I OZ 443/16

I OZ 443/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-04-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1395/13 - Wyrok WSA w Krakowie z 2014-05-22
I OSK 2573/14 - Wyrok NSA z 2015-12-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 250 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 461
§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adw. A. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1395/13 o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skarg G. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] września 2013r. nr [...] z dnia [...] września 2013r. nr [...] z dnia [...] września 2013r. nr [...] z dnia [...] września 2013r. nr [...] z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia 1. oddalić zażalenie; 2. oddalić wniosek o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1395/13 (dalej postanowienie z 7 marca 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi A. Ż. wykonującemu zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w Krakowie kwotę 360,00 zł tytułem wynagrodzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy III SA/Kr 1395/13, III SA/Kr 1396/13, III SA/Kr 1397/13, III SA/Kr 1398/13, III SA/Kr 1399/13 i III SA/Kr 1400/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt III SA/Kr 1395/13.
Wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1395/13 (dalej wyrok III SA/Kr 1395/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi G. P.i przyznał pełnomocnikowi skarżącego kwotę 1440 zł, powiększoną o stawkę podatku od towaru i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem I instancji.
Pismem z dnia 21 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącego – adwokat A. Ż. (dalej Pełnomocnik) – wniósł skargę kasacyjną od wyroku III SA/Kr 1395/13. Wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków (art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej ppsa).
Wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem ustala się na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm., dalej rozporządzenie). Sąd I instancji przytoczył treść § 18 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Pełnomocnik reprezentował skarżącego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, za co przyznano mu już wynagrodzenie w kwocie 1440 zł. Do rozważenia została zatem kwestia przyznania pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej od wyroku III SA/Kr 1395/13. Wyrok ten dotyczył sześciu spraw, a połączenie spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia nie pozbawia ich odrębności oraz nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy te są nadal samodzielnymi sprawami (wyrok NSA z 1.4.2010 r., II OSK 2060/09; postanowienie NSA z 10.6.2008 r., II FZ 231/08). Oznacza to, że w każdej z tych spraw należałoby przyznać pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej.
Dnia 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie § 2 art. 250 ppsa, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach sąd może obniżyć wynagrodzenie. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie obniżenie wynagrodzenia Pełnomocnikowi jest uzasadnione, gdyż mimo tego, że w/w wyrokiem zostało objętych sześć spraw skarżącego, Pełnomocnik sporządził i wniósł tylko jedną skargę kasacyjną. W ocenie Sądu okoliczność ta stanowi uzasadniony przypadek, o którym mowa w przytoczonym powyżej przepisie. Z tego powodu, uwzględniając nakład pracy Pełnomocnika, Sąd uznał za zasadne obniżenie Pełnomocnikowi pełnego wynagrodzenia za sporządzenie sześciu skarg kasacyjnych, skoro sporządził jedną skargę kasacyjną.
Pełnomocnik skarżącego nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a zatem wynagrodzenie za to mu nie przysługuje.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 250 § 2 ppsa i § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, orzekł jak w sentencji postanowienia (k. 142-145 akt sądowych).
Postanowienie z 7 marca 2016 r. stało się przedmiotem zażalenia Pełnomocnika do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym Pełnomocnik wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji lub;
2. zmianę zaskarżonego postanowienia przez przyznanie ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnikowi z urzędu adw. A. Ż. tytułem wynagrodzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług - wynagrodzenia za wszystkie sprawy zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji / za każda sprawę;
3. zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Zażalenie uzupełniono pismem z 28 kwietnia 2016 r. (k. 150, 157 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ppsa wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie przepis art. 250 § 2 ppsa zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach sąd może obniżyć wynagrodzenie.
W rozpoznawanej sprawie obniżenie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego jest uzasadnione.
Pełnomocnik sporządził i wniósł tylko jedną skargę kasacyjną dotyczącą sześciu spraw skarżącego. Sprawy o zasiłek celowy i zasiłek okresowy, nie należą do spraw skomplikowanych – zarówno w sferze stanu faktycznego, jak i stanu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku kontrolującego wyrok III SA/Kr 1395/13 wskazał, że "zarzut naruszenia przepisów postępowania został ograniczony do powołania art. 7 i art. 77 kpa i wbrew wymogowi określonemu w art. 176 ppsa w zw. z art.174 pkt 2 nie został uzasadniony. Z uwagi na sposób sformułowania tego zarzutu przypomnieć należy, iż wskazane jako naruszone przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego są stosowane przez organ administracji publicznej, a nie sąd administracyjny...Jako podstawę kasacyjną należy zatem wskazać przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których naruszenia sąd nie dostrzegł. W niniejszej sprawie zarzut skargi kasacyjnej został ograniczony wyłącznie do powołania wyżej wymienionych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bez powiązania z odpowiednimi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi... Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest zatem uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego wyroku, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. Z punktu widzenia przedstawionych uwag stwierdzić należy, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia określonych w niej przepisów postępowania nie mógł odnieść skutku oczekiwanego przez autora" (s. 13-14 uzasadnienia wyroku z 30 grudnia 2015 r. I OSK 2573/14). "Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 7 pkt 1, 2, 33, 5, 6 ups, stwierdzić należy, iż dokonanie przez Sąd drugiej instancji oceny zasadności tego zarzutu nie było możliwe, gdyż przepis ten powołanych jednostek redakcyjnych nie zawiera. Czyni to zarzut naruszenia tego przepisu chybionym... To autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany wyznaczyć zakres kontroli instancyjnej, poprzez precyzyjne wskazanie, które normy prawa mające zastosowane w sprawie i w jaki sposób zostały naruszone..." (s. 16 uzasadnienia wyroku z 30 grudnia 2015 r. I OSK 2573/14).
Wobec powyższego, uwzględniając nakład pracy Pełnomocnika, nie sprostanie wymogom ustawowym przy konstruowaniu zarzutu z drugiej podstawy kasacyjnej (art. 176 w zw. z art. 174 pkt 2 ppsa) i wadliwość jednego z zarzutów z pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 176 w zw. z art. 174 pkt 1 ppsa), uniemożliwiającym rozpoznanie zarzutu naruszenia "art. 3 ust. 7 pkt 1, 2, 33, 5, 6 ups", należy uznać za zasadne obniżenie Pełnomocnikowi pełnego wynagrodzenia za sporządzenie sześciu skarg kasacyjnych, skoro została sporządzona jedna skarga kasacyjna, w sześciu połączonych, nieskomplikowanych sprawach, przy czym dwa z zarzutów skargi kasacyjnej nie spełniały wymogów ustawowych, uniemożliwiając Sądowi kasacyjnemu kontrolę zaskarżonego wyroku w tej części (k. 85-87, 111-120 akt sądowych). Wyczerpuje to przesłanki uzasadnionych przypadków, o których mowa w art. 250 § 2 ppsa. Pełnomocnik skarżącego nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a zatem nie przysługuje mu wynagrodzenie za udział w rozprawie. Pełnomocnik zaskarżył tylko punkt I (pierwszy) wyroku III SA/Kr 1395/13, zatem stał się on prawomocny w zakresie przyznania Pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu [punkt II (drugi) wyroku III SA/Kr 1395/13], na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu (s. 2 akapit ostatni postanowienia z 7 marca 2016 r.). Zażalenie na odrębne postanowienie wydane na podstawie art. 250 § 1 i 2 ppsa, nie może służyć kontroli prawomocnego postanowienia rozstrzygającego o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, udzielonej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem, zawartego w wyroku Sądu I instancji.
Przepisy o kosztach postępowania kasacyjnego, regulujące koszty postępowania między stronami (które to przepisy stosuje się odpowiednio w postępowaniu zażaleniowym – art. 203, 204, 209 w zw. z art. 197 § 2 ppsa) nie obejmują rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym, na posiedzeniu niejawnym, o kosztach postępowania zażaleniowego na postanowienie wydane na podstawie art. 260 § 1 i 3 ppsa, a dotyczące stosunku prawnego między pełnomocnikiem z urzędu a Skarbem Państwa. Nadto rezultat zażalenia przemawiał za oddaleniem wniosku o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego w tym postępowaniu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.