I OZ 458/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-30
NSAnieruchomościWysokansa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowaniepostępowanie sądowoadministracyjnebrak formalnypełnomocnictwozażaleniezawieszenie postępowaniaNSA

NSA sprostował oczywistą omyłkę w postanowieniu WSA i zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów zagadnienia prawnego dotyczącego uzupełniania braków formalnych skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w zakresie pełnomocnictwa. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając wadliwe odrzucenie skargi i niezasadne uznanie braku pełnomocnictwa za nieusuwalny. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował oczywistą omyłkę w sentencji postanowienia WSA i zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od uchwały siedmiu sędziów NSA w sprawie dotyczącej podobnego zagadnienia prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P. Sp. z o.o. na postanowienie WSA w Gdańsku, które odrzuciło skargę spółki na decyzję Wojewody Pomorskiego w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. WSA odrzucił skargę, ponieważ pełnomocnik spółki nie uzupełnił braków formalnych w postaci przedstawienia pełnomocnictwa do działania przed sądami administracyjnymi, mimo wezwania. Spółka w zażaleniu podniosła, że pełnomocnictwo znajdowało się w aktach, a brak ten nie był nieusuwalny. NSA, działając z urzędu, sprostował oczywistą omyłkę w sentencji postanowienia WSA dotyczącą oznaczenia skarżącej spółki. Następnie, stwierdzając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania przed NSA (sygn. akt III OPS 2/25), które dotyczyło rozbieżności w orzecznictwie w kwestii uzupełniania braków formalnych skargi związanych z pełnomocnictwem, NSA postanowił zawiesić postępowanie do czasu podjęcia uchwały przez skład siedmiu sędziów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii przez skład siedmiu sędziów NSA.

Uzasadnienie

Rozstrzygnięcie zażalenia zależało od uchwały NSA w sprawie o sygn. akt III OPS 2/25, która wyjaśniała rozbieżności w orzecznictwie dotyczące uzupełniania braków formalnych skargi w kontekście pełnomocnictwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 156 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe albo inne oczywiste omyłki. Jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu sprostować wyrok pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące sprostowania wyroku mają zastosowanie również do postanowień.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków formalnych.

p.p.s.a. art. 57 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy uzupełniania braków formalnych.

p.p.s.a. art. 46 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy braków formalnych pisma.

p.p.s.a. art. 46 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy odrzucenia pisma.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy odrzucenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd z urzędu sprostował oczywistą omyłkę w sentencji postanowienia WSA. Rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku innego postępowania przed NSA, co uzasadniało zawieszenie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

sprostować z urzędu sentencję postanowienia zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu podjęcia przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt III OPS 2/25 rozstrzygnięcie zażalenia zależy od rozstrzygnięcia w sprawie III OPS 2/25

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty odrzucania skargi w sądach administracyjnych, możliwość sprostowania oczywistych omyłek przez sąd z urzędu, oraz przesłanki zawieszenia postępowania w NSA."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia postępowania w NSA w oczekiwaniu na uchwałę rozstrzygającą rozbieżności w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które może mieć wpływ na wiele innych spraw. Zawieszenie postępowania w NSA w oczekiwaniu na uchwałę siedmiu sędziów podkreśla wagę problemu.

NSA zawiesza postępowanie w kluczowej sprawie o wywłaszczenie. Co dalej z brakami formalnymi skarg?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 458/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Gd 152/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2025-04-24
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 156 § 1 i 3, art. 166 w zw. z art. 193, art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 152/25 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 17 grudnia 2024 r., nr NSP-VIII.7581.1.126.2024.IK w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: 1. sprostować z urzędu sentencję postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 152/25 w ten sposób, że w wierszu ósmym rubrum w miejsce słów: "P. Sp. z o.o." wpisać: "P. Sp. z o.o. z siedzibą w G." oraz w tenorze postanowienia w punkcie drugim w miejsce słów "P. Sp. z o.o." wpisać: "P. Sp. z o.o. z siedzibą w G.", 2. zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu podjęcia przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt III OPS 2/25.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 152/25 odrzucił skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: Spółka/skarżąca) na decyzję Wojewody Pomorskiego z 17 grudnia 2024 r., nr NSP-VIII.7581.1.126.2024.IK w przedmiocie odszkodowania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że pełnomocnik Spółki, pomimo wezwania do złożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS), nie uzupełnił braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie.
Pismem z 19 maja 2025 r. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając wadliwe odrzucenie skargi, gdyż w aktach administracyjnych przekazanych sądowi znajdował się dokument pełnomocnictwa, które obejmowało umocowanie do działania przed sądami administracyjnymi, zatem istnienie i zakres pełnomocnictwa mogły zostać zweryfikowane bez potrzeby jego ponownego składania. Ponadto Spółka zarzuciła niezasadne przyjęcie, że brak dokumentu pełnomocnictwa stanowi nieusuwalny brak formalny, mimo, że sąd nie wezwał Spółki do uzupełnienia braku skargi przez jej podpisanie, tymczasem art. 49 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakłada obowiązek wezwania strony do usunięcia braku przed zastosowaniem sankcji w postaci odrzucenia pisma. W zażaleniu podniesiono także, że błędnie Sąd I instancji uznał, jakoby upływ terminu do uzupełnienia braków skargi uzasadnia jej odrzucenie, albowiem strona złożyła niezwłoczny wniosek o przywrócenie terminu, który pozostaje nierozpoznany. W ocenie Spółki doszło do niezasadnego odrzucenia skargi przed uprzednim rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, co stanowiło przedwczesne zakończenie postępowania i uniemożliwiło skuteczną ochronę praw procesowych strony.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 156 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki; jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu sprostować wyrok pierwszej instancji. Przepisy te mają zastosowanie również do postanowień, na mocy art. 166 p.p.s.a. W wyniku oczywistej omyłki w sentencji zaskarżonego postanowienia wadliwie określono nazwę podmiotu wnoszącego skargę. Akta sprawy potwierdzają, że skarżącą jest P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. Z tego względu konieczne stało się sprostowanie zaistniałej omyłki. Z podanych względów, na podstawie art. 156 § 1 i 3 w zw. z art. 166 i w zw. z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.
Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomo, że Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 23 czerwca 2025 r. wystąpił z wnioskiem o podjęcie przez skład powiększony NSA uchwały wyjaśniającej: "Czy podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, bądź która nie przedstawiła pełnomocnictwa stanowi brak formalny, który może podlegać uzupełnieniu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), czy też w takim wypadku skarga powinna zostać odrzucona zgodnie z art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy ?". Wniosek o podjęcie uchwały został zarejestrowany pod sygn. akt III OPS 2/25 i oczekuje na rozstrzygnięcie.
Przedstawiony wyżej stan faktyczny niniejszej sprawy oraz powoływana w zażaleniu argumentacja, odwołująca się do konieczności wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego skargi przed jej odrzuceniem w przypadku stwierdzenia, że pełnomocnik nie wykazał się umocowaniem do działania, w sposób bezpośredni wiążą się z zagadnieniem przedstawionym we wniosku Prezesa NSA o wyjaśnienie przepisów, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wobec stwierdzenia, że rozstrzygnięcie zażalenia zależy od rozstrzygnięcia w sprawie III OPS 2/25, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe do czasu podjęcia rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, o czym orzeczono w punkcie drugim sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI