II PZ 6/10

Sąd Najwyższy2010-03-23
SNinnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądowepomoc prawnaadwokatSąd Najwyższyzażalenierozporządzeniestawki minimalne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi.

Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które przyznało adwokatowi kwotę 146,40 zł od Skarbu Państwa za opinię o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Powód zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia w zakresie stawek minimalnych i oceny nakładu pracy, domagając się wyższej kwoty. Sąd Najwyższy uznał, że opinia dotyczyła orzeczeń o charakterze formalnym, a nie merytorycznym, w związku z czym nie można było stosować stawek uzależnionych od wartości przedmiotu sporu. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda J.J. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny przyznał adwokatowi J.P. kwotę 146,40 zł od Skarbu Państwa tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Powód w zażaleniu zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, w szczególności błędne przyjęcie stawki minimalnej oraz niewłaściwą ocenę nakładu pracy. Domagał się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub zmiany postanowienia poprzez przyznanie wyższej kwoty. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że opinia pełnomocnika dotyczyła braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem dwóch postanowień Sądu Apelacyjnego oddalających wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis § 13 ust. 5 w związku z § 6 rozporządzenia znajduje zastosowanie, gdy opinia dotyczy orzeczenia merytorycznego, a nie formalnego lub wpadkowego. W przypadku orzeczeń o charakterze formalnym, nie można mówić o istnieniu wartości przedmiotu sporu, od której zależy wysokość stawki minimalnej. Sąd Najwyższy uznał, że przepisy rozporządzenia nie normują wysokości stawek minimalnych w sprawach dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń o charakterze formalnym, a § 5 rozporządzenia również nie stanowił dostatecznej podstawy do ustalenia stawki. W związku z tym, Sąd Apelacyjny prawidłowo wskazał § 13 ust. 5 rozporządzenia jako podstawę prawną dla zasądzenia opłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Przepis § 13 ust. 5 w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości znajduje zastosowanie, gdy opinia dotyczy orzeczenia merytorycznego, a nie formalnego lub wpadkowego. W przypadku orzeczeń formalnych nie można mówić o istnieniu wartości przedmiotu sporu, od której zależy wysokość stawki minimalnej. Przepisy rozporządzenia nie normują stawek minimalnych w sprawach dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń o charakterze formalnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, dotycząca postanowień oddalających wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów, ma charakter formalny. W takich przypadkach nie można stosować stawek uzależnionych od wartości przedmiotu sporu, ponieważ taka sprawa nie posiada własnej wartości przedmiotu sporu. Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował § 13 ust. 5 rozporządzenia, który dotyczy opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia merytorycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J.J.osoba_fizycznapowód
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe D. Sp. z o.o.spółkapozwany
J.P.osoba_fizycznapełnomocnik powoda

Przepisy (4)

Główne

rozporządzenie art. 13 § ust. 5 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Stawka minimalna w postępowaniu w sprawie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wynosi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi 50% stawki minimalnej, a jeżeli ten sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia skarga ma być wniesiona – 75% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż 120 zł. Przepis ten ma zastosowanie do orzeczeń merytorycznych, a nie formalnych.

Pomocnicze

rozporządzenie art. 12 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

W sprawach o odszkodowanie stawka minimalna wynosi 75% stawki obliczonej na podstawie § 6.

rozporządzenie art. 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

rozporządzenie art. 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem dotyczyła orzeczenia o charakterze formalnym, a nie merytorycznym. Sprawa zainicjowana skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia formalnego nie posiada własnej wartości przedmiotu sporu. Zastosowanie stawek uzależnionych od wartości przedmiotu sporu w przypadku orzeczeń formalnych prowadziłoby do niewspółmiernych wydatków.

Odrzucone argumenty

Naruszenie § 13 ust. 5 w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 w związku z § 6 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie stawki minimalnej. Niewłaściwa ocena nakładu pracy. Zastosowanie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, jako że orzeczenia Sądu Apelacyjnego zapadły w sprawie o odszkodowanie.

Godne uwagi sformułowania

Przepis § 13 ust. 5 w związku z § 6 rozporządzenia nie stanowi natomiast podstawy prawnej dla zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w przypadku sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia o charakterze formalnym, rozstrzygającego kwestię wpadkową w danej sprawie. Sprawa, jaka miałaby być zainicjowana wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, nie posiada swojej „wartości przedmiotu sporu”.

Skład orzekający

Bogusław Cudowski

przewodniczący

Jerzy Kwaśniewski

członek

Andrzej Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności rozróżnienie między orzeczeniami merytorycznymi a formalnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z kosztami pomocy prawnej w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników zajmujących się kosztami zastępstwa procesowego i pomocą prawną z urzędu, ponieważ precyzuje zasady ustalania opłat w specyficznych sytuacjach.

Kiedy adwokat dostanie zapłatę za opinię o braku skargi? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty pomocy prawnej: 146,4 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II PZ 6/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 23 marca 2010 r. 
 
 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) 
SSN Jerzy Kwaśniewski 
SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa J.J. 
przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Usługowo-Handlowemu D. Sp. z o.o.  
o odszkodowanie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 marca 2010 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 30 listopada 2009 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
UZASADNIENIE 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z 30 listopada 2009 r., na skutek wniosku 
pełnomocnika J. J. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznał 
adwokatowi J. P. od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego kwotę 146,40 zł za 
sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia – postanowień Sądu 
Apelacyjnego z dnia 23 kwietnia 2009 r. oraz z dnia 14 maja 2009 r. 

 
 
2 
Uwzględniając wniosek pełnomocnika, Sąd Apelacyjny wskazał jako 
podstawę prawną postanowienia § 13 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm., dalej jako 
rozporządzenie), zgodnie z którym stawki minimalne w postępowaniu sprawie 
stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wynoszą za 
sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi wynoszą 50% stawki 
minimalnej, a jeżeli ten sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od 
którego prawomocnego orzeczenia skarga ma być wniesiona – 75% stawki 
minimalnej, w oby wypadkach nie miej niż 120 zł. 
Pełnomocnik J. J.  zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem, 
zarzucając naruszenie § 13 ust. 5 w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 w związku z § 6 
rozporządzenia, poprzez błędne przyjęcie stawki minimalnej oraz niewłaściwą 
ocenę nakłady pracy i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego 
rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu lub orzeczenie do co istoty i zmianę 
zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie pełnomocnikowi powoda kwoty 
1.647 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o 
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zdaniem 
pełnomocnika J. J. Sąd Apelacyjny błędnie pominął § 12 ust. 1 pkt 2 
rozporządzenia, który powinien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, jako że 
orzeczenia Sądu Apelacyjnego, których dotyczyła opinia o braku podstaw do 
wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem zapadły w sprawie o 
odszkodowanie. Na mocy § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w takich sprawach 
stawka minimalna wynosi 75% stawki obliczonej na podstawie § 6 rozporządzenia. 
Sąd Apelacyjny zasądził zaś na rzecz pełnomocnika J. J. stawkę na podstawie 
przepisu, który nie znajdował zastosowania w sprawie. 
 
Sąd Najwyższy zważył co następuje: 
Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. 
Opinia pełnomocnika J. J. dotyczyła braku podstaw do wniesienia skargi o 
stwierdzenie niezgodności z prawem dwóch postanowień Sądu Apelacyjnego 

 
 
3 
oddalających wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od 
kosztów sądowych celem wniesienia przedmiotowej skargi. 
Sąd Najwyższy w obecnym składzie stwierdza, że przepis § 13 ust. 5 w 
związku z § 6 rozporządzenia znajduje zastosowanie, gdy opinia o braku podstaw 
do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
orzeczenia dotyczy orzeczenia merytorycznego. Tylko wówczas można mówić o 
istnieniu wartości przedmiotu sporu, od której zgodnie z § 4 ust. 1 zależy wysokość 
stawki minimalnej. Przepis § 13 ust. 5 w związku z § 6 rozporządzenia nie stanowi 
natomiast podstawy prawnej dla zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu 
zastępstwa prawnego w przypadku sporządzenia opinii o braku podstaw do 
wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia o charakterze 
formalnym, rozstrzygającego kwestię wpadkową w danej sprawie. Sprawa, jaka 
miałaby być zainicjowana wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z 
prawem prawomocnego orzeczenia, nie posiada swojej „wartości przedmiotu 
sporu”. Akceptacja stanowiska pełnomocnika J. J., że wartością przedmiotu takiej 
sprawy jest wartość przedmiotu sporu w sprawie zakończonej orzeczeniem 
merytorycznym, 
którego 
nie 
dotyczy 
ewentualna 
skarga 
o 
stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, pociągałaby za sobą 
niewspółmierne wydatki związane z opłatą za czynności adwokata (na znaczenie 
takiej okoliczności przy wykładni przepisów rozporządzenia zwrócił uwagę Sąd 
Najwyższy w postanowieniu z 17 grudnia 2009 r. (sygn. akt IV CZ 81/09, niepubl.) 
stwierdzając, że za wartość przedmiotu zaskarżenia zażaleniem postanowienia o 
kosztach procesu trzeba uznać wysokość kosztów, których dotyczy zażalenie, tj. 
kosztów, których zasądzenie bądź niezasądzenie skarżący kwestionuje w 
zażaleniu, a nie wartość roszczenia, jakiego skarżący dochodził w postępowaniu 
głównym). 
 
Przepisy rozporządzenia nie normują wysokości stawek minimalnych w 
sprawach dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń 
dotyczących kwestii wpadkowych, nie związanych z rozpoznawaniem istoty sprawy.  
Dostatecznych podstaw dla ustalenia wysokości stawki nie stanowi również § 5 
rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość stawek minimalnych w sprawach 

 
 
4 
nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w 
sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju, ponieważ przepisy rozporządzenia nie 
normują zdaniem Sądu Najwyższego w obecnym składzie wysokości stawki 
minimalnej w sprawach, które byłyby zbliżone do sprawy niniejszej (skarga o 
stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia oddalającego wniosek o 
zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia 
skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem innego orzeczenia). W tych 
okolicznościach Sąd Apelacyjny prawidłowo wskazał § 13 ust. 5 rozporządzenia 
jako podstawę prawną dla zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu 
zastępstwa prawnego w niniejszej sprawie. 
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji 
postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI