I OZ 422/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarga pierwotnie dotyczyła bezczynności Prokuratora Apelacyjnego w Szczecinie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Sąd I instancji uzasadnił odmowę tym, że choć sytuacja materialna skarżącego (rencisty) mogłaby przemawiać za przyznaniem pomocy, to jego nadmierna aktywność procesowa – wniesienie 266 skarg i wniosków w okresie od października 2008 r. do marca 2009 r. – świadczy o celowym i wyłącznym dążeniu do wdania się w spór dla własnej satysfakcji, a nie w celu ochrony praw. Sąd I instancji uznał, że domaganie się przerzucenia kosztów na Skarb Państwa w takiej sytuacji stanowi nadużycie prawa pomocy i jest sprzeczne z jego celem (ratio legis). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, przywołał art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie wymaga wykazania przez wnioskodawcę niemożności poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania. NSA podkreślił, że masowa działalność skargowa P. J. stanowi istotną okoliczność wpływającą na ocenę wniosku i dowodzi, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów. Sąd uznał, że działania skarżącego są sprzeczne z interesem ogółu, a instytucja prawa pomocy wymaga wyważenia interesu jednostki i ogółu, zgodnie z zasadą ponoszenia kosztów przez strony (art. 199 P.p.s.a.). W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie, orzekając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w kontekście nadużywania instytucji procesowych przez strony.
Dotyczy specyficznej sytuacji masowego wnoszenia skarg przez jedną osobę i oceny jej sytuacji materialnej w kontekście tych działań.
Zagadnienia prawne (1)
Czy masowe wnoszenie skarg przez osobę fizyczną, nawet jeśli jest rencistą, może stanowić podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, masowe wnoszenie skarg przez osobę fizyczną, które nie wynika z rzeczywistej potrzeby ochrony praw, lecz stanowi nadużycie instytucji prawa pomocy, może być podstawą do odmowy przyznania prawa pomocy, nawet jeśli wnioskodawca jest rencistą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia praw osobom w trudnej sytuacji materialnej, ale nie może być nadużywana. Nadmierna aktywność procesowa skarżącego, polegająca na wnoszeniu licznych skarg bez uzasadnionej potrzeby, świadczy o braku wykazania niemożności poniesienia kosztów i kłóci się z ratio legis prawa pomocy oraz interesem ogółu.
Przepisy (4)
Główne
P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Istotną okolicznością wpływającą na ocenę wniosku jest fakt prowadzenia przez skarżącego szeroko pojmowanej działalności skargowej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada, zgodnie z którą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie ponoszą strony, od której instytucja przyznania prawa pomocy stanowi odstępstwo.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadużywanie instytucji prawa pomocy przez skarżącego poprzez masowe wnoszenie skarg. • Działania skarżącego sprzeczne z ratio legis instytucji prawa pomocy. • Konieczność wyważenia interesu ogółu i jednostki przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy. • Skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
domaganie się przerzucenia kosztów postępowania sądowego w jego sprawach na Skarb Państwa, którego budżet jest wypracowany przez ogół obywateli, stanowi przejaw dążenia do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy. • skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść kosztów postępowania. • powyższe działanie skarżącego sprzeczne jest z interesem ogółu
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w kontekście nadużywania instytucji procesowych przez strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji masowego wnoszenia skarg przez jedną osobę i oceny jej sytuacji materialnej w kontekście tych działań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy mogą reagować na nadużywanie procedur sądowych, nawet przez osoby w trudnej sytuacji materialnej, co jest istotne dla zrozumienia granic prawa pomocy.
“Czy masowe skargi mogą pozbawić Cię prawa do pomocy sądowej?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.