I OZ 495/21

I OZ 495/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2021-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Sygn. powiązane
II SA/Lu 424/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-01-27
I OSK 1021/22 - Wyrok NSA z 2023-05-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 424/21 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 424/21 (dalej postanowienie z 21 lipca 2021 r.) Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ppsa). Katalog przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd ma charakter zamknięty, co oznacza, że instytucji tej nie można stosować z innej przyczyny, niż określone w powołanym unormowaniu. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z 20.12.2004 r. GZ 138/04). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z 3.8. 2006 r. lI SA/Bk 352/06, Lex 192964).
Instytucja wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest tymczasową formą zabezpieczenia interesów strony. W związku z tym, to w interesie strony leży wykazanie, że wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o którym mowa w art. 61 § 3 ppsa, musi być realne, w związku z czym strona obowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania aktu lub czynności. Brak wskazania we wniosku konkretnej szkody grożącej skarżącemu na skutek wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (postanowienie NSA z 4.10.2010 r. II FZ 460/10, Lex 742514).
W niniejszej sprawie nie zostało przez skarżącą wykazane, że zachodzą podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie poparła wniosku żadnym uzasadnieniem i tym samym nie wskazała żadnych okoliczności świadczących o niebezpieczeństwie wyrządzenia jej znacznej szkody bądź o możliwości spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania tego aktu. Podstawy do uwzględnienia rozpoznawanego wniosku nie mogą stanowić zawarte w skardze zarzuty co do legalności zaskarżonej decyzji, bo argumenty te mogą stać się przedmiotem oceny Sądu dopiero na etapie merytorycznego rozpoznawania skargi.
Sąd I instancji, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia (k. 3-7v, 23-26 akt sądowych).
Zażalenie wywiodła M.S., reprezentowana przez adw. J.A., która w całości zaskarżyła postanowienie z 21 lipca 2021 r., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, mający zasadniczy wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że wskutek wykonania zaskarżonej decyzji nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy wykonanie zaskarżonej decyzji w sposób oczywisty doprowadzi do wyrządzenia skarżącej niepowetowanej szkody w postaci ograniczenia prawa własności należącej do niej nieruchomości, a także do niedających się odwrócić skutków w postaci przeprowadzenia instalacji gazowej przez nieruchomość skarżącej, mimo możliwości alternatywnego jej przeprowadzenia, bez konieczności ingerencji we własność prywatną.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie (k. 36-37 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Powstały w niniejszej sprawie problem prawny dotyczy prawidłowości zastosowania przez Sąd I instancji art. 61 § 3 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ppsa), zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Skarżąca uważa, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem z uwagi na to, że w niniejszej sprawie bez wątpienia zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Należy zauważyć, że Sąd I instancji nie stwierdził, że taka sytuacja nie zachodzi. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wyraźnie wskazano, że ,,w niniejszej sprawie nie zostało przez skarżącą wykazane, że zachodzą podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie poparła bowiem wniosku w tym przedmiocie żadnym uzasadnieniem i tym samym nie wskazała żadnych okoliczności świadczących o niebezpieczeństwie wyrządzenia jej znacznej szkody bądź o możliwości spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania tego aktu". Sąd I instancji odmówił zatem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z tego powodu, że skarżąca nie wykazała ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek, o których mowa w art. 63 § 3 ppsa.
Stanowisko przyjęte przez Sąd I instancji znajduje aprobatę w orzecznictwie i piśmiennictwie. Jak wskazuje Jan Paweł Tarno, ,,Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. [...] Brak uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę - por. post. NSA z 18 maja 2004 r., FZ 65/04 (niepubl.)" (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 228 uw. 11 do art. 61). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podzielał ww. stanowisko (postanowienia NSA z: 15.1.2015 r. I OZ 1236/14, Lex 1624317; 13.11.2014 r. II FZ 1504/14, Lex 1538986; 14.1.2015 r. II OZ 1399/14, Lex 1624460; 3.4.2014 r. I FZ 64/14, Lex 1461278; 29.4.2021 r. I GSK 335/21, Lex 3169173).
Pogląd skarżącej, według którego, wykonanie zaskarżonej decyzji ,,w sposób oczywisty doprowadzi do wyrządzenia skarżącej niepowetowanej szkody [...], a także do niedających się odwrócić skutków", oraz że ,,Sąd winien je [powyższe przesłanki] dostrzec mając na uwadze wiedzę ogólną i doświadczenie życiowe", nie znajduje w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego usprawiedliwienia. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji leży w interesie skarżącej, a zatem to ona winna uprawdopodobnić ziszczenie się co najmniej jednej z przesłanek, o których mowa w art. 63 § 3 ppsa. Dokonanie oceny, czy zachodzi jedna z tychże przesłanek nie jest prostą operacją. Nie można zatem mówić o "oczywistości" wystąpienia jednej z przesłanek z art. 63 § 3 ppsa. Każdy wniosek strony w tym zakresie wymaga badania in casu, do czego konieczne jest przekazanie przez skarżącą Sądowi stosownych informacji i argumentów. Skarżąca reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika (k. 3-7v, 19-20 akt sądowych), który winien takie informacje i argumenty Sądowi przedstawić.
Postawy uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji są inne aniżeli podstawy uwzględnienia skargi, wobec czego zarzut nieuwzględnienia przez Sąd I instancji w postępowaniu wpadkowym podniesionych w skardze zarzutów wobec zaskarżonej decyzji jest nieusprawiedliwiony.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.