I OZ 399/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-13
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenia społeczneświadczenie wychowawczewpis sądowyzwolnienie z opłatskarga kasacyjnaZUSNSAWSA

NSA uchylił zarządzenie WSA wzywające ZUS do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, uznając ZUS za zwolniony z opłat.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które wzywało ZUS do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. ZUS argumentował, że zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, jako instytucja prowadząca działalność w tym zakresie, jest zwolniony z opłat sądowych. Sąd administracyjny uznał ten argument za zasadny, uchylając zaskarżone zarządzenie.

Sprawa dotyczyła zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV WSA we Wrocławiu, które wzywało ZUS do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została złożona od wyroku WSA we Wrocławiu, który stwierdził bezskuteczność czynności ZUS w przedmiocie zawieszenia wypłaty świadczenia wychowawczego. ZUS podniósł w zażaleniu, że zgodnie z art. 114 ust. 4 w związku z art. 71 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jest zwolniony z opłat sądowych i skarbowych w sprawach dotyczących prowadzonej przez siebie działalności. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do tego stanowiska, wskazując, że art. 114 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi przepis szczególny zwalniający ZUS z ponoszenia opłat. Ponieważ sprawa dotyczyła wypłaty świadczenia wychowawczego, postępowanie mieściło się w zakresie działalności ZUS, co uzasadniało zastosowanie zwolnienia. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone zarządzenie jako wydane z naruszeniem przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zwolniony z obowiązku uiszczania wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących świadczeń wychowawczych.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ZUS nie ponosi opłat skarbowych i sądowych w sprawach toczących się w zakresie prowadzonej przez Zakład działalności określonej w tej ustawie. Sprawy dotyczące świadczeń wychowawczych mieszczą się w zakresie działalności ZUS, co uzasadnia zastosowanie tego zwolnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.s.u.s. art. 114 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

ZUS jest zwolniony z opłat sądowych i skarbowych w sprawach objętych zakresem jego działalności.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 114 § ust. 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.p.p.w.d. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 239

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

ZUS, jako instytucja prowadząca działalność w zakresie ubezpieczeń społecznych i świadczeń wychowawczych, jest zwolniony z opłat sądowych na mocy art. 114 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Godne uwagi sformułowania

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie prowadzonej działalności nie ponosi opłat sądowych i skarbowych Z przypadkiem przepisu szczególnego zwalniającego stronę od konieczności ponoszenia kosztów postępowania mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zwolnienia ZUS z opłat sądowych w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych i świadczeń wychowawczych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy ZUS jest stroną postępowania w zakresie swojej ustawowej działalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnej zwolnienia z opłat sądowych dla ZUS, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i ubezpieczeniowego, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 399/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-08-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 316/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-03-12
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1230
art 114 ust.4 art 68 ust 1 pkt b
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.)
Sentencja
Dnia 13 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 316/23 w sprawie ze skargi I.R. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zawieszenia/wstrzymania wypłaty świadczenia wychowawczego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 316/23, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności w sprawie ze skargi I.R. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zawieszenia/wstrzymania wypłaty świadczenia wychowawczego.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez radcę prawnego.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 maja 2024 r. wezwano pełnomocnika skarżącego kasacyjnie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.
Na ww. wezwanie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł zażalenie (po jego skutecznym doprecyzowaniu), podnosząc, że – z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 114 ust. 4 w związku z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2023, poz. 1230) i w związku z art. 10 § 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. 2023, poz. 810), Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie prowadzonej działalności nie ponosi opłat sądowych i skarbowych – wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej jest niezasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takie szczególne przepisy zawarte są zarówno w samej ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – chociażby art. 239 – jak również w innych ustawach. Z przypadkiem przepisu szczególnego zwalniającego stronę od konieczności ponoszenia kosztów postępowania mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 114 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi opłat skarbowych i sądowych w sprawach toczących się w zakresie prowadzonej przez Zakład działalności określonej w tej ustawie. Natomiast w myśl art. 68 ust. 1 pkt 1 b) ww. ustawy, do zakresu działania Zakładu należy między innymi realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń, chyba że na mocy odrębnych przepisów obowiązki te wykonują płatnicy składek.
W niniejszej sprawie skarga dotyczy wypłaty świadczenia wychowawczego (wstrzymania jego wypłaty), zatem postępowanie toczy się w sprawie z zakresu działalności ZUS i winien mieć zastosowanie art. 114 ust. 4 powołanej wyżej ustawy, zwalniający Zakład od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Tym samym zarządzenie wzywające Zakład Ubezpieczeń Społecznych do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej zostało wydane z naruszeniem tego przepisu i z tego powodu podlega ono uchyleniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 i art. 198 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI