I OZ 500/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-07-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminuskarżący WSANSAtermin procesowybrak winyzażaleniezasiłek celowy

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi, uznając brak winy strony za nieuprawdopodobniony.

Skarżący A. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w ostatnim dniu terminu, ale bezpośrednio w siedzibie WSA, zamiast za pośrednictwem SKO, jak pouczono. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za nieuprawdopodobniony. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że skarżący, znając swój stan zdrowia i sposób wniesienia skargi, powinien był zadbać o jej złożenie za pośrednictwem organu wcześniej.

Sprawa dotyczy zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie zasiłku celowego. Decyzja SKO została doręczona skarżącemu 2 listopada 2011 r., a termin do wniesienia skargi upłynął 2 grudnia 2011 r. Skargę złożono tego samego dnia, ale bezpośrednio w biurze podawczym WSA, a nie za pośrednictwem SKO, jak wskazywało pouczenie w decyzji. WSA odrzucił skargę jako wniesioną po terminie, a następnie odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W zażaleniu skarżący powoływał się na problemy zdrowotne (serce, bóle stawów, przepuklina, niedowidzenie) oraz trudności z poruszaniem się i orientacją w budynku SKO (remont), co skłoniło go do złożenia skargi w bliżej położonym WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przy ocenie braku winy należy stosować obiektywny miernik staranności, a przeszkoda musi być nieprzewidywalna i od strony niezależna. NSA uznał, że skarżący, składając skargę w ostatniej chwili w niewłaściwym miejscu, mimo świadomości prawidłowego sposobu jej wniesienia i swojego stanu zdrowia, nie wykazał należytej dbałości o własne interesy. Choroba sama w sobie nie zawsze jest przeszkodą, jeśli można było skorzystać z pomocy innej osoby lub zadbać o wcześniejsze złożenie pisma.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Skarżący, znając swój stan zdrowia i prawidłowy sposób wniesienia skargi (za pośrednictwem organu), powinien był zadbać o jej złożenie wcześniej i we właściwym miejscu. Złożenie skargi w ostatniej chwili w niewłaściwym miejscu, mimo świadomości pouczenia, świadczy o braku należytej staranności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 87 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 53 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (30 dni).

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, mimo powoływania się na problemy zdrowotne i trudności logistyczne. Złożenie skargi bezpośrednio w WSA w ostatnim dniu terminu, zamiast za pośrednictwem organu, było nieprawidłowe i świadczyło o braku należytej staranności.

Godne uwagi sformułowania

przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku nie każda choroba jest przeszkodą do dokonywania określonej czynności procesowej strona nienależycie dbała o własne interesy

Skład orzekający

Leszek Leszczyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki braku winy w uchybieniu terminu procesowego, zwłaszcza w kontekście problemów zdrowotnych strony i sposobu wnoszenia pism procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu zamiast za pośrednictwem organu, co było wyraźnie wskazane w pouczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące przywracania terminów procesowych i odpowiedzialności strony za własne działania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy problemy zdrowotne zawsze usprawiedliwiają spóźnienie w sądzie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 500/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-07-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Leszczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Po 21/12 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2012-01-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 87 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Po 21/12 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 marca 2012 r. WSA w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2011 r. została doręczona A. K. w dniu 2 listopada 2011 r., co dokumentuje załączone do akt administracyjnych sprawy zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki listowej. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, określony w art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi upłynął w dniu 2 grudnia 2011 r. (piątek). Skarga została złożona bezpośrednio w Biurze Podawczym tutejszego Sądu w dniu 2 grudnia 2011 r., w ostatnim dniu terminu do jej wniesienia. Zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2011 r. (IV Dz. K.Og. 86/11), skarga została przekazana do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skargę przesłano do Kolegium w dniu 6 grudnia 2012 r.
Po przekazaniu przez Kolegium skargi wraz z aktami sprawy Sąd postanowieniem z dnia 31 stycznia 2012 r. odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 powołanej ustawy. Odpis orzeczenia został doręczony skarżącemu w dniu 21 lutego 2012 r.
W dniu 23 lutego 2012 r. skarżący skierował do Sądu pismo zatytułowane "ZAŻALENIE", które jednak w swej istocie stanowiło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, co wynika z treści pisma. We wniosku podniósł, iż nie ponosi winy za spóźnione wniesienie skargi. Wskazał, iż złożył ją osobiście w ostatnim dniu trzydziestodniowego terminu bezpośrednio w siedzibie Sądu, mając przeświadczenie, że nie uchybił przepisom postępowania. Nadmienił, iż w dniu 2 grudnia zamierzał złożyć skargę w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, lecz zmęczony jazdą rowerem w drodze do siedziby organu (z dzielnicy Poznania Rataje do centrum miasta), jak i pomny na wcześniej stwierdzone niedogodności związane z poruszaniem się i orientacją w gmachu Kolegium (trwający remont) skierował się do bliżej położonej siedziby Sądu i tam złożył skargę. Skarżący podał, iż obawiał się o swoje zdrowie, gdyż - jak twierdzi - jest chory na serce, cierpi na bóle stawów biodrowych i kolanowych, kręgosłupa oraz przepuklinę pachwinową, a ponadto istnieje zagrożenie kolejnego udaru mózgu. Dodatkowo wskazał, że borykał się z niedowidzeniem z uwagi na porę dnia i roku, a ze względu na zbliżającą się godzinę 15.00 miał świadomość, że nie zdąży dojechać do siedziby Kolegium przed jej zamknięciem, dlatego też udał się do bliżej położonej siedziby Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że skarżący nie spełnił przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.
Skarżący składając skargę nieprawidłowo, gdyż bezpośrednio w siedzibie tutejszego Sądu w ostatnim dniu terminu w godzinach popołudniowych, powinien był się liczyć z tym, iż jej przekazanie przez Sąd organowi nastąpi już po upływie terminu do wniesienia skargi.
Sąd I instancji wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze doręczając skarżącemu decyzję z dnia [...] października 2011 r. prawidłowo pouczyło stronę, że skargę na tą decyzję wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Kolegium, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji.
Jak podał dalej Sąd, złożenie skargi osobiście w siedzibie Sądu nieomal w ostatniej chwili, mimo świadomości, że powinien strona powinna ją złożyć za pośrednictwem organu (pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji jest jednoznaczne), wskazuje, iż strona nienależycie dbała o własne interesy. Również ewentualne wcześniejsze kierowanie skarg bezpośrednio do tutejszego Sądu nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej wnioskodawcę.
Wszystko powyższe oznacza, że skarżący nie uprawdopodobnił, by uchybił terminowi bez własnej winy. Oceny takiej nie zmienia ani stan zdrowia skarżącego, ani okoliczności w jakich złożył on skargę. Znając swój stan zdrowia i zamierzając wnieść skargę bez pośrednictwa urzędu poczty skarżący powinien był zadbać o to, by odpowiednio wcześniej udać się do siedziby organu celem złożenia skargi. Uchybienia skarżącego w tym zakresie świadczą o braku należytej dbałości o własnej sprawy.
W zażaleniu A. K. wskazał, że uznał, iż składając ,,bezpośrednio" nie uchybi terminowi ze względu na to, czego doświadczył wcześniej. Do skrócenia drogi ok. 2 km skłoniło go osłabnięcie spowodowane bólem serca oraz nasilonym bólem głowy. Wskazał, iż czas do złożenia skargi w istocie był do godziny 15-ej lub do 24-ej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 j.t.), dalej "p.p.s.a." strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu (art. 86 § 1). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2).
Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji oceniając wniosek o przywrócenie terminu miał podstawy by uznać, że strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wskazać należy, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazane zostały powody nieuwzględnienia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że skarżący składając skargę nieprawidłowo, gdyż bezpośrednio w siedzibie tutejszego Sądu w ostatnim dniu terminu (w piątek 2 grudnia 2011 r.) w godzinach popołudniowych, nieomal w ostatniej chwili (około godz. 15) powinien był się liczyć z tym, iż jej przekazanie przez Sąd organowi nastąpi najwcześniej w poniedziałek 5 grudnia 2011 r., a zatem już po upływie terminu do wniesienia skargi.
Sąd I instancji zasadnie przy tym zwrócił uwagę, iż strona otrzymując zaskarżoną decyzję została prawidłowo pouczona przez SKO w Poznaniu, że skargę na tą decyzję wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Kolegium, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji.
Złożenie skargi osobiście w siedzibie Sądu w w/w dacie i godzinie, mimo świadomości, że strona powinna ją złożyć za pośrednictwem organu wskazuje, iż strona nienależycie dbała o własne interesy.
W tym miejscu wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, według którego nie każda choroba jest przeszkodą do dokonywania określonej czynności procesowej. Za taką przeszkodę uznaje się z reguły nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Okoliczności w jakich skarżący złożył przedmiotowy wniosek nie wskazują, by powyższa sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie.
Skarżący mając świadomość co do stanu swojego zdrowia i zamierzając wnieść skargę bez pośrednictwa urzędu poczty powinien był zadbać o to, by odpowiednio wcześniej udać się do siedziby organu celem złożenia skargi.
Należy zgodzić się również z Sądem I instancji, że ewentualne wcześniejsze kierowanie skarg bezpośrednio do tutejszego Sądu nie stanowi także okoliczności usprawiedliwiającej wnioskodawcę.
Z tych też przyczyn nie można było uznać, że skarżący należycie dbał o swoje interesy a do uchybienia terminu doszło bez jego winy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI