I OZ 415/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
numer porządkowy budynkuczynność materialno-technicznatermin do wniesienia skargiuchybienie terminuwina skarżącegoprawo do sąduzażaleniepostanowienie WSANSA

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi na ustalenie numeru porządkowego budynku, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na nierozważenie przez WSA kwestii winy skarżącego w uchybieniu terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na czynność ustalenia numeru porządkowego budynku, uznając ją za wniesioną po terminie. Skarżący w zażaleniu argumentował, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, wskazując na nieporozumienie wynikające z pouczenia w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA istotnie naruszył prawo, nie rozważając kwestii winy skarżącego, co mogło pozbawić go prawa do sądu. W związku z tym NSA uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę na czynność Prezydenta Miasta dotyczącą ustalenia numeru porządkowego budynku. Sąd I instancji uznał, że czynność ta ma charakter materialno-techniczny i podlega kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Skargę należało wnieść w terminie 30 dni od dnia dowiedzenia się o czynności, a skarżący wniósł ją po terminie, co skutkowało odrzuceniem. Skarżący w zażaleniu podniósł, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, powołując się na nieporozumienie związane z pouczeniem w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie, stwierdzając, że WSA istotnie naruszył art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a., nie rozważając kwestii winy skarżącego. Sąd podkreślił, że przepis ten pozwala sądowi na rozpoznanie skargi mimo uchybienia terminu, jeśli nastąpiło ono bez winy skarżącego. Brak oceny tej kwestii przez WSA mógł pozbawić skarżącego prawa do sądu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, który ma rozważyć, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny pierwszej instancji musi rozważyć, czy uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego, zgodnie z art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd I instancji odrzucając skargę z powodu uchybienia terminu, pominął istotną część normatywną art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a., który przewiduje możliwość rozpoznania skargi, jeśli uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Brak oceny tej kwestii mógł pozbawić skarżącego prawa do sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 53 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że skargę wnosi się w terminie 30 dni, a sąd może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kontroli sądowej czynności materialno-technicznych.

p.p.s.a. art. 52 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia skargi na czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi wniesionej po terminie.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd I instancji nie rozważył kwestii winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, co stanowi istotne naruszenie art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a. i może pozbawić skarżącego prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

brak jakiegokolwiek odniesienia się przez Sąd Wojewódzki do kwestii winy skarżącego w stwierdzonym uchybieniu terminu Sąd pominął istotną część normatywną art. 53 § 2 zd. drugie p.p.s.a. mógł pozbawić skarżącego jego ustawowego prawa do rozpoznania skargi mimo uchybienia terminu, co rzutuje na możliwość skorzystania przez skarżącego z konstytucyjnego prawa do sądu.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 53 § 2 p.p.s.a. w kontekście obowiązku sądu do oceny winy skarżącego przy uchybieniu terminu do wniesienia skargi na czynność materialno-techniczną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu wniesienia skargi na czynność materialno-techniczną i konieczności oceny winy przez sąd I instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego proceduralnego aspektu prawa do sądu, a mianowicie obowiązku sądu do oceny winy przy uchybieniu terminu. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy sąd musi badać Twoją winę, gdy spóźnisz się ze skargą? NSA wyjaśnia kluczowy przepis.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 415/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 313/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-03-21
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 53 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 313/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S.S. na czynność Prezydenta [...] z dnia 29 listopada 2023 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego budynku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 21 marca 2024 r. (sygn. akt VII SA/Wa 313/24), odrzucił skargę S. S. na czynność Prezydenta [...] z dnia 29 listopada 2023 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego budynku.
W uzasadnieniu Sąd I Instancji wskazał, że zaskarżona w niniejszej sprawie czynność Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego budynku ma charakter czynności materialno-technicznej. Kontrola sądowoadministracyjna tego typu czynności odbywa się natomiast na zasadach przewidzianych dla czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Tym samym przy ocenie dopuszczalności skargi zastosowanie miał, zdaniem Sądu, art. 52 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
W związku z tym Sąd wskazał, że zaskarżona czynność została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 6 grudnia 2023 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął zatem z dniem 5 stycznia 2024 r. Tymczasem wniesiona w niniejszej sprawie skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 18 stycznia 2024 r., a więc po upływie ustawowego terminu, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego zmianę
i rozpatrzenie skargi przez Sąd I instancji.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnosił, że uchybienie 30-dniowego terminu do złożenia skargi nastąpiło bez jego winy i było co najwyższej efektem nieporozumienia. Na skutek doręczenia mu w dniu 6 grudnia 2023 r. zawiadomienia o ustaleniu nowego numeru porządkowego dla nieruchomości, pismem z 11 grudnia 2023 r. skierował bowiem do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W dniu dnia 12 stycznia 2024 r. otrzymał odpowiedź na to wezwanie i sugerując się pouczeniem zawartym w tym piśmie, w dniu 18 stycznia 2024 r. wysłał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...], zachowując 7 dniowy termin wskazany w tym pouczeniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący nie wniósł skargi na zaskarżoną czynność w terminie 30 dni licząc od dnia skutecznego doręczenia zawiadomienia z dnia 29 listopada 2023 r. w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego budynku (doręczenie nastąpiło w dniu 6 grudnia 2023 r., zaś skarżący nadał skargę w urzędzie pocztowym dopiero 18 stycznia 2024 r.).
Skarżący w zażaleniu podnosi natomiast okoliczności mające świadczyć o braku jego winy w niedochowaniu tego terminu.
W związku z powyższym zauważyć należy, iż w zaskarżonym postanowieniu zabrakło jakiegokolwiek odniesienia się przez Sąd Wojewódzki do kwestii winy skarżącego
w stwierdzonym uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Tym samym Sąd pominął istotną część normatywną art. 53 § 2 zd. drugie p.p.s.a., który – jak wyżej wskazano – stanowi, że sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Brak w pisemnych motywach uzasadnienia kontrolowanego postanowienia omówienia tej kwestii przed odrzuceniem skargi (mimo powołania treści samego przepisu) jest zaś o tyle istotny, że mógł pozbawić skarżącego jego ustawowego prawa do rozpoznania skargi mimo uchybienia terminu, co rzutuje na możliwość skorzystania przez skarżącego z konstytucyjnego prawa do sądu. Skoro bowiem ustawodawca wprost w treści przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a. przewidział, że sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, to w sytuacji stwierdzenia, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, to rzeczą sądu I instancji winna być również ocena, czy art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a. w okolicznościach danej sprawy znajdzie zastosowanie.
Powyższe skutkuje uznaniem, iż Sąd I instancji w sposób istotny naruszył art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a. Okoliczność ta uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Wojewódzki rozważy zatem, czy w okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i - w zależności od wyników dokonanej oceny - da temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi lub skargę rozpozna.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI