I OZ 422/23

I OZ 422/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 810/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-01
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 86 § 1 art. 87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. i U. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 810/23 o przywróceniu terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 21 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podwyższenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia
1 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 810/23, po rozpoznaniu wniosku Miasta Stołecznego Warszawy, przywrócił termin do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 21 stycznia 2021 r. nr [...] umarzające postępowanie w sprawie o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w Warszawie, przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] z obrębu [...], jest nieuzasadniona.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 31 marca 2023 r. Miasto Stołeczne Warszawa złożyło skargę na powyższe orzeczenie Kolegium wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku
o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że zgodnie z pouczeniem zawartym
w zaskarżonym orzeczeniu wystąpił ze sprzeciwem do sądu powszechnego, zamiast skargą do sądu administracyjnego. Postanowieniem z 9 września 2022 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa odrzucił jednak sprzeciw Miasta Stołecznego Warszawy, zaś postanowieniem z 31 stycznia 2023 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił zażalenie. W związku z powyższym skarżący oświadczył, że o uchybieniu terminu dowiedział się z dniem otrzymania postanowienia
z 31 stycznia 2023 r., tj. 27 marca 2023 r.
Uwzględniając wniosek skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak wynika bowiem z akt sprawy w zaskarżonym orzeczeniu pouczono strony postępowania o możliwości i terminie wniesienia sprzeciwu do sądu powszechnego. Wniesiony sprzeciw został jednak prawomocnie odrzucony z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej od orzeczenia formalnego, jakim było umorzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Skoro zatem skarżący zastosował się do pouczenia zawartego w zaskarżonym orzeczeniu i w zakreślonym terminie wniósł do sądu sprzeciw, to nie może - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - ponosić negatywnych konsekwencji takiego pouczenia przez organ administracji publicznej, jak również uznania się przez sąd powszechny za niewłaściwy w sprawie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli M. P. i U. P. podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania w postaci:
1. art. 86 § 1 p.p.s.a. przez niezasadne przyjęcie, że skarżący uprawdopodobnił niedokonanie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, podczas gdy Miasto Stołeczne Warszawa, reprezentowane w postępowaniach przed sądami administracyjnymi przez profesjonalnego pełnomocnika, powinno było wnieść właściwy środek zaskarżenia do właściwego Sądu, niezależnie od treści pouczenia otrzymanego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.
2. art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. przez niezasadne przyjęcie, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie skarżącemu od momentu doręczenia postanowienia o oddaleniu zażalenia przez Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy. Termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu upłynął bowiem pełnomocnikowi skarżącego najpóźniej w ciągu 7 dni od doręczenia postanowienia o odrzuceniu sprzeciwu wydanego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie w dniu 9 września 2022 r. w sprawie o sygn. akt [...].
W oparciu o podniesione zarzuty, wnoszono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku o przywrócenie terminu oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestników postępowania solidarnie, zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na zażalenie Miasto Stołeczne Warszawa wnosiło o jego oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie, stosownie do treści art. 87 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2).
Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest, jeżeli nastąpiło bez winy strony. Słusznie Sąd Wojewódzki wskazał, że taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Skoro zatem powszechnie obowiązujące przepisy wskazują, że zastosowanie się do błędnego pouczenia co do zastosowania prawidłowego środka zaskarżenia nie może szkodzić stronie, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tym samym nie można przypisać winy stronie, która zastosowała się do takiego pouczenia, nawet jeżeli w innych sprawach z jej udziałem pouczenie zostało prawidłowo sformułowane przez organ lub strona uzyskała wiedzę na temat właściwego środka zaskarżenia w związku z zakończeniem takiego postępowania w odrębnej sprawie. W związku z tym, z uwagi na brzmienie art. 112 k.p.a. uznać należy, że stronie stosującej się do błędnego pouczenia, niezależnie od tego, czy była reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika, nie można przypisać winy w niedochowaniu terminu, a jednocześnie należy przyjąć, że w takiej sytuacji strona uzyskuje wiedzę o właściwym trybie zaskarżenia dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania wszczętego na skutek zastosowania się do błędnego pouczenia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 p.p.s.a., o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 p.p.s.a.