I OZ 379/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-25
NSAnieruchomościWysokansa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowaniezażaleniepostanowieniesąd administracyjnyNSAWSAprawo rzeczowe

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na pismo organu, mimo błędnego pouczenia o środkach odwoławczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J.J. na pismo Starosty Oświęcimskiego dotyczące ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Następnie WSA odrzucił zażalenie J.J. na to postanowienie, mimo że skarżący został błędnie pouczony o możliwości wniesienia zażalenia zamiast skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając je za niedopuszczalne, ale podkreślił, że błędne pouczenie nie może szkodzić stronie.

Sprawa dotyczyła zażalenia J.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2024 r., które odrzuciło zażalenie skarżącego na wcześniejsze postanowienie WSA z dnia 21 grudnia 2023 r. o odrzuceniu skargi J.J. na pismo Starosty Oświęcimskiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie wywiedzione przez skarżącego na postanowienie, od którego przysługuje skarga kasacyjna, jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Sąd wskazał, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, czego skarżący nie spełnił. NSA zauważył jednak, że WSA błędnie pouczył skarżącego o prawie wniesienia zażalenia zamiast skargi kasacyjnej. Mimo tego błędnego pouczenia, sąd podkreślił, że nie może ono zmieniać przepisów prawa i nadawać stronie prawa do innego środka odwoławczego. Jednocześnie zaznaczono, że strona, która uchybiła wymaganiom formalnym z powodu błędnego pouczenia, jest uprawniona do wniosku o przywrócenie terminu, aby uniknąć negatywnych konsekwencji wynikających z działań sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami PPSA, od postanowienia o odrzuceniu skargi w określonych przypadkach przysługuje zażalenie, jednakże jeśli od postanowienia kończącego postępowanie przysługuje skarga kasacyjna, to właśnie ona jest właściwym środkiem odwoławczym. Wywiedzenie zażalenia zamiast skargi kasacyjnej, zwłaszcza gdy nie spełnia ono wymogów skargi kasacyjnej (np. brak sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika), skutkuje jego niedopuszczalnością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 173 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 194 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 2-4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 220 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie wywiedzione na postanowienie, od którego przysługuje skarga kasacyjna, jest niedopuszczalne. Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.

Godne uwagi sformułowania

Błędne pouczenie strony o przysługujących środkach odwoławczych nie może powodować, że przysługuje jej inny środek odwoławczy, niż wynika to z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która dokonała czynności procesowej zgodnie z nim.

Skład orzekający

Piotr Przybysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zażalenia na postanowienie, od którego przysługuje skarga kasacyjna, nawet w przypadku błędnego pouczenia przez sąd."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe pouczenie przez sąd i jakie mogą być jego konsekwencje, nawet jeśli ostatecznie nie wpływa na dopuszczalność środka odwoławczego.

Błędne pouczenie sądu nie zawsze ratuje środek odwoławczy – NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 379/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Przybysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1393/23 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2023-12-21
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 194 par. 1 pkt 1a, art. 173 par. 1, art. 184 w zw. z art. 197 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1393/23 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1393/23 w sprawie ze skargi J.J. na pismo Starosty Oświęcimskiego z dnia 25 września 2023 r., znak SGG.683.8.1.2019.ADR i innych z tym związanych w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 21 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1393/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o odrzuceniu skargi J.J. na pismo Starosty Oświęcimskiego z 25 września 2023 r. znak SGG.683.8.1.2019.ADR i innych z tym związanych w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość z powodu jej niedopuszczalności (k.13). Postanowienie to zostało prawidłowo doręczone 13 stycznia 2024 r. (k. 22 sądowych akt sprawy) wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zażalenia.
Na powyższe postanowienie skarżący, stosownie do pouczenia, wniósł w terminie 7 dni zażalenie. Zażalenie nie zostało opłacone. Zarządzeniem z 31 stycznia 2024 r. (k. 28) wezwano stronę żalącą do usunięcia braków formalnych zażalenia z 19 stycznia 2024 r. poprzez złożenie 1 odpisu zażalenia poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Ww. brak formalny został przez stronę uzupełniony.
Zaskarżonym postanowieniem z 8 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie.
Pismem z 28 marca 2024 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą jest, że od postanowień kończących postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna. Zgodnie zatem z art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast w myśl art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. na postanowienie o odrzuceniu skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3, przysługuje zażalenie.
W sprawie niniejszej zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi wywiódł sam skarżący. Zaś sporządzenie i wywiedzenie przez samego skarżącego zażalenia na postanowienie, od którego przysługuje skarga kasacyjna, powoduje, że zażalenie takie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2018 r., II OZ 372/18). Wywiedzione w tej sprawie zażalenie nie mogło zostać potraktowane jako skarga kasacyjna z uwagi na niespełnienie warunku formalnego wynikającego z art. 175 p.p.s.a. Stosownie do § 1 tego przepisu skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Zasadnie zatem Sąd I instancji odrzucił zażalenie.
Należy jednak zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, doręczając postanowienie o odrzuceniu skargi błędnie pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie wniesienia zażalenia, zamiast pouczyć o przysługującym mu prawie wniesienia skargi kasacyjnej i jej wymogach formalnych. Podkreślenia przy tym wymaga, że błędne pouczenie strony o przysługujących środkach odwoławczych nie może powodować, że przysługuje jej inny środek odwoławczy, niż wynika to z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, w sytuacji gdy na skutek błędnych działań sądu administracyjnego strona uchybi wymaganiom formalnym przewidzianym dla danego środka odwoławczego i zostanie on odrzucony, to jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, co pozwoli na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybień powstałych bez winy strony. Błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która dokonała czynności procesowej zgodnie z nim.
W konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI