Orzeczenie · 2025-08-20

I OZ 473/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-20
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymibrak formalnyPESELprawo pomocyodrzucenie skargizażalenieskarżącyorgan administracjispecjalistyczne usługi opiekuńcze

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Z.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odrzuciło skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odstąpienia od żądania zwrotu należności za specjalistyczne usługi opiekuńcze. WSA odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie uzupełnił braku formalnego w postaci wskazania numeru PESEL, mimo wezwania. Skarżący w zażaleniu podnosił, że wezwania były absurdalne, a terminy uniemożliwiały mu obronę, zwłaszcza że wnosił o przyznanie prawa pomocy. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że wniosek o prawo pomocy wymagał złożenia na urzędowym formularzu, a skarżący tego nie uczynił. Podkreślono, że brak formalny w postaci numeru PESEL musi być uzupełniony zgodnie z przepisami, niezależnie od tego, czy numer ten jest znany sądowi z innych postępowań. NSA powołał się na uchwałę NSA II GPS 3/22, zgodnie z którą brak PESEL w skardze będącej pierwszym pismem w sprawie jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu. Sąd uznał, że skarżący nie został pozbawiony możliwości obrony swoich praw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie konieczności podawania numeru PESEL w skardze jako wymogu formalnego, nawet w przypadku wniosku o prawo pomocy i znajomości numeru przez sąd z innych postępowań. Podkreślenie wymogów formalnych wniosku o prawo pomocy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, związanej z brakami formalnymi i prawem pomocy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak uzupełnienia numeru PESEL w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, stanowi brak formalny podlegający odrzuceniu skargi zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 PPSA, nawet jeśli skarżący złożył wniosek o prawo pomocy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak formalny w postaci numeru PESEL musi być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 PPSA, niezależnie od złożenia wniosku o prawo pomocy i od tego, czy numer PESEL jest znany sądowi z innych postępowań.

Uzasadnienie

NSA powołał się na uchwałę NSA II GPS 3/22, stwierdzając, że podanie numeru PESEL w skardze będącej pierwszym pismem w sprawie jest wymogiem formalnym, którego niezachowanie skutkuje odrzuceniem skargi po bezskutecznym wezwaniu do uzupełnienia.

Czy złożenie nieformalnego wniosku o prawo pomocy i brak jego uzupełnienia na urzędowym formularzu może skutkować odrzuceniem skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu, którego braki nie zostały uzupełnione w terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 PPSA). Brak rozpoznania wniosku o prawo pomocy nie wstrzymuje obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że skarżący złożył jedynie jednozdaniowy wniosek o pomoc prawną, co obligowało sąd do wezwania do wypełnienia urzędowego formularza PPF. Niewypełnienie tego obowiązku skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, co nie stanowiło podstawy do uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi.

Czy skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw w postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie został pozbawiony możliwości obrony swoich praw.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że pozbawienie możliwości obrony praw wymaga łącznego spełnienia przesłanek: naruszenia przepisów procesowych, wpływu tego naruszenia na możliwość działania strony oraz braku możliwości obrony mimo uchybień. W tej sprawie skarżący rozumie uprawnienia i obowiązki, a ustanowienie pełnomocnika nie zniwelowałoby obowiązku podania PESEL.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie Z.W. na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 46 § § 2 pkt 1 b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg podania numeru PESEL w skardze będącej pierwszym pismem w sprawie.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA na podstawie art. 197 § 2.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA na podstawie art. 184.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 252 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu.

p.p.s.a. art. 257

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wezwanie do uzupełnienia braków pisma.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak formalny w postaci numeru PESEL w skardze będącej pierwszym pismem w sprawie stanowi podstawę do jej odrzucenia po bezskutecznym wezwaniu do uzupełnienia. • Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu, a jego nieuzupełnienie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. • Nawet jeśli numer PESEL jest znany sądowi z innych postępowań, jego brak w konkretnej skardze musi zostać uzupełniony.

Odrzucone argumenty

Wezwania do uzupełnienia braków formalnych i wniosku o prawo pomocy były absurdalne i uniemożliwiały obronę. • Sąd powinien był rozpoznać wniosek o prawo pomocy przed wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi. • Skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw.

Godne uwagi sformułowania

nie ma podstaw do uwzględnienia zażalenia • wniosek składa się na urzędowym formularzu • nieprzesłanie wypełnionego urzędowego formularza wniosku w zakreślonym terminie skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania • nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi wyłącznie z powodu skierowania do skarżącego wezwania o wskazanie numeru PESEL przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy • nie ma podstaw do uznania, że skarżący został w wyniku chronologii czynności w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie pozbawiony możliwości obrony swoich praw • niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności podawania numeru PESEL w skardze jako wymogu formalnego, nawet w przypadku wniosku o prawo pomocy i znajomości numeru przez sąd z innych postępowań. Podkreślenie wymogów formalnych wniosku o prawo pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, związanej z brakami formalnymi i prawem pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygoryzm proceduralny w postępowaniu sądowoadministracyjnym i znaczenie spełnienia wymogów formalnych, nawet w obliczu trudności strony.

Nawet PESEL musi być podany: Sąd nie odpuścił mimo wniosku o pomoc prawną.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst