I OZ 491/25

I OZ 491/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Łd 233/25 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2025-05-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 60, art, 161 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. w R. (NIP: [...], KRS [...]) na pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 233/25 o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi A. w R. (NIP: [...], KRS [...]) w sprawie ze skargi B. w R. (NIP: [...]) oraz A. w R. (NIP: [...], KRS [...]) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 3 lutego 2025 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji orzekającej o nieodpłatnym nabyciu z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 233/25 w pkt 1 odrzucił skargę B. w R. (NIP: [...]) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 3 lutego 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji orzekającej o nieodpłatnym nabyciu z mocy prawa własności nieruchomości oraz w pkt 2 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi A. w R. (NIP: [...], KRS ][...]).
W uzasadnieniu wskazano, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga B. w R. (NIP: [...]) oraz A. w R. (NIP: [...]. KRS [...]) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 3 lutego 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Starosty Radomszczańskiego z dnia 6 grudnia 2024 r. orzekającej o nieodpłatnym nabyciu z mocy prawa własności nieruchomości.
Skargę podpisali w imieniu obu podmiotów S.B. i R.M.. Z załączonego do akt sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego A. w R. (NIP: [...]. KRS [...]) wynika, że ww. wchodzą w skład zarządu Kółka, pełniąc odpowiednio funkcję przewodniczącego zarządu oraz sekretarza. Z załączonego odpisu z KRS Kółka wynika ponadto, że w skład zarządu wchodzi dodatkowo K.W. pełniąca funkcję skarbnika. Każdy z członków zarządu A. w R. (NIP: [...]. KRS [...]) jest uprawniony do samodzielnej jego reprezentacji.
Do skargi nie załączono natomiast dokumentu, z którego wynikałby sposób reprezentacji B. w R. (NIP: [...]) oraz adres tego podmiotu.
Wobec powyższego zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 11 kwietnia 2025 r. B. w R. (NIP: [...]) wezwane zostało do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej oraz wskazania adresu jej siedziby, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi B. w R. (NIP: [...]). Odpis powyższego zarządzenia został doręczony S.B., w dniu 23 kwietnia 2025 r.
W dniu 14 kwietnia 2025 r. do akt sprawy wpłynęło natomiast oświadczenie skarbnika A. w R. (NIP: [...]. KRS [...]) – K.W., zawierające oświadczenie o cofnięciu skargi.
Przy piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2025 r., w odpowiedzi na zarządzenie z dnia 11 kwietnia 2025 r., strona skarżąca – B. w R. (NIP: [...]) przedłożyła pełnomocnictwo z dnia 3 stycznia 2025 r., udzielone S.B. przez wskazane w nim osoby fizyczne, określone jako osoby mające udział w rozwoju Kółka i jego majątku, do reprezentowania Kółka "w sprawie akt [...] i uprawniające do wniesienia odwołania do WSA w Łodzi od decyzji SKO P. Trybunalski". Jednocześnie wskazano, że siedziba B. w R. (NIP: [...]) znajduje się pod adresem – [...]. Do pisma załączono również kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie VIII Wydział Gospodarczy z dnia 6 maja 1996 r. sygn. akt Ns Rej. [...] wydane w przedmiocie zmiany składu osobowego zarządu Kółka, w skład którego wchodzi S.B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucając skargę B. w R. (NIP: [...]) wskazał, że nadesłane przez stronę dokumenty nie stanowią uzupełnia braków formalnych skargi. Jak wynika bowiem z art. 16 pkt 11 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. z 2024 r., poz. 263) sposób reprezentowania kółka na zewnątrz określa statut kółka rolniczego. Ponadto stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy kółko rolnicze podlega obowiązkowi rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, zwanym dalej "rejestrem". Z chwilą dokonania rejestracji, o której mowa w ust. 1, kółko rolnicze nabywa osobowość prawną (art. 18 ust. 3 ustawy). Tym samym uznano, że dokumentami, które potwierdzałyby sposób reprezentacji B. w R. (NIP: [...]) byłby statut tego kółka bądź też właściwy odpis z KRS. Tych dokumentów strona skarżąca nie przedłożyła, co skutkowało przez Sąd stwierdzeniem, że nie uzupełniła w zakreślonym terminie braków formalnych skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd w pkt 1 postanowienia orzekł o odrzuceniu skargi B. w R. (NIP: [...])
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że działająca w imieniu A. w R. (NIP: [...]. KRS [...]) uprawniona do samodzielnej reprezentacji skarbnik K.W. oświadczyła, że cofa skargę.
Wyjaśniono przy tym, że w świetle art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. cofnąć można skargę skutecznie wniesioną, a więc wolną od braków formalnych i fiskalnych. Sąd uwzględnił jednak okoliczność, że przed wydaniem zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od ww. skargi, osoba uprawniona do reprezentacji A. w R. (NIP: [...]. KRS [...]) złożyła oświadczenie o cofnięciu skargi.
W zaistniałej sytuacji, mając na uwadze ekonomikę procesową, Sąd postanowił odstąpić od wezwania strony skarżącej do uzupełnienia braku fiskalnego skargi i uznać, że skarga została skutecznie cofnięta, co stosownie do art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. obligowało Sąd do umorzenia postępowania wszczętego skargą A. w R. (NIP: [...]. KRS [...]), o czym orzeczono w pkt 2 postanowienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie w zakresie umorzenia postępowania wniosło A. w R. (NIP: [...], KRS [...]), zarzucając naruszenie przepisów postępowania – art. 60 P.p.s.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie i uznanie, że K.W. mogła skutecznie złożyć oświadczenie o cofnięciu skargi.
W ocenie wnoszącego zażalenie cofnąć można jedynie skargę skutecznie wniesioną, wolną od braków formalnych i fiskalnych, a strona nie została wezwana do uiszczenia opłaty. Ponadto oświadczenie K.W. było niedopuszczalne i zmierzało do obejścia prawa.
Mając na uwadze powyższe zarzuty A. w R. (NIP: [...], KRS [...]) wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia "w całości".
W odpowiedzi na zażalenie B. w R. (NIP: [...]) podzieliło argumentację w nim przedstawioną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w pkt 1 odrzucił skargę B. w R. (NIP: [...]) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 3 lutego 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji orzekającej o nieodpłatnym nabyciu z mocy prawa własności nieruchomości oraz w pkt 2 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi A. w R. (NIP: [...]. KRS [...]).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło A. w R. (NIP: [...], KRS [...]), wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia "w całości", jednakże z uwagi na tytuł wniesionego środka zaskarżenia: "Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2025 r. w sprawie umorzenia postępowania", podniesiony zarzuty jedynie naruszenie art. 60 P.p.s.a., a także treść uzasadnienia zażalenia odnoszącego się do okoliczności związanych z nieprawidłowym, zdaniem strony, umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, należało przyjąć, że intencją wnoszącego zażalenie było zaskarżenie wyłącznie pkt 2 postanowienia Sądu I instancji.
Odnosząc się natomiast do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Takie uprawnienie przyznane stronie postępowania sądowadministracyjnego stanowi wyraz zasady dyspozycyjności, umożliwiającej stronie rozporządzanie przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego w ramach przysługujących jej na mocy obowiązujących przepisów uprawnień procesowych. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Tylko w takim przypadku sąd może odstąpić od obowiązku umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Tym samym uznanie cofnięcia skargi za niedopuszczalne wymaga pozytywnego ustalenia przez sąd istnienia nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W rozpoznawanej sprawie K.W., działająca w imieniu A. w R. (NIP: [...]. KRS [...]), pismem z dnia 1 kwietnia 2025 r. cofnęła skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 3 lutego 2025 r. Żądanie cofnięcia skargi zostało sformułowane w sposób jasny i jednoznaczny. Zasadnie zatem, wbrew zarzutom podnoszonym w zażaleniu, Sąd I instancji umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 P.p.s.a.
Podkreślić przy tym należy, że motywy jakimi kierowała się K.W. – prawidłowo umocowana do reprezentowania strony cofając skargę nie mogły podlegać ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejsze zażalenie. Jak wynika bowiem z informacji zawartych w dokumencie określającym umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego) organem uprawnionym do reprezentacji podmiotu jest każdy z członków zarządu samodzielnie, tj. S.B. – Przewodniczący, R.M. – Sekretarz oraz K.W. – Skarbnik. K.W. mogła zatem podejmować działania procesowe w imieniu A. w R. (NIP: [...]. KRS [...]). Faktu złożenia oświadczenia o cofnięciu skargi przez skarbnika, a nie przez innych członków zarządu nie można poczytać jako okoliczności powodującej nieważność złożonego oświadczenia. Tym samym Sąd I instancji nie miał podstaw do uznania, aby podpisane przez wskazaną osobę pismo z dnia 1 kwietnia 2025 r. było sprzeczne z wolą A. w R. (NIP: [...]. KRS [...]). Treść pisma jest jednoznaczna i nie zawiera zwrotów, które budziłyby wątpliwości co do znaczenia pisma.
Wobec powyższego oczekiwanego przez wnoszącego zażalenie skutku nie mogła odnieść prezentowane stanowisko, że działanie K.W. bez poinformowania pozostałych członków zarządu miało na celu wyrządzenie szkody majątkowej prawowitym właścicielom nieruchomości. Nie podważa to bowiem skuteczności oświadczenia i prawidłowości umorzenia postępowania sądowego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Wycofanie się z wcześniej podjętej decyzji w zakresie cofnięcia skargi mogłoby odnieść skutek wyłącznie w sytuacji, jeżeli miałoby miejsce przed wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania przez sąd administracyjny (por. Bogusław Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. II, LEX/el. 2021, pkt 14 do art. 60). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała.
Reasumując, Sąd I instancji zasadnie – na żądanie dysponenta skargi – uwzględnił cofnięcie skargi, które jest rezygnacją strony z kontynuowania wszczętego postępowania przed sądem administracyjnym i w związku z tym umorzył postępowanie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie także uznano, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które uniemożliwiałaby skuteczne cofnięcie skargi. Brak było jakichkolwiek okoliczności wskazujących, że cofnięcie skargi zmierza do obejścia prawa czy też, spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu dotkniętego wadą nieważności.
Niezasadny jest również zarzut błędnego zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. Prawidłowo bowiem Sąd I instancji zauważył, że w świetle powołanych przepisów cofnąć można jedynie skargę skutecznie wniesioną, a więc wolną od braków formalnych i fiskalnych. W niniejszej sprawie oświadczenie o cofnięciu skargi zostało jednakże złożone przed wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, a zatem w takich okolicznościach właściwie odstąpiono od wezwania strony skarżącej do uzupełnienia braku fiskalnego, a w konsekwencji umorzono postępowanie sądowoadministracyjne.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.