III OZ 543/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie sądowoadministracyjnekoszty postępowaniazwrot kosztówzażalenieuzupełnienie postanowieniaNSAWSAZUSgrzywna

NSA odmówił uzupełnienia postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, wskazując na brak podstaw prawnych do orzekania w tym zakresie na etapie zażalenia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia NSA dotyczącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd uznał, że postanowienie z dnia 9 stycznia 2025 r. nie podlega uzupełnieniu, ponieważ przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzekania przez NSA o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o uzupełnienie postanowienia z dnia 9 stycznia 2025 r., które oddaliło zażalenia na postanowienie WSA o wymierzeniu grzywny. Wniosek dotyczył zasądzenia od P. G. na rzecz ZUS zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd administracyjny stwierdził, że postanowienie z dnia 9 stycznia 2025 r. nie podlega uzupełnieniu. Zgodnie z art. 157 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a., uzupełnienie postanowienia jest możliwe, gdy sąd nie orzekł o całości skargi lub nie zamieścił dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a., o wniosku strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniach wymienionych w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a., co dotyczy postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem. Ustawodawca nie przewidział możliwości wydania przez NSA orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, NSA stwierdził brak podstaw do orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego, a tym samym brak podstaw do uzupełnienia postanowienia w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie NSA oddalające zażalenie nie podlega uzupełnieniu w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności art. 209 p.p.s.a., nie przewidują możliwości wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. O kosztach rozstrzyga się w postępowaniu kasacyjnym zakończonym wyrokiem, a nie w postępowaniu zażaleniowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 157 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia postanowienia z urzędu zgłosić wniosek o uzupełnienie postanowienia, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi (zażalenia) albo nie zamieścił w postanowieniu dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O wniosku strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. (dotyczy postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem).

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odesłanie do przepisów ustawy o wyrokach, w tym przepisów o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 201

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do orzekania przez NSA o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości uzupełnienia postanowienia w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ZUS o zasadności orzeczenia o kosztach zastępstwa procesowego na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt jw., nie podlega uzupełnieniu. Ustawodawca nie przewidział zatem możliwości wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. brak było podstaw do uzupełnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2025 r.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Brak możliwości orzekania przez NSA o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego i brak podstaw do uzupełnienia postanowienia w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu zażaleniowym przed NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami postępowania sądowoadministracyjnego, co jest istotne dla praktyków.

NSA wyjaśnia: Kiedy można domagać się zwrotu kosztów w zażaleniu?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 543/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SO/Gd 9/24 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2024-10-15
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Odmówiono uzupełnienia postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 157 § 1 w zw. z art. 166, art. 201, art. 203 i art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie Oddział w Gdańsku o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt III OZ 543/24, oddalającego zażalenia P. G. i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie Oddział w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt III SO/Gd 9/24, postanawia: odmówić uzupełnienia postanowienia.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt III OZ 543/24, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia P. G. i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie Oddział w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt III SO/Gd 9/24, wymierzające grzywnę Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
w Warszawie Oddział w Gdańsku z powodu nieprzekazania skargi wraz
z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi.
W piśmie z dnia 4 lutego 2025 r. pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie Oddział w Gdańsku, na podstawie art. 157 § 1 w zw.
z art.166 i 167 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej zwanej "p.p.s.a.", wniósł o uzupełnienie ww. postanowienia NSA co do zwrotu kosztów - w zakresie zasądzenia od P. G. na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z żądaniem zgłoszonym w punkcie 4. odpowiedzi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku na zażalenie skarżącego (wnioskodawcy) z dnia 12 listopada 2024 r.
Podniósł, że zażalenie P. G. zostało oddalone, a tym samym oznacza to, że strona przeciwna przegrała i zasadnym stało się orzeczenie
o kosztach zastępstwa procesowego zgodnie z żądaniem zawartym w odpowiedzi na zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z dnia 15 października
2024 r., sygn. akt III SO/Gd 9/24, oraz zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Pełnomocnik organu, na poparcie złożonego wniosku, powołał kilka postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt jw., nie podlega uzupełnieniu.
Zgodnie z art. 157 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia postanowienia z urzędu – a gdy postanowienia nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie postanowienia, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi (zażalenia) albo nie zamieścił w postanowieniu dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
Wprawdzie pełnomocnik organu złożył stosowny wniosek o zasądzenia od skarżącego (wnioskodawcy) na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ale wniosek ten nie mógł być przez NSA rozpoznany w postanowieniu z dnia
9 stycznia 2025 r. , sygn. akt jw., czyli na etapie postępowania zażaleniowego.
Zgodnie bowiem z art. 209 p.p.s.a. o wniosku strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu,
o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a.. Podkreślenia wymaga, że przepis ten dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem. Ustawodawca nie przewidział zatem możliwości wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Na powyższe zwrócił uwagę NSA w uzasadnieniu uchwały z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07, stwierdzając, że: "odesłanie zawarte w art. 166 p.p.s.a. odnosi się do przepisów tej ustawy o wyrokach, a więc w szczególności do przepisów zawartych w rozdziale 10 działu III. Tymczasem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. to przepisy o kosztach postępowania, a ściślej rzecz ujmując - o zwrocie kosztów postępowania między stronami. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że odesłanie zawarte w art. 166 ich nie dotyczy". Również w aktualnym orzecznictwie NSA stwierdza się, że brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego (por. np. postanowienie NSA z dnia 29 sierpnia
2023 r., sygn. akt I OZ 67/23, Legalis nr 3030668; postanowienie NSA z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OZ 616/22, Legalis nr 2932333).
Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zamieszczenia w treści postanowienia z 9 stycznia 2025 r. orzeczenia o kosztach tego postępowania. Tym samym nie można uznać, że orzeczenie to jest dodatkowym orzeczeniem, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
W konsekwencji powyższego w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uzupełnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2025 r.
W świetle powyższych wywodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 166 i 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI