II PZ 6/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi.
Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które przyznało adwokatowi kwotę 146,40 zł od Skarbu Państwa za opinię o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Powód zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia w zakresie stawek minimalnych i oceny nakładu pracy, domagając się wyższej kwoty. Sąd Najwyższy uznał, że opinia dotyczyła orzeczeń o charakterze formalnym, a nie merytorycznym, w związku z czym nie można było stosować stawek uzależnionych od wartości przedmiotu sporu. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda J.J. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny przyznał adwokatowi J.P. kwotę 146,40 zł od Skarbu Państwa tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Powód w zażaleniu zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, w szczególności błędne przyjęcie stawki minimalnej oraz niewłaściwą ocenę nakładu pracy. Domagał się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub zmiany postanowienia poprzez przyznanie wyższej kwoty. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że opinia pełnomocnika dotyczyła braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem dwóch postanowień Sądu Apelacyjnego oddalających wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis § 13 ust. 5 w związku z § 6 rozporządzenia znajduje zastosowanie, gdy opinia dotyczy orzeczenia merytorycznego, a nie formalnego lub wpadkowego. W przypadku orzeczeń o charakterze formalnym, nie można mówić o istnieniu wartości przedmiotu sporu, od której zależy wysokość stawki minimalnej. Sąd Najwyższy uznał, że przepisy rozporządzenia nie normują wysokości stawek minimalnych w sprawach dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń o charakterze formalnym, a § 5 rozporządzenia również nie stanowił dostatecznej podstawy do ustalenia stawki. W związku z tym, Sąd Apelacyjny prawidłowo wskazał § 13 ust. 5 rozporządzenia jako podstawę prawną dla zasądzenia opłaty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Przepis § 13 ust. 5 w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości znajduje zastosowanie, gdy opinia dotyczy orzeczenia merytorycznego, a nie formalnego lub wpadkowego. W przypadku orzeczeń formalnych nie można mówić o istnieniu wartości przedmiotu sporu, od której zależy wysokość stawki minimalnej. Przepisy rozporządzenia nie normują stawek minimalnych w sprawach dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń o charakterze formalnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, dotycząca postanowień oddalających wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów, ma charakter formalny. W takich przypadkach nie można stosować stawek uzależnionych od wartości przedmiotu sporu, ponieważ taka sprawa nie posiada własnej wartości przedmiotu sporu. Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował § 13 ust. 5 rozporządzenia, który dotyczy opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia merytorycznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.J. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe D. Sp. z o.o. | spółka | pozwany |
| J.P. | osoba_fizyczna | pełnomocnik powoda |
Przepisy (4)
Główne
rozporządzenie art. 13 § ust. 5 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Stawka minimalna w postępowaniu w sprawie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wynosi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi 50% stawki minimalnej, a jeżeli ten sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia skarga ma być wniesiona – 75% stawki minimalnej, w obu wypadkach nie mniej niż 120 zł. Przepis ten ma zastosowanie do orzeczeń merytorycznych, a nie formalnych.
Pomocnicze
rozporządzenie art. 12 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
W sprawach o odszkodowanie stawka minimalna wynosi 75% stawki obliczonej na podstawie § 6.
rozporządzenie art. 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
rozporządzenie art. 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem dotyczyła orzeczenia o charakterze formalnym, a nie merytorycznym. Sprawa zainicjowana skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia formalnego nie posiada własnej wartości przedmiotu sporu. Zastosowanie stawek uzależnionych od wartości przedmiotu sporu w przypadku orzeczeń formalnych prowadziłoby do niewspółmiernych wydatków.
Odrzucone argumenty
Naruszenie § 13 ust. 5 w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 w związku z § 6 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie stawki minimalnej. Niewłaściwa ocena nakładu pracy. Zastosowanie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, jako że orzeczenia Sądu Apelacyjnego zapadły w sprawie o odszkodowanie.
Godne uwagi sformułowania
Przepis § 13 ust. 5 w związku z § 6 rozporządzenia nie stanowi natomiast podstawy prawnej dla zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w przypadku sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia o charakterze formalnym, rozstrzygającego kwestię wpadkową w danej sprawie. Sprawa, jaka miałaby być zainicjowana wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, nie posiada swojej „wartości przedmiotu sporu”.
Skład orzekający
Bogusław Cudowski
przewodniczący
Jerzy Kwaśniewski
członek
Andrzej Wróbel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności rozróżnienie między orzeczeniami merytorycznymi a formalnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z kosztami pomocy prawnej w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników zajmujących się kosztami zastępstwa procesowego i pomocą prawną z urzędu, ponieważ precyzuje zasady ustalania opłat w specyficznych sytuacjach.
“Kiedy adwokat dostanie zapłatę za opinię o braku skargi? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty pomocy prawnej: 146,4 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II PZ 6/10 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Jerzy Kwaśniewski SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J.J. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Usługowo-Handlowemu D. Sp. z o.o. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 marca 2010 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2009 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z 30 listopada 2009 r., na skutek wniosku pełnomocnika J. J. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznał adwokatowi J. P. od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego kwotę 146,40 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia – postanowień Sądu Apelacyjnego z dnia 23 kwietnia 2009 r. oraz z dnia 14 maja 2009 r. 2 Uwzględniając wniosek pełnomocnika, Sąd Apelacyjny wskazał jako podstawę prawną postanowienia § 13 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm., dalej jako rozporządzenie), zgodnie z którym stawki minimalne w postępowaniu sprawie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wynoszą za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi wynoszą 50% stawki minimalnej, a jeżeli ten sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia skarga ma być wniesiona – 75% stawki minimalnej, w oby wypadkach nie miej niż 120 zł. Pełnomocnik J. J. zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem, zarzucając naruszenie § 13 ust. 5 w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 w związku z § 6 rozporządzenia, poprzez błędne przyjęcie stawki minimalnej oraz niewłaściwą ocenę nakłady pracy i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu lub orzeczenie do co istoty i zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie pełnomocnikowi powoda kwoty 1.647 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zdaniem pełnomocnika J. J. Sąd Apelacyjny błędnie pominął § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, który powinien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, jako że orzeczenia Sądu Apelacyjnego, których dotyczyła opinia o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem zapadły w sprawie o odszkodowanie. Na mocy § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w takich sprawach stawka minimalna wynosi 75% stawki obliczonej na podstawie § 6 rozporządzenia. Sąd Apelacyjny zasądził zaś na rzecz pełnomocnika J. J. stawkę na podstawie przepisu, który nie znajdował zastosowania w sprawie. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. Opinia pełnomocnika J. J. dotyczyła braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem dwóch postanowień Sądu Apelacyjnego 3 oddalających wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych celem wniesienia przedmiotowej skargi. Sąd Najwyższy w obecnym składzie stwierdza, że przepis § 13 ust. 5 w związku z § 6 rozporządzenia znajduje zastosowanie, gdy opinia o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia dotyczy orzeczenia merytorycznego. Tylko wówczas można mówić o istnieniu wartości przedmiotu sporu, od której zgodnie z § 4 ust. 1 zależy wysokość stawki minimalnej. Przepis § 13 ust. 5 w związku z § 6 rozporządzenia nie stanowi natomiast podstawy prawnej dla zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w przypadku sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia o charakterze formalnym, rozstrzygającego kwestię wpadkową w danej sprawie. Sprawa, jaka miałaby być zainicjowana wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, nie posiada swojej „wartości przedmiotu sporu”. Akceptacja stanowiska pełnomocnika J. J., że wartością przedmiotu takiej sprawy jest wartość przedmiotu sporu w sprawie zakończonej orzeczeniem merytorycznym, którego nie dotyczy ewentualna skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, pociągałaby za sobą niewspółmierne wydatki związane z opłatą za czynności adwokata (na znaczenie takiej okoliczności przy wykładni przepisów rozporządzenia zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w postanowieniu z 17 grudnia 2009 r. (sygn. akt IV CZ 81/09, niepubl.) stwierdzając, że za wartość przedmiotu zaskarżenia zażaleniem postanowienia o kosztach procesu trzeba uznać wysokość kosztów, których dotyczy zażalenie, tj. kosztów, których zasądzenie bądź niezasądzenie skarżący kwestionuje w zażaleniu, a nie wartość roszczenia, jakiego skarżący dochodził w postępowaniu głównym). Przepisy rozporządzenia nie normują wysokości stawek minimalnych w sprawach dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń dotyczących kwestii wpadkowych, nie związanych z rozpoznawaniem istoty sprawy. Dostatecznych podstaw dla ustalenia wysokości stawki nie stanowi również § 5 rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość stawek minimalnych w sprawach 4 nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju, ponieważ przepisy rozporządzenia nie normują zdaniem Sądu Najwyższego w obecnym składzie wysokości stawki minimalnej w sprawach, które byłyby zbliżone do sprawy niniejszej (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem innego orzeczenia). W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny prawidłowo wskazał § 13 ust. 5 rozporządzenia jako podstawę prawną dla zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI