I OZ 428/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając nadużywanie przez skarżącego instytucji procesowych poprzez wnoszenie licznych skarg.
Skarżący P. J. złożył zażalenie na postanowienie WSA odmawiające mu prawa pomocy w sprawie skargi na bezczynność Prokuratora w przedmiocie informacji publicznej. WSA uzasadnił odmowę tym, że skarżący, mimo niskich dochodów, wniósł 266 skarg i wniosków w krótkim okresie, co świadczyło o celowym nadużywaniu instytucji procesowych i braku potrzeby ochrony sądowej. NSA podzielił to stanowisko, wskazując, że choć dochody skarżącego nie są wysokie, jego aktywność procesowa może sugerować, że jest w stanie ponieść koszty postępowania.
Przedmiotem sprawy było zażalenie P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sprawa dotyczyła skargi P. J. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Szczecinie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji, odmawiając prawa pomocy, wskazał, że choć sytuacja materialna skarżącego mogłaby uzasadniać przyznanie pomocy, to jego nadmierna aktywność procesowa – wniesienie 266 skarg i wniosków do WSA w okresie od października 2008 r. do marca 2009 r. – świadczy o celowym wdawaniu się w spory dla własnej satysfakcji, a nie w obronie słusznych praw. Sąd uznał, że domaganie się przerzucenia kosztów na Skarb Państwa w takiej sytuacji stanowi nadużycie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, przywołał art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów. NSA zgodził się z WSA, że analiza sytuacji materialnej musi uwzględniać również aktywność procesową strony. Stwierdzono, że mimo niskich dochodów, P. J. był w stanie ponieść koszty licznych skarg, co mogło sugerować, że jego oświadczenia majątkowe nie odzwierciedlały rzeczywistej sytuacji finansowej. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, nadmierna aktywność procesowa może być podstawą do odmowy przyznania prawa pomocy, jeśli świadczy o celowym nadużywaniu instytucji procesowych i braku rzeczywistej potrzeby ochrony sądowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnoszenie przez skarżącego setek skarg w krótkim okresie, mimo niskich dochodów, świadczy o nadużywaniu prawa pomocy i instytucji procesowych, a nie o obronie słusznych praw. Takie działanie kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_zażalenie
Przepisy (3)
Główne
P.p.s.a. art. 246 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadużywanie przez skarżącego instytucji procesowych poprzez wnoszenie nadmiernej liczby skarg. Celowe korzystanie z ochrony sądowej dla własnej satysfakcji, a nie w obronie słusznych praw. Możliwość ponoszenia kosztów postępowania przez skarżącego, pomimo deklarowanych niskich dochodów.
Godne uwagi sformułowania
celowo i wyłącznie dla własnej satysfakcji wynikającej z samego wdania się w spór korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy nie odzwierciedlają jego rzeczywistej sytuacji finansowej
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Nadużywanie instytucji procesowych i prawa pomocy przez strony postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadmiernej aktywności procesowej strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy mogą reagować na nadużywanie procedur sądowych przez strony, nawet jeśli deklarują one trudną sytuację materialną. Jest to ciekawy przykład granicy między prawem do sądu a odpowiedzialnością procesową.
“Czy można stracić prawo do pomocy sądowej przez zbyt częste składanie skarg?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OZ 428/09 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2009-04-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-04-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 648 Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SAB/Sz 75/08 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2009-01-15 Skarżony organ Prokurator Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 246 par. 1 pkt. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II SAB/Sz 75/08 odmawiające P. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. J. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Szczecinie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II SAB/Sz 75/08, odmówił P. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie jego skargi na bezczynność Prokuratora Okręgowego w Szczecinie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, iż zamieszkuje sam, nie posiada żadnych nieruchomości, ani rzeczy ruchomych, a jego miesięczny dochód stanowią świadczenia z ZUS w kwocie 481 zł, z MOPR 120 zł i z "urzędu" 101 zł. Jednocześnie, jako wydatki skarżący wskazał 200 zł miesięcznie z tytułu alimentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, iż co do zasady, sytuacja materialna skarżącego powinna uzasadniać pozytywne rozpatrzenie jego wniosku. Jednakże, zdaniem Sądu zasada rozpatrzenia wniosku o prawo pomocy w sposób zindywidualizowany, to znaczy odrębnie w każdej sprawie, nie może być stosowana automatycznie w sytuacji, gdy osoba żądająca ochrony sądowej celowo i wyłącznie dla własnej satysfakcji wynikającej z samego wdania się w spór wnosi skargi do sądu. Tymczasem taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Z repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wynika bowiem, że P. J. licząc od dnia 1 października 2008 r. do dnia 2 marca 2009 r. wniósł ogółem 266 skarg i wniosków do tegoż sądu, przy czym tylko w grudniu 2008 r. wniósł 121 skarg na bezczynność organu i 38 wniosków o wymierzenie grzywny, podczas gdy w tym samym okresie od innych podmiotów wpłynęło 16 skarg na bezczynność. W ocenie Sądu pierwszej instancji, powyższe świadczy o tym, że P.J. wnosząc skargi do Sądu w omawianych sprawach nie działa w imię ochrony swych słusznych praw, lecz korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby. W tej sytuacji Sąd uznał, że domaganie się przez skarżącego przyznania prawa pomocy, a zatem domaganie się przerzucenia kosztów postępowań sądowych w jego sprawach na Skarb Państwa, stanowi przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. J. żądając jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania . Z treści tego przepisu wynika zatem, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawiania wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, której analiza umożliwia rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie wprawdzie z podanych przez skarżącego informacji wynika, iż jego dochody nie są zbyt wysokie, jednakże, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego należy również wziąć pod uwagę jego działalność skargową. Z ustaleń Sądu wynika bowiem, że P. J., mimo że - jak podał - utrzymuje się z niskiego dochodu, jest w stanie ponieść koszty wnoszonych przez siebie licznych skarg i zażaleń. Powyższe zaś, może wskazywać, iż składane przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie majątkowym nie odzwierciedlają jego rzeczywistej sytuacji finansowej i jest on w stanie pokryć również koszty niniejszego postępowania . Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI