I OZ 462/23

I OZ 462/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karol Kiczka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1319/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 § 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1319/23 o odmowie wstrzymania wykonania w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 12 kwietnia 2023 r. znak: SKO/I/II/438/2023 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania o rozgraniczenie nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1319/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia uznał, że w sprawie nie zostało wykazane, aby zachodziły okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, zaś uzasadnienie wniosku jest lakoniczne i w zasadzie przytacza jedynie przesłanki wstrzymania wykonania.
Zażalenie na postanowienie z dnia 10 sierpnia 2023 r. złożył P. S. zarzucając naruszenie:
- art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżący jest zobowiązany ponieść część (50%) prowadzonego na wniosek sąsiada kosztów postępowania rozgraniczeniowego
- art. 263 § 1 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjął należne wynagrodzenie geodety prowadzącego postępowanie rozgraniczeniowe na zlecenie Wójta Gminy wynosi kwotę 8 487,00 zł bez analizy zasadności zapłacenia tak wysokich kosztów stosunkowo prostej czynności rozgraniczenia,
- art. 61 § 3 p.p.s.a poprzez przyjęcie braku uzasadnionych przesłanek do wstrzymania wykonania postanowienia SKO w Ciechanowie jak również brak potwierdzenia wniosku o wstrzymanie odpowiednimi dowodami.
Wniesiono o 1. zmianę zaskarżonego postanowienia w całości lub 2. uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia Wójta Gminy [...] Nr 4/2022 z dnia 27 stycznia 2023 r., ponadto o 3. wstrzymanie wykonania postanowienia Nr 4/2022 Wójta Gminy [...] z dnia 27 stycznia 2023 r. gdyż jego wykonanie spowodowałoby skutek w postaci merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie poniesienia przez skarżącego kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 powołanego przepisu, jednak wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać na konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji.
Z treści przytoczonego przepisu wynika wprost, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony tudzież zawarcie w piśmie procesowym wniosku. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 P.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, Sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też – jak przyjęto w orzecznictwie – wniosek taki powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Podkreślić przy tym należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt I OZ 486/21 i I OZ 488/21 oraz z dnia 28 marca 2022 r. sygn. akt I OZ 78/22).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, jednak wniosek w tym przedmiocie zawiera ogólnikowe uzasadnienie opierające się na wskazaniu, że wskazane w postanowieniu koszty są szokujące i za duże (mowa o kwocie 4.234,50zł), że jest to kwota którą można uzyskać za 7t. pszenżyta (co dla Sądu nie stanowi źródła odniesienia, brak skali porównawczej) i ograniczył się do stwierdzenia, że zapłata tej kwoty zachwiałaby kondycją finansową prowadzącego gospodarstwo rolne skarżącego. Skarżący swojego zażalenia, podobnie zatem jak i wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uzasadnił w sposób wykazujący na czym krzywda jego polega, nie wskazał kosztów utrzymania miesięcznego, zarobków, swojej sytuacji finansowej, tak by Sąd miał odniesienie do wielkości kosztów. Zwrócić należy uwagę, że Sąd, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie ustala faktów za skarżącego, nie dokonuje oceny zasadności skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest bowiem jedynie tymczasowe udzielenie ochrony stronie skarżącej, tj. do czasu rozpoznania skargi, a nie ocena legalności zaskarżonego aktu, czy dokonywanie ustaleń faktycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie wielokrotnie już podkreślał, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracał uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (zob. postanowienie NSA: z dnia 21 lipca 2023 r. I OSK 438/23; z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 7370/21, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak rzetelnego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Dlatego odmówić słuszności należy zrzutowi naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a.
Odnosząc się do argumentów powoływanych w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, na co zwracano również uwagę we wcześniejszych rozważaniach, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji (postanowienia), ponieważ przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Dlatego prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie wziął pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi zmierzających do wykazania, że postanowienia organów zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa.
Oba zarzuty (naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 i art. 263 § 1 k.p.a.) należy zatem uznać za pozbawione zasadności, będą one bowiem podlegały kontroli Sądu podczas merytorycznego rozpoznania skargi, czego Sąd nie czyni w postępowaniu z wniosku o wstrzymanie wykonania.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.