I OZ 486/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-07-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocypostępowanie sądowoadministracyjneterminy sądowedoręczeniauzupełnienie braków formalnychewidencja gruntówzażalenie

NSA uchylił postanowienie WSA o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o prawo pomocy, wskazując na błędy w doręczeniu zarządzenia o uzupełnienie braków formalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy z powodu nieuzupełnienia wymaganych rubryk we wniosku. Strona skarżąca otrzymała informację o przedłużeniu terminu do uzupełnienia braków dopiero w ostatnim dniu tego terminu, co uniemożliwiło jej wykonanie zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że termin rozpoczął bieg od dnia doręczenia zarządzenia, a nie od daty jego wydania, co czyniło go niewykonalnym. W związku z tym uchylono postanowienie WSA i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła zażalenia J.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które pozostawiło bez rozpoznania jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek nie został prawidłowo uzupełniony, mimo wezwań i przedłużenia terminu. Strona skarżąca twierdziła, że otrzymała informację o przedłużeniu terminu dopiero w dniu jego upływu, co uniemożliwiło jej wykonanie zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że termin sądowy, zgodnie z przepisami P.p.s.a., powinien być doręczony stronie, a jego bieg rozpoczyna się od daty doręczenia. W tym przypadku doręczenie zarządzenia o przedłużeniu terminu nastąpiło w ostatnim dniu tego terminu, co czyniło go niewykonalnym. NSA uznał, że wniosek z 7 marca 2012 r. powinien być potraktowany jako żądanie przywrócenia terminu. W związku z tym uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania WSA, który w pierwszej kolejności powinien ocenić przesłanki przywrócenia terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin sądowy do uzupełnienia braków formalnych, wyznaczony konkretną datą, rozpoczyna bieg od dnia doręczenia zarządzenia stronie, a nie od dnia jego wydania, jeśli doręczenie nastąpiło w ostatnim dniu terminu.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że termin rozpoczął bieg od dnia wydania zarządzenia. Przepisy P.p.s.a. (art. 163 § 2 w zw. z art. 167) nakazują doręczanie postanowień i zarządzeń wydanych na posiedzeniu niejawnym. Doręczenie zarządzenia w ostatnim dniu terminu czyni go niewykonalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

P.p.s.a. art. 252 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony winien być na urzędowym formularzu, który musi być wypełniony w całości.

P.p.s.a. art. 257

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do pozostawienia wniosku bez rozpoznania w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 82

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Bieg przedłużonego przez przewodniczącego terminu sądowego rozpoczyna się w dniu ogłoszenia zarządzenia lub postanowienia w tym przedmiocie.

P.p.s.a. art. 84

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin sądowy może być przedłużony na wniosek strony złożony przed upływem tego terminu.

P.p.s.a. art. 163 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom.

P.p.s.a. art. 167

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis art. 163 § 2 stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona skarżąca dowiedziała się o przedłużeniu terminu do uzupełnienia braków formalnych dopiero w ostatnim dniu tego terminu, co czyniło go niewykonalnym. Doręczenie zarządzenia o przedłużeniu terminu nastąpiło w ostatnim dniu terminu, co narusza przepisy P.p.s.a. dotyczące biegu terminów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

termin ten rozpoczął swój bieg dopiero w dniu 29 lutego 2012 r., kiedy to powyższe zarządzenie doręczono skarżącemu. doręczenie zarządzenia w tym dniu czyniło go właściwie niewykonalnym. wniosek z dnia 7 marca 2012 r. winien być potraktowany jako żądanie przywrócenia terminu.

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu terminów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście doręczania zarządzeń i wniosków o przyznanie prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której doręczenie zarządzenia o przedłużeniu terminu nastąpiło w ostatnim dniu tego terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla przebiegu postępowania mogą być błędy proceduralne sądu, zwłaszcza w zakresie doręczeń i terminów, co jest istotne dla praktyków prawa.

Błąd w doręczeniu zarządzenia uniemożliwił stronie skorzystanie z prawa pomocy – NSA wyjaśnia, jak liczyć terminy sądowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 486/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-06-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janina Antosiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1471/11 - Wyrok WSA w Krakowie z 2013-05-22
I OZ 138/13 - Postanowienie NSA z 2013-02-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art.82,84, 252 § 2, art. 257, art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1471/11 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek J. F. o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, iż złożony w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został wypełniony we wszystkich jego rubrykach, między innymi w tych, w których strona zobowiązana jest do wskazania źródeł dochodu i jego wysokości. Zarządzeniem z dnia 2 lutego 2012 r. wezwano skarżącego do wypełnienia wszystkich punktów formularza PPF, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawca zwrócił się z prośbą o przedłużenie wyznaczonego siedmiodniowego terminu na wykonanie zarządzenia. Zarządzeniem z dnia 22 lutego 2012 r. przychylono się do prośby strony i przedłużono termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień do dnia 29 lutego 2012 r. Mimo upływu terminu wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony, a skarżący zwrócił się jedynie w dniu 7 marca 2012 r. z prośbą o ponowne przedłużenie terminu do wykonania zarządzenia z dnia 2 lutego 2012 r. Strona podniosła także, iż nie mogła zadośćuczynić temu zarządzeniu, bowiem informację o przedłużeniu terminu do dnia 29 lutego 2012 r. otrzymała właśnie w tym dniu. W ocenie Sądu I instancji okoliczności niniejszej sprawy wskazywały na konieczność pozostawienia wniosku J. F. bez rozpoznania, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Sąd podkreślił przy tym, iż w myśl art. 82 i art. 84 powołanej ustawy bieg przedłużonego przez przewodniczącego terminu sądowego rozpoczyna się w dniu ogłoszenia zarządzenia lub postanowienia w tym przedmiocie, bowiem przepisy nie przewidują konieczności doręczenia takiego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu skarżący mógł o przedłużeniu terminu dowiedzieć się chociażby drogą telefoniczną.
Zażalenie na to postanowienie wniósł J. F., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podkreślił między innymi, iż Sąd żądał przedstawienia dokumentów, które nie były w posiadaniu strony. Ponadto, jego zdaniem, oświadczenia złożone w sprawie winny były wystarczyć do ustalenia jego sytuacji majątkowej i nie było potrzeby udowadniania okoliczności na jakie powołał się we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wniosek o [przyznanie prawa pomocy złożony winien być na urzędowym formularzu. Formularz taki zawiera szereg punktów, w których strona winna podać informacje dotyczące jej stanu rodzinnego i majątkowego, a wypełnienie formularza musi nastąpić w całości. Formularz, w którym strona nie uzupełniła poszczególnych pozycji uważa się za obciążony brakami formalnymi, a strona wzywana jest do uzupełnienia tych braków, w terminie zakreślonym przez Sąd, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Termin taki, który należy traktować jako termin sądowy w rozumieniu art. 82 P.p.s.a., może być przedłużony na wniosek strony złożony przed upływem tego terminu, na co pozwala art. 84 tej ustawy.
W przedmiotowej sprawie wniosek J. F. nie został wypełniony w kilku punktach, zatem zarządzeniem z dnia 2 lutego 2012 r. strona wezwana została do jego uzupełnienia, w terminie 7 dni. Termin ten przedłużony został kolejnym zarządzeniem, z dnia 22 lutego 2012 r., aż do dnia 29 lutego 2012 r. Skarżący w żadnym z tych terminów nie przedstawił jednak żądanych przez Sąd dokumentów, śląc jedynie kolejne pisma z prośbą o przedłużenie terminu do wykonania zarządzenia z dnia 2 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż ostatnie z nich złożone zostało jednak już po upływie terminu wskazanego w zarządzeniu z dnia 22 lutego 2012 r., zatem wniosek w nim zawarty nie mógł odnieść skutku. Stanowisko to uznać trzeba za niezasadne, bowiem o przedłużeniu terminu do dnia 29 lutego 2012 r. skarżący dowiedział się dopiero w tym właśnie dniu. Wbrew twierdzeniom Sądu termin ten nie rozpoczął swojego biegu w dniu wydania zarządzenia z dnia 22 lutego 2012 r. Błędnym jest stanowisko, iż przepisy nie przewidują doręczenia takiego zarządzenia z urzędu, gdyż obowiązek taki wynika z treści art. 163 § 2 ustawy P.p.s.a., który stanowi, iż postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Przepis ten, w myśl art. 167, znajduje odpowiednie zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego. Tym samym przyjąć trzeba, iż termin zakreślony w zarządzeniu z dnia 22 lutego 2012 r. rozpoczął swój bieg dopiero w dniu 29 lutego 2012 r., kiedy to powyższe zarządzenie doręczono skarżącemu.
Jednakże zauważyć trzeba, iż Sąd zakreślił termin nie w ilości dni na wykonanie zarządzenia, ale określił go konkretną datą, wskazując na dzień 29 lutego 2012 r. jako ostatni dzień terminu, zatem doręczenie zarządzenia w tym dniu czyniło go właściwie niewykonalnym. Z uwagi na powyższe wniosek z dnia 7 marca 2012 r. winien być potraktowany jako żądanie przywrócenia terminu zakreślonego do wykonania wezwania w przedmiocie uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę, winien w pierwszej kolejności ocenić, czy w sprawie zachodzą przesłanki przywrócenia terminu sądowego do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dopiero orzeczenie w tej sprawie pozwoli na prawidłowe rozstrzygnięcie kwestii ewentualnego pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania.
Z uwagi na podniesione powyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI