I OZ 388/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-08-31
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminubraki formalne skargipostępowanie sądowoadministracyjnezażaleniebrak winystarannośćpomoc uchodźcomświadczenie pielęgnacyjne

NSA oddalił zażalenie na odmowę przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając, że pomoc uchodźcom nie zwalniała skarżącej z obowiązku staranności w prowadzeniu sprawy sądowej.

Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując na zaangażowanie w pomoc uchodźcom z Ukrainy. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za niewykazany. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że pomoc uchodźcom była dobrowolna i nie usprawiedliwiała niedochowania terminu, a skarżąca miała możliwość uzupełnienia braków po powrocie do domu.

Skarżąca U.J. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. WSA wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych skargi (numeru PESEL) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia. Skarżąca uzupełniła brak, ale wniosła o przywrócenie terminu, tłumacząc to zaangażowaniem w organizację pomocy dla uchodźców z Ukrainy. WSA odmówił przywrócenia terminu, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała braku winy, a podanie numeru PESEL w aktach administracyjnych nie zwalniało z obowiązku w postępowaniu sądowoadministracyjnym. NSA, rozpoznając zażalenie, potwierdził stanowisko WSA. Powołując się na art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. oraz ugruntowane orzecznictwo, NSA podkreślił, że przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy, co wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności. Sąd uznał, że zaangażowanie w pomoc uchodźcom było dobrowolne i nie stanowiło przeszkody nie do usunięcia, a skarżąca miała możliwość uzupełnienia braków po powrocie do domu. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zaangażowanie w pomoc uchodźcom, będące czynnością dobrowolną, nie stanowi wystarczającej przeszkody do przywrócenia terminu, jeśli strona nie wykazała braku winy i możliwości uzupełnienia braków po powrocie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pomoc uchodźcom była dobrowolna i nie stanowiła obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej uzupełnienie braków formalnych skargi. Skarżąca miała możliwość wykonania tej czynności po powrocie do domu, co można było wymagać od osoby dbającej o swoje interesy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaangażowanie w pomoc uchodźcom nie zwalnia z obowiązku zachowania staranności w postępowaniu sądowym. Skarżąca miała możliwość uzupełnienia braków formalnych po powrocie do domu. Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne są odrębnymi postępowaniami.

Odrzucone argumenty

Zaangażowanie w pomoc uchodźcom stanowiło przeszkodę uniemożliwiającą terminowe uzupełnienie braków formalnych bez winy skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie

Skład orzekający

Zygmunt Zgierski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'brak winy' w kontekście przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w sytuacjach związanych z działalnością społeczną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga oceny, czy okoliczności podnoszone przez stronę faktycznie uniemożliwiały jej działanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą staranności strony w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków. Choć kontekst pomocy uchodźcom jest aktualny, rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem.

Czy pomoc uchodźcom zwalnia z obowiązku pilnowania terminów w sądzie? NSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 388/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zygmunt Zgierski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Sygn. powiązane
I SA/Wa 445/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-10-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia U.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 445/22 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi U.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Pismem z 13 stycznia 2022 r. U.J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Zarządzeniem z 22 lutego 2022 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zostało doręczone skarżącej 7 marca 2022 r. Pismem z 17 marca 2022 r. skarżąca uzupełniła stwierdzony brak formalny, wnosząc o przywrócenie terminu do jego uzupełnienia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w okresie od 1 marca do chwili obecnej przebywała poza domem, bowiem uczestniczyła z ramienia organizacji samorządowej w organizowaniu zbiórki darów na rzecz uchodźców wojennych z Ukrainy. Skarżąca wskazała ponadto, że podała numer PESEL w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego, który znajduje się w aktach administracyjnych sprawy.
Postanowieniem z 31 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia skarżącej terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły jej uzupełnienie braków formalnych skargi z zachowaniem wyznaczonego terminu. Sąd wyjaśnił także, że postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne są postępowaniami odrębnymi, prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów i w formie osobnych akt sprawy, w związku z czym podanie numeru PESEL w toku postępowania administracyjnego nie czyni zadość wymogom wynikającym z procedury sądowoadministracyjnej.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 2 ppsa we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych, kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2022 r., sygn. akt I GZ 134/22). Przywrócenie terminu może zatem mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca braku swojej winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi upatruje w zaangażowaniu jej w pomoc uchodźcom z Ukrainy. Należy podkreślić, że świadczenie takiej pomocy było czynnością w całości uzależnioną od woli skarżącej. Odnotować także należy, że skarżąca jak sama wskazała w zażaleniu, każdego dnia wracała do miejsca zamieszkania, w związku z czym miała możliwość uzupełnienia stwierdzonego braku. Czynność ta w rozpoznawanej sprawie była bowiem stosunkowo prosta, niewymagająca sporządzania skomplikowanego pisma procesowego ani kompletowania dodatkowej dokumentacji. Pismo procesowe w sprawie mogło zatem zostać przygotowane przez skarżącą po powrocie do domu, a następnie nadane na adres sądu, czego można było wymagać od osoby należycie dbającej o swoje sprawy. Tym samym przedstawionych przez skarżącą okoliczności nie sposób uznać za okoliczności wskazujące na niedochowanie terminu uzupełnienia braku formalnego skargi bez jej winy.
W tych warunkach przywrócenie uchybionego terminu było zatem niedopuszczalne. Z uwagi na powyższe w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI