I OZ 52/26

I OZ 52/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Sobieralski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 599/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2026-01-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art.46 § 2 pkt 1 lit. b, art. 49 § 1, art. 57 § 1, art. 58 § 1 pkt 3, art. 73 § 1-4, art. 184, art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 599/25, o odrzuceniu skargi M.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 16 lipca 2025 r., nr SKO 4101/302/2025, w przedmiocie przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zwany dalej "Sądem I instancji", postanowieniem z dnia 16 stycznia 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 599/25, odrzucił skargę M.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 16 lipca 2025 r., nr SKO 4101/302/2025, w przedmiocie przyznania zasiłku celowego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Za datę doręczenia wezwania uznano dzień 8 grudnia 2025 r. poprzez przyjęcie tzw. "fikcji doręczenia" na podstawie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Skarżąca nie uzupełniła przedmiotowego braku formalnego skargi w zakreślonym terminie. Wobec powyższego Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z § 3 P.p.s.a.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając jego wydanie z naruszeniem art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3, art. 73 P.p.s.a., a także art. 45 Konstytucji RP.
Argumentując swoje stanowisko wskazała, że nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jedynym pismem doręczonym jej w sprawie było postanowienie o odrzuceniu skargi. Podniosła, że zastosowanie fikcji doręczenia pozbawiło ją realnej możliwości wykonania wezwania sądu. Wskazała, że brak numeru PESEL ma charakter wyłącznie formalny i techniczny, który został usunięty w złożonym zażaleniu. Podkreślono, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że odrzucenie skargi z powodu usuwalnych braków formalnych powinno mieć charakter wyjątkowy, a sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności dążyć do merytorycznego rozpoznania sprawy. Zdaniem skarżącej NSA wielokrotnie wskazywał, że brak numeru PESEL jest brakiem formalnym o charakterze technicznym, który nie wpływa na treść ani zakres żądania skargi i może zostać skutecznie uzupełniony także na etapie postępowania zażaleniowego.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy Sądowi I instancji do merytorycznego rozpoznania oraz uznanie, że brak formalny skargi został skutecznie uzupełniony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji. Jednym z wymogów formalnych, jakie ustawa stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność wskazania w nim numeru PESEL osoby wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a.).
W sytuacji, gdy pismo zawiera braki formalne wymienione w art. 46 P.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Podkreślenia wymaga, że powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia.
Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, złożona przez skarżącą skarga nie zawierała numeru PESEL strony skarżącej. W tym stanie sprawy Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarga posiadała nieuzupełniony brak formalny i w sposób właściwy wezwał skarżącą do jego uzupełnienia zakreślając właściwy termin.
Wyjaśnić należy, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została doręczona w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 P.p.s.a. Stosownie do § 1 tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W myśl zaś § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Z art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe.
Z adnotacji operatora pocztowego umieszczonych na kopercie, w której przedmiotowe wezwanie zostało przesłane stronie, oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana – pierwszy raz w dniu 24 listopada 2025 r. i po raz drugi w dniu 2 grudnia 2025 r. (k. 23 akt sądowoadministracyjnych). Wobec powyższego Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że przesyłka adresowana do skarżącego i niepodjęta w terminie została skutecznie doręczona z upływem dnia 8 grudnia 2025 r. w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 73 P.p.s.a. Skarżąca nie podała swojego numeru PESEL w terminie wyznaczonym w skierowanym do niej wezwaniu, a zatem zaistniała obligatoryjna przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie obaliła domniemania prawdziwości informacji znajdujących się na zwróconej przesyłce oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru, nie przedstawiła bowiem dowodów potwierdzających, że przedmiotowa przesyłka nie była dwukrotnie awizowana, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej nie zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej. Pomimo wskazanych w zażaleniu sugestii, jakoby z winy Poczty Polskiej nie doszło do pozostawienia awizo w skrzynce pocztowej, skarżąca nie wszczęła odpowiedniej procedury reklamacyjnej w placówce pocztowej w celu wyjaśnienia powstałych w jej ocenie nieprawidłowości związanych z doręczaniem kierowanej do niej korespondencji. Przedstawione okoliczności nie dawały zatem podstaw do podważenia prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Odnosząc się do pozostałych argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że podanie przez skarżącą numeru PESEL w treści zażalenia jest czynnością spóźnioną i nie wpływa na prawidłowość postanowienia Sądu I instancji. Pozostaje także bez znaczenia dla dalszego biegu sprawy. Jak bowiem podniesiono powyżej, obowiązek ten strona powinna wypełnić najpóźniej w terminie otwartym do wykonania wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt I OZ 405/25, źródło CBOSA).
W związku z powyższym należy uznać, że zażalenie jest bezzasadne,
a zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184
w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.