego względu NSA uznał, że odrzucenie skargi jako przedwczesne i uchylił zaskarżone postanowienie, nakazując uzupełnienie akt administracyjnych w celu jednoznacznego ustalenia okoliczności dotyczących doręczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie dokonane z pominięciem ustanowionego pełnomocnika nie jest skuteczne i nie wywołuje skutków prawnych, w tym nie rozpoczyna biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Uzasadnienie

Przepisy k.p.a. i P.p.s.a. jednoznacznie wskazują, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika, pisma należy doręczać pełnomocnikowi. Brak skutecznego doręczenia oznacza, że rozstrzygnięcie organu nie wchodzi do obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 40 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Doręczenie dokonane z pominięciem pełnomocnika nie jest skuteczne.

P.p.s.a. art. 53 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

P.p.s.a. art. 54 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie po upływie terminu, o którym mowa w art. 53 § 1, lub w braku innych błędów formalnych, o których stanowi § 1 pkt 1, nie zostało uzasadnione lub dowody na jego uzasadnienie nie zostały przedstawione.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając zażalenie, uchyla zaskarżone postanowienie.

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, jeżeli postanowienie to narusza prawo w sposób wymagający uchylenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji administracyjnej stronie było nieskuteczne, ponieważ nie zostało skierowane do ustanowionego pełnomocnika. Znaczne braki w aktach administracyjnych uniemożliwiają jednoznaczne ustalenie skuteczności doręczenia i terminu do wniesienia skargi.

Godne uwagi sformułowania

Nie można za skuteczne uznać doręczenia dokonanego w sprawie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Brak skutecznego doręczenia powoduje zaś, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe, będące następstwem prawidłowego doręczenia. Tak znaczne braki w dokumentacji sprawiają, że nie można zając jednoznacznego stanowiska, co do prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji, a tym samym jako przedwczesne należy ocenić odrzucenie skargi.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, znaczenia pełnomocnictwa oraz konsekwencji braków w aktach sprawy dla oceny terminowości wnoszenia środków zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braków w aktach administracyjnych i konieczności ustalenia istnienia pełnomocnictwa w konkretnym postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie prawidłowego doręczania pism procesowych i konsekwencje błędów organów administracji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błędy w doręczeniach i braki w aktach: dlaczego sąd uchylił decyzję o odrzuceniu skargi?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 523/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Wa 726/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-04-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 40 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 53 § 1, art. 54 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 726/24 o odrzuceniu skargi S. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2024 r., nr KOC/89/Go/23 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 kwietnia 2024 r. odrzucił skargę S. w W. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 17 stycznia 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. Sąd I instancji przyjął, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona stronie skarżącej 24 stycznia 2024r. Termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 23 lutego 2024 r., zaś skarga została wniesiona 26 lutego 2024r., tj. 3 dni po upływie ustawowego terminu. Z tego względu odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.).
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone 8 sierpnia 2018 r. oznaczonym radcom prawnym do reprezentowania Spółdzielni przed wszystkimi sądami, urzędami, organami władzy, instytucjami oraz osobami fizycznymi i prawnymi we wszystkich sprawach związanych z nieruchomością dekretową "[...]" w stosunku do której wydana została decyzja Prezydenta m.st. Warszawy nr 4/SD/2018 z 9 stycznia 2018 r. Pełnomocnictwo to nie zostało odwołane. Zdaniem skarżącej, w tej sytuacji wszelkie doręczenia winny być kierowane do jej pełnomocnika. Wymogu tego nie dochowano w niniejszej sprawie, stąd doręczenie zaskarżonej decyzji bezpośrednio Spółdzielni nie wywołało skutku prawnego i nie ma podstaw do uznania, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Z kolei w świetle art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Treść § 2 zdanie pierwsze stanowi zaś, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zacytowane przepisy określają zatem, że aby uznać doręczenie za skuteczne, musi zostać ono dokonane do właściwych podmiotów. W sytuacji ustanowienia pełnomocnika i skutecznego zawiadomienia o tym organu, doręczeń w sprawie należy dokonywać właśnie temu pełnomocnikowi. Nie można za skuteczne uznać doręczenia dokonanego w sprawie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Brak skutecznego doręczenia powoduje zaś, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe, będące następstwem prawidłowego doręczenia. W szczególności rozstrzygnięcie organu nie wchodzi do obrotu prawnego, zatem nie rozpoczyna swojego biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji za skuteczne uznał doręczenie zaskarżonej decyzji bezpośrednio stronie. Z kolei skarżąca Spółdzielnia twierdzi, iż w toku postępowania administracyjnego była reprezentowana przez profesjonalnych pełnomocników, którzy zostali przez organ pominięci. W tym zakresie skarżąca wskazuje na pełnomocnictwo udzielone 8 sierpnia 2018 r. znajdujące się na ostatniej karcie teczki akt administracyjnych oznaczonych "ul. [...]".
Biorąc pod uwagę, że w aktach, do których odwołuje się strona skarżąca znajduje się jedynie kopia tego pełnomocnictwa załączona do kopii pisma, które nie dotyczy niniejszego postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw aby uznać, że dokument ten stanowił umocowanie do reprezentowania Spółdzielni w postępowaniu zakończonym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 17 stycznia 2024 r. Z uwagi na znaczne braki w materiale dowodowym i brak chronologii w obszernej dokumentacji zgromadzonej w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych dotyczących licznych postępowań z udziałem Spółdzielni, nie można jednak wykluczyć, że pełnomocnictwo tej treści zostało złożone również do niniejszej sprawy. Do jednoznacznego ustalenia tej okoliczności konieczne jest uzupełnienie akt administracyjnych. Jedynymi dokumentami dotyczącymi tej sprawy jest bowiem kopia decyzji organu I instancji oraz zaskarżona decyzja wraz z dowodami jej doręczenia stronom. Brakuje w nich przede wszystkim: wniosku wszczynającego postępowanie oraz odwołania Spółdzielni od decyzji organu I instancji. Nie wiadomo też czy były to jedyne pisma procesowe składane przez Spółdzielnię w toku postępowania administracyjnego, które jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji zostało zainicjowane we wrześniu 2016 r. Tak znaczne braki w dokumentacji sprawiają, że nie można zając jednoznacznego stanowiska, co do prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji, a tym samym jako przedwczesne należy ocenić odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI