I OZ 513/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-10
NSAAdministracyjneWysokansa
przywrócenie terminusąd administracyjnybłędne pouczeniedroga sądowaskarżącyzażalenieNSAWSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymik.p.a.

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o przywróceniu terminu do wniesienia skargi, uznając, że zastosowanie się do błędnego pouczenia organu administracji nie może szkodzić stronie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił Miastu Stołecznemu Warszawy termin do wniesienia skargi na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ strona zastosowała się do błędnego pouczenia organu o możliwości wniesienia sprzeciwu do sądu powszechnego zamiast skargi do sądu administracyjnego. NSA oddalił zażalenie na to postanowienie, podkreślając, że zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, a tym samym nie można przypisać jej winy w uchybieniu terminu.

Sprawa dotyczyła zażalenia Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które przywróciło termin do wniesienia skargi przez Miasto Stołeczne Warszawa. Miasto złożyło skargę na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazano zastosowanie się do błędnego pouczenia zawartego w orzeczeniu Kolegium, które sugerowało wniesienie sprzeciwu do sądu powszechnego zamiast skargi do sądu administracyjnego. Po prawomocnym odrzuceniu sprzeciwu przez sąd powszechny, Miasto dowiedziało się o właściwym trybie zaskarżenia. Sąd I instancji uznał, że strona działała bez winy, stosując się do pouczenia organu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 112 k.p.a., błędne pouczenie co do drogi sądowej nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała. W związku z tym, stronie takiej nie można przypisać winy w uchybieniu terminu, a wiedzę o właściwym trybie uzyskuje ona dopiero po zakończeniu postępowania przed sądem powszechnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, stronie nie można przypisać winy w uchybieniu terminu, jeśli zastosowała się do błędnego pouczenia organu administracji publicznej.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 112 k.p.a., błędne pouczenie co do drogi sądowej nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała. W związku z tym, stronie takiej nie można przypisać winy w niedochowaniu terminu, a wiedzę o właściwym trybie uzyskuje ona dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania wszczętego na skutek zastosowania się do błędnego pouczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunkiem przywrócenia terminu jest uchybienie mu bez winy strony.

p.p.s.a. art. 87 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodabniając brak winy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 112

Kodeks postępowania administracyjnego

Błędne pouczenie co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie się do błędnego pouczenia organu administracji publicznej o drodze sądowej nie może szkodzić stronie. Strona, która zastosowała się do błędnego pouczenia, działała bez winy w uchybieniu terminu.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżącej spółdzielni zarzucające wadliwe zastosowanie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 p.p.s.a. i błędne uznanie braku winy skarżącego w uchybieniu terminu.

Godne uwagi sformułowania

błędne pouczenie zawarte w zaskarżonym orzeczeniu nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia nie można przypisać winy stronie, która zastosowała się do takiego pouczenia

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 112 k.p.a. w kontekście błędnych pouczeń organów administracji i ich wpływu na terminy procesowe w sądach administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona faktycznie zastosowała się do błędnego pouczenia i dowiodła braku winy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstego problemu praktycznego - błędnych pouczeń organów administracji, które mogą prowadzić do utraty prawa do sądu. Wyjaśnienie NSA jest kluczowe dla zrozumienia, jak chroniona jest strona w takich sytuacjach.

Błędne pouczenie organu administracji nie musi oznaczać końca drogi sądowej – NSA wyjaśnia, jak chronić swoje prawa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 513/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2915/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-01-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2915/22 o przywróceniu terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia
25 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2915/22, po rozpoznaniu wniosku Miasta Stołecznego Warszawy, przywrócił termin do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2020 r., nr [...] umarzające postępowanie
w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] związanego z lokalem użytkowym.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że pismem z 28 listopada 2022 r. Miasto Stołeczne Warszawa złożyło skargę na powyższe orzeczenie Kolegium wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wskazując na przyczyny uchybienia terminowi skarżący podniósł, że zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym orzeczeniu wystąpił ze sprzeciwem do sądu powszechnego, zamiast ze skargą do sądu administracyjnego. Postanowieniem z 20 grudnia 2021 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie umorzył postępowanie, zaś w wyniku rozpoznania zażalenia Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 26 września 2022 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżone postanowienie i odrzucił sprzeciw strony skarżącej. W związku z powyższym skarżący oświadczył, że o uchybieniu terminu dowiedział się z dniem otrzymania postanowienia z 26 września 2022 r. tj. 23 listopada 2022 r.
Uwzględniając wniosek skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak wynika bowiem z akt sprawy w zaskarżonym orzeczeniu pouczono strony postępowania o możliwości i terminie wniesienia sprzeciwu do sądu powszechnego. Wniesiony sprzeciw został jednak prawomocnie odrzucony z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej od orzeczenia wydanego w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Skoro zatem skarżący zastosował się do pouczenia zawartego w zaskarżonym orzeczeniu i w zakreślonym terminie wniósł do sądu sprzeciw, to nie może - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - ponosić negatywnych konsekwencji takiego pouczenia przez organ administracji publicznej, jak również uznania się przez sąd powszechny za niewłaściwy w sprawie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" podnosząc zarzuty naruszenia art. 86 § 1 i art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez ich wadliwie zastosowanie oraz błędne i bezpodstawne uznanie, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi na orzeczenie Kolegium z dnia 17 czerwca 2020 r. i że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi został złożony przez m. st. Warszawa w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu.
W oparciu o podniesiony zarzut wnoszono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako niedopuszczalnego z uwagi na wniesienie go po terminie, ewentualnie o wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie, stosownie do treści art. 87 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2).
Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest, jeżeli nastąpiło bez winy strony. Słusznie Sąd Wojewódzki wskazał, że taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Skoro zatem powszechnie obowiązujące przepisy wskazują, że zastosowanie się do błędnego pouczenia co do zastosowania prawidłowego środka zaskarżenia nie może szkodzić stronie, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tym samym nie można przypisać winy stronie, która zastosowała się do takiego pouczenia, nawet jeżeli w innych sprawach z jej udziałem pouczenie zostało prawidłowo sformułowane przez organ lub strona uzyskała wiedzę na temat właściwego środka zaskarżenia w związku z zakończeniem takiego postępowania w odrębnej sprawie. W związku z tym, z uwagi na brzmienie art. 112 k.p.a. uznać należy, że stronie stosującej się do błędnego pouczenia, niezależnie od tego, czy była reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika, nie można przypisać winy w niedochowaniu terminu, a jednocześnie należy przyjąć, że w takiej sytuacji strona uzyskuje wiedzę o właściwym trybie zaskarżenia dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania wszczętego na skutek zastosowania się do błędnego pouczenia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI