I OZ 433/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które odmówiło skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sprawa dotyczyła skargi P. J. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Szczecinie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę prawa pomocy tym, że skarżący, mimo podawania niskich dochodów (świadczenia z ZUS, MOPR, "urzędu" oraz alimenty), nadużywa prawa do składania skarg. Z ustaleń WSA wynikało, że P. J. złożył 266 skarg i wniosków do sądu w okresie od października 2008 r. do marca 2009 r., co wskazywało na celowe wdawanie się w spory dla własnej satysfakcji, a nie ochronę słusznych praw. Sąd uznał, że przerzucanie kosztów postępowań na Skarb Państwa w takiej sytuacji stanowi przejaw dążności do nadużywania instytucji prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny, przywołując art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., potwierdził, że choć wnioskodawca musi wykazać niemożność poniesienia kosztów, to analiza jego sytuacji materialnej powinna uwzględniać również jego aktywność skargową. NSA stwierdził, że liczne skargi składane przez P. J. mogą sugerować, iż jego oświadczenia majątkowe nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji finansowej i jest on w stanie pokryć koszty postępowania. W konsekwencji, NSA na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. oddalił zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNadużywanie prawa procesowego przez strony, zasady przyznawania prawa pomocy w sądach administracyjnych, nadmierna liczba skarg.
Dotyczy specyficznej sytuacji nadużywania prawa procesowego przez osobę fizyczną. Może być stosowane analogicznie do innych przypadków nadużywania praw procesowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba fizyczna, mimo niskich dochodów, może zostać pozbawiona prawa pomocy w postępowaniu sądowym administracyjnym, jeśli wykazuje nadmierną aktywność skargową, sugerującą nadużywanie prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odmówić przyznania prawa pomocy, jeśli stwierdzi, że skarżący nadużywa prawa do składania skarg, nawet jeśli jego sytuacja materialna wydaje się trudna.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznały, że nadmierna liczba skarg składanych przez skarżącego (266 w ciągu kilku miesięcy) świadczy o celowym wdawaniu się w spory dla satysfakcji, a nie ochronie słusznych praw. W takiej sytuacji przerzucanie kosztów na Skarb Państwa poprzez prawo pomocy jest sprzeczne z ratio legis tej instytucji.
Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przy ocenie wniosku o prawo pomocy należy brać pod uwagę zarówno sytuację materialną wnioskodawcy, jak i jego aktywność procesową, w tym potencjalne nadużywanie praw procesowych.
Uzasadnienie
Choć art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nakłada na wnioskodawcę obowiązek wykazania niemożności poniesienia kosztów, sąd powinien rozpatrywać wniosek w sposób zindywidualizowany, uwzględniając całokształt okoliczności, w tym celowość i zasadność wnoszonych środków zaskarżenia.
Przepisy (3)
Główne
P.p.s.a. art. 246 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza sytuacji materialnej powinna być jednak zindywidualizowana i uwzględniać inne okoliczności, w tym aktywność procesową.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nadużywa prawa do składania skarg, wnosząc je masowo i bez uzasadnionej potrzeby. • Prawo pomocy nie może być wykorzystywane do przerzucania kosztów postępowań wynikających z nadużywania praw procesowych.
Odrzucone argumenty
Sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Godne uwagi sformułowania
celowo i wyłącznie dla własnej satysfakcji wynikającej z samego wdania się w spór • korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby • domaganie się przerzucenia kosztów postępowań sądowych w jego sprawach na Skarb Państwa, stanowi przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nadużywanie prawa procesowego przez strony, zasady przyznawania prawa pomocy w sądach administracyjnych, nadmierna liczba skarg."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadużywania prawa procesowego przez osobę fizyczną. Może być stosowane analogicznie do innych przypadków nadużywania praw procesowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy reagują na masowe składanie skarg i wniosków przez jednostki, co może być interesujące dla prawników procesowych i pokazuje granice korzystania z praw procesowych.
“Czy można stracić prawo do pomocy sądowej przez zbyt częste skarżenie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.