I OZ 429/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo procesowesądy administracyjneuzasadnienie wyrokuterminy procesoweprawo pomocypełnomocnik z urzęduzażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na odmowę sporządzenia uzasadnienia wyroku, uznając wniosek pełnomocnika za spóźniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku, ponieważ wniosek pełnomocnika skarżącego został złożony po upływie ustawowego terminu. NSA oddalił zażalenie na to postanowienie, podkreślając, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływa na bieg terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, a w przypadku uchybienia terminowi, strona powinna złożyć wniosek o jego przywrócenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odmówiło sporządzenia uzasadnienia wyroku. WSA uznał, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który upływał 7 dni od doręczenia sentencji (16 lutego 2024 r.), został przez skarżącego uchybiony, mimo późniejszego ustanowienia pełnomocnika z urzędu. NSA podzielił to stanowisko, wskazując, że art. 177 § 3 P.p.s.a. dotyczy wyłącznie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a nie wniosku o uzasadnienie. Podkreślono, że w przypadku uchybienia terminu, strona powinna wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie jako nieuzasadnione. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej został pozostawiony do rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływa na bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Termin ten biegnie od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku.

Uzasadnienie

Przepis art. 177 § 3 p.p.s.a. dotyczy wyłącznie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a nie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W przypadku uchybienia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, strona powinna wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 141 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutkuje odmową sporządzenia uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 177 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wyłącznie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nie wniosku o uzasadnienie.

p.p.s.a. art. 254 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy właściwości sądu do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony po upływie ustawowego terminu. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływa na bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przepis art. 177 § 3 p.p.s.a. dotyczy wyłącznie skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinien rozpocząć bieg dla pełnomocnika od daty jego wyznaczenia. Stanowisko sądu uniemożliwia możliwość działania przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

ustanowienie pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy pozostaje, w świetle regulacji p.p.s.a., bez wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku treść art. 177 § 3 p.p.s.a. odnosi się jedynie do wniesienia skargi kasacyjnej Ustawa p.p.s.a. zawiera w swojej regulacji (...) przepisy dotyczące możliwych działań w przypadku uchybienia terminu (...) mianowicie Sąd może przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym na wniosek strony.

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście ustanowienia pełnomocnika z urzędu i wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku po uchybieniu terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego postępowania sądowoadministracyjnego – terminów procesowych i ich wpływu na możliwość dochodzenia praw strony, co jest istotne dla praktyków prawa.

Pełnomocnik z urzędu nie cofnie czasu: NSA wyjaśnia terminy w sądach administracyjnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 429/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Uzasadnienie
Sygn. powiązane
II SA/Bk 924/23 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2024-02-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 924/23 w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 3 listopada 2023 r., nr 406.1332/AH/16/2023 w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 27 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 924/23 odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M.J. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 3 listopada 2023 r., nr 406.1332/AH/16/2023 w przedmiocie zasiłku stałego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy pozostaje, w świetle regulacji p.p.s.a., bez wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, gdyż nie ma zastosowania art. 177 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd zaznaczył, że treść art. 177 § 3 p.p.s.a. odnosi się jedynie do wniesienia skargi kasacyjnej i tylko w sytuacji doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu albo w sytuacji, gdy strona zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W niniejszej sprawie, skarżącemu doręczono odpis sentencji wyroku w dniu 16 lutego 2024 r. zatem termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał w dniu 23 lutego 2024 r. Wniosek z 14 maja 2024 r., wyznaczonego z urzędu w dniu 8 maja 2024 r., pełnomocnika skarżącego, jest zatem spóźniony.
Pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie postanowienia oraz o przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W ocenie pełnomocnika stanowisko wyrażone przez Sąd uniemożliwia możliwość działania przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, a termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinien rozpocząć bieg dla pełnomocnika od daty jego wyznaczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Ten ostatni przypadek zachodzi w sytuacji, gdy sprawa rozpatrywana była w trybie uproszczonym, a wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym. Przyjęta w tym przepisie regulacja ma zatem na celu zapewnienie, zgodnie z art. 32 Konstytucji RP, równego traktowania stron, wobec których wyroki zostały wydane na rozprawie, i stron, wobec których wyroki zostały wydane na posiedzeniu niejawnym. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie terminu skutkuje odmową jego sporządzenia, na podstawie art. 141 § 3 p.p.s.a.
Nie ulega wątpliwości, że odpis sentencji wyroku został doręczony skarżącemu w dniu 16 lutego 2024 r. (k. 34 akt sądowych). Termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął zatem w dniu 23 lutego 2024 r., jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji. W tym terminie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie został zgłoszony. Wyznaczenie, na wniosek skarżącego z 18 marca 2024 r., pełnomocnika z urzędu nie miało wpływu na upływ terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wskazywany w zażaleniu przepis art. 177 § 3 p.p.s.a. odnosi się wyłącznie do wniesienia skargi kasacyjnej i tylko w sytuacji doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu albo w sytuacji, gdy strona zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie ma racji pełnomocnik, że taka wykładnia powołanego przepisu narusza art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP i czyni bezcelowym ustanawianie pełnomocnika. Ustawa p.p.s.a. zawiera w swojej regulacji (rozdział 6, art. 85-89) przepisy dotyczące możliwych działań w przypadku uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej, mianowicie Sąd może przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym na wniosek strony. Bez wątpienia w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku był działaniem, jakie powinien podjąć pełnomocnik, po jego wyznaczeniu. Nie ma natomiast podstaw do uwzględnienia zażalenia na postanowienie Sądu z 27 maja 2024 r., w którym prawidłowo oceniono wniosek pełnomocnika skarżącego, jako wniesiony z uchybieniem terminu.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 p.p.s.a.), dlatego rozpoznanie wniosku zgłoszonego w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI