I OZ 388/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na odmowę przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając, że pomoc uchodźcom nie zwalniała skarżącej z obowiązku staranności w prowadzeniu sprawy sądowej.
Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując na zaangażowanie w pomoc uchodźcom z Ukrainy. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za niewykazany. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że pomoc uchodźcom była dobrowolna i nie usprawiedliwiała niedochowania terminu, a skarżąca miała możliwość uzupełnienia braków po powrocie do domu.
Skarżąca U.J. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. WSA wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych skargi (numeru PESEL) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia. Skarżąca uzupełniła brak, ale wniosła o przywrócenie terminu, tłumacząc to zaangażowaniem w organizację pomocy dla uchodźców z Ukrainy. WSA odmówił przywrócenia terminu, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała braku winy, a podanie numeru PESEL w aktach administracyjnych nie zwalniało z obowiązku w postępowaniu sądowoadministracyjnym. NSA, rozpoznając zażalenie, potwierdził stanowisko WSA. Powołując się na art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. oraz ugruntowane orzecznictwo, NSA podkreślił, że przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy, co wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności. Sąd uznał, że zaangażowanie w pomoc uchodźcom było dobrowolne i nie stanowiło przeszkody nie do usunięcia, a skarżąca miała możliwość uzupełnienia braków po powrocie do domu. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zaangażowanie w pomoc uchodźcom, będące czynnością dobrowolną, nie stanowi wystarczającej przeszkody do przywrócenia terminu, jeśli strona nie wykazała braku winy i możliwości uzupełnienia braków po powrocie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pomoc uchodźcom była dobrowolna i nie stanowiła obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej uzupełnienie braków formalnych skargi. Skarżąca miała możliwość wykonania tej czynności po powrocie do domu, co można było wymagać od osoby dbającej o swoje interesy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 86 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
p.p.s.a. art. 87 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaangażowanie w pomoc uchodźcom nie zwalnia z obowiązku zachowania staranności w postępowaniu sądowym. Skarżąca miała możliwość uzupełnienia braków formalnych po powrocie do domu. Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne są odrębnymi postępowaniami.
Odrzucone argumenty
Zaangażowanie w pomoc uchodźcom stanowiło przeszkodę uniemożliwiającą terminowe uzupełnienie braków formalnych bez winy skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie
Skład orzekający
Zygmunt Zgierski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'brak winy' w kontekście przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w sytuacjach związanych z działalnością społeczną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga oceny, czy okoliczności podnoszone przez stronę faktycznie uniemożliwiały jej działanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą staranności strony w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków. Choć kontekst pomocy uchodźcom jest aktualny, rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem.
“Czy pomoc uchodźcom zwalnia z obowiązku pilnowania terminów w sądzie? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OZ 388/22 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2022-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Zygmunt Zgierski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Sygn. powiązane I SA/Wa 445/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-10-04 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia U.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 445/22 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi U.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Pismem z 13 stycznia 2022 r. U.J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zarządzeniem z 22 lutego 2022 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zostało doręczone skarżącej 7 marca 2022 r. Pismem z 17 marca 2022 r. skarżąca uzupełniła stwierdzony brak formalny, wnosząc o przywrócenie terminu do jego uzupełnienia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w okresie od 1 marca do chwili obecnej przebywała poza domem, bowiem uczestniczyła z ramienia organizacji samorządowej w organizowaniu zbiórki darów na rzecz uchodźców wojennych z Ukrainy. Skarżąca wskazała ponadto, że podała numer PESEL w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego, który znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Postanowieniem z 31 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia skarżącej terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły jej uzupełnienie braków formalnych skargi z zachowaniem wyznaczonego terminu. Sąd wyjaśnił także, że postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne są postępowaniami odrębnymi, prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów i w formie osobnych akt sprawy, w związku z czym podanie numeru PESEL w toku postępowania administracyjnego nie czyni zadość wymogom wynikającym z procedury sądowoadministracyjnej. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 2 ppsa we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych, kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2022 r., sygn. akt I GZ 134/22). Przywrócenie terminu może zatem mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). W rozpoznawanej sprawie skarżąca braku swojej winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi upatruje w zaangażowaniu jej w pomoc uchodźcom z Ukrainy. Należy podkreślić, że świadczenie takiej pomocy było czynnością w całości uzależnioną od woli skarżącej. Odnotować także należy, że skarżąca jak sama wskazała w zażaleniu, każdego dnia wracała do miejsca zamieszkania, w związku z czym miała możliwość uzupełnienia stwierdzonego braku. Czynność ta w rozpoznawanej sprawie była bowiem stosunkowo prosta, niewymagająca sporządzania skomplikowanego pisma procesowego ani kompletowania dodatkowej dokumentacji. Pismo procesowe w sprawie mogło zatem zostać przygotowane przez skarżącą po powrocie do domu, a następnie nadane na adres sądu, czego można było wymagać od osoby należycie dbającej o swoje sprawy. Tym samym przedstawionych przez skarżącą okoliczności nie sposób uznać za okoliczności wskazujące na niedochowanie terminu uzupełnienia braku formalnego skargi bez jej winy. W tych warunkach przywrócenie uchybionego terminu było zatem niedopuszczalne. Z uwagi na powyższe w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI