I OZ 423/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie decyzji o opłacie adiacenckiej, uznając, że sąd pierwszej instancji błędnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji mimo braku działania organu w trybie art. 9 u.g.n.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji ustalającej opłatę adiacencką, uznając brak argumentacji wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując, że zgodnie z art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ powinien z urzędu wstrzymać wykonanie decyzji w przypadku wniesienia skargi, a sąd nie powinien badać przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w takiej sytuacji. NSA wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu ustalającej opłatę adiacencką. Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek skarżących nie zawierał wystarczającej argumentacji do zastosowania ochrony tymczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, odwołał się do art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nakłada na organ obowiązek wstrzymania wykonania decyzji z urzędu po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, w przypadku decyzji dotyczących m.in. opłat adiacenckich. NSA podkreślił, że w takiej sytuacji nie ma podstaw do badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a przepis art. 9 u.g.n. ma charakter szczególny. W związku z tym, że organ administracyjny nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 u.g.n., NSA uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 u.g.n., wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione niezależnie od argumentacji wniosku, a przepis art. 9 u.g.n. należy traktować jako uregulowanie szczególne względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA powołuje się na jednolite orzecznictwo, zgodnie z którym art. 9 u.g.n. nakłada na organ obowiązek wstrzymania wykonania decyzji z urzędu po wniesieniu skargi, co wyłącza potrzebę badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
u.g.n. art. 9
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
W sprawach dotyczących m.in. opłat adiacenckich, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego, organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykonał obowiązku wstrzymania wykonania decyzji z urzędu na podstawie art. 9 u.g.n. po wniesieniu skargi.
Odrzucone argumenty
Brak argumentacji wniosku o wstrzymanie wykonania przez skarżących (argument WSA).
Godne uwagi sformułowania
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że w sytuacji, kiedy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd. Wolą ustawodawcy było rozciągnięcie ochrony tymczasowej z mocy prawa w wypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n., nie ma zatem podstaw do badania spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym znaczeniu art. 9 u.g.n. należy traktować jako uregulowanie szczególne względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Skład orzekający
Aleksandra Łaskarzewska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście obowiązku wstrzymania wykonania decyzji z urzędu przez organ po wniesieniu skargi, a także relacja tego przepisu do art. 61 § 3 p.p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organ nie wstrzymał wykonania decyzji z urzędu mimo wniesienia skargi, a przepis szczególny (art. 9 u.g.n.) tego wymaga.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wstrzymania wykonania decyzji w prawie administracyjnym, która może być nieoczywista dla stron postępowania i wymaga odwołania się do ugruntowanego orzecznictwa.
“Sąd wstrzymał wykonanie decyzji o opłacie adiacenckiej. Kluczowy przepis, o którym zapomniał organ.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OZ 423/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-07-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-06-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane IV SA/Po 945/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2025-09-11 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 61 par. 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1145 art. 9 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. T. i B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 945/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. T. i B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 25 września 2024 r. znak: SKO.GN.4001.684.2024 w przedmiocie ustalenia odpłaty adiacenckiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 14 maja 2025 r., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 25 września 2024 r. (znak: SKO.GN.4001.684.2024) w przedmiocie ustalenia odpłaty adiacenckiej. Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżących nie został poparty żadną argumentacją, która mogłaby uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej. Skarżące złożyły zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z kolei stosownie do art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145, dalej jako: "u.g.n.") w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 25 września 2024 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy M. z 3 lipca 2024 r. ustalająca skarżącym opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 98a u.g.n., a więc przepis który nie został wyłączony z działania art. 9 u.g.n. Jak wynika natomiast z akt sprawy organ administracyjny nie wydał postanowienia w trybie tego przepisu. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że w sytuacji, kiedy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd (por. postanowienia NSA w sprawach I OZ 770/08, I OZ 717/10, I OZ 973/11, I OZ 1041/13, I OSK 1193/15, I OSK 3024/15, I OZ 203/24; opubl. w CBOSA). Wolą ustawodawcy było rozciągnięcie ochrony tymczasowej z mocy prawa w wypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n., nie ma zatem podstaw do badania spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym znaczeniu art. 9 u.g.n. należy traktować jako uregulowanie szczególne względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze, że Sąd I instancji odmówił zastosowania ochrony tymczasowej, w sytuacji gdy organ nie wykonał zobowiązania zawartego w art. 9 u.g.n., Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI