I OZ 414/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-06-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądoweskarga kasacyjnasytuacja materialnaNSAWSApostanowienie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uznając, że skarżąca nie wykazała trudnej sytuacji materialnej.

Skarżąca A. Z. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na wysokie dochody skarżącej i jej męża oraz posiadanie przez nią trzech mieszkań. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.

Sprawa dotyczyła zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej oraz odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżąca poinformowała, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i małoletnią córką, a ich łączny dochód miesięczny wynosi około 15 760 zł brutto. Posiada również trzy mieszkania. WSA uznał, że sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, ponieważ z posiadanych środków jest w stanie ponieść koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania przez wnioskodawcę trudnej sytuacji materialnej. NSA stwierdził, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy, biorąc pod uwagę jej dochody i stan majątkowy. W związku z tym NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania przez wnioskodawcę trudnej sytuacji materialnej. Wnioskodawczyni i jej mąż uzyskują wysokie dochody miesięczne, a ona jest właścicielką trzech mieszkań, co wyklucza jej potraktowanie jako osoby ubogiej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar wykazania spoczywa na wnioskodawcy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.

Odrzucone argumenty

Odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata pozbawia skarżącą faktycznej możliwości wniesienia skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście sytuacji materialnej wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i majątkowej skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla wyjątkowy charakter instytucji prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 414/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-06-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot-Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I OZ 413/10 - Postanowienie NSA z 2010-06-10
IV SA/Wa 720/09 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2010-01-28
I OZ 1015/09 - Postanowienie NSA z 2009-10-30
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 720/09 oddalające wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej oraz odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z dnia 28 stycznia 2010 r. o odrzuceniu skargi A. Z. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2009 r., skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej na powyższe postanowienie Sądu oraz ustanowienie adwokata do sporządzenia przedmiotowej skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i małoletnią córką. Skarżąca i jej mąż uzyskują stałe dochody z tytułu umowy o pracę oraz z najmu lokalu w łącznej wysokości ok. 15760 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że jest właścicielką trzech mieszkań o powierzchni: 70 m2, 54 m2 i 46 m2 i nie posiada oszczędności.
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 1 oddalił wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej, a w pkt 2 odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jak wskazał Sąd w związku ze złożonym przez skarżącą w dniu 16 lutego 2010 r. zażaleniem na postanowienie Sądu z dnia 27 stycznia 2010 r., którym odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, zasadność powyższego postanowienia będzie przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Wniosek w tym zakresie nie jest zasadny. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie można uznać, iż A. Z. , ubiegająca się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wykazała okoliczności uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w tym zakresie. Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy uzasadnia odmowę przyznania stronie prawa pomocy. Sytuacja majątkowa i osobista wnioskodawcy rozważana pod kątem obowiązku poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika nie jest tego rodzaju, by uzasadnionym było twierdzenie, że poniesienie tych kosztów wiązać się będzie dla strony z niebezpieczeństwem, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak wynika z przedłożonych dokumentów oraz oświadczenia złożonego w formularzu wniosku skarżąca oraz jej mąż uzyskują stałe dochody w łącznej wysokości 15.760 zł brutto miesięcznie. Należy mieć na uwadze, iż na utrzymaniu skarżącej pozostaje jedno dziecko. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że z posiadanych środków pieniężnych skarżąca jest w stanie, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym swojej rodziny, ponieść koszty związane z ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie podnosząc, że odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego do wniesienia skargi kasacyjnej pozbawia ją faktycznej możliwości wniesienia skargi na postanowienie Ministra Gospodarki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy niniejszej należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy. Jak wynika z ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i małoletnią córką. Wnioskodawczyni i jej mąż uzyskują stałe dochody z tytułu umowy o pracę oraz z najmu lokalu w łącznej wysokości ok. 15.760 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni jest właścicielką trzech mieszkań o powierzchni: 70 m2, 54 m2 i 46 m2. Mając na uwadze osiągane przez skarżącą dochody oraz jej stan majątkowy należy stwierdzić, że skarżącej nie można potraktować jako osoby ubogiej, której środki do życia są ograniczone i która nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych czy też kosztów wynajęcia profesjonalnego pełnomocnika.
W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2010 r. odmówił A. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI