I OZ 366/13

Naczelny Sąd Administracyjny2013-05-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc prawna z urzędukoszty zastępstwa procesowegowynagrodzenie adwokatapostępowanie kasacyjneNSAWSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchylił postanowienie WSA dotyczące wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, przyznając wyższą kwotę za pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał adwokatowi z urzędu niższe wynagrodzenie za pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym, argumentując, że nie prowadził on sprawy w pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że zgodnie z przepisami, jeśli ta sama osoba nie prowadziła sprawy w drugiej instancji, należy zastosować wyższy wskaźnik wynagrodzenia. W efekcie przyznano wyższą kwotę.

Sprawa dotyczyła zażalenia adwokata Ł. K. na postanowienie WSA w Krakowie, które przyznało mu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w kwocie niższej niż oczekiwał. WSA argumentował, że adwokat został pełnomocnikiem strony dopiero po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji, co miało wpływać na stawkę wynagrodzenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że interpretacja WSA była błędna. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, jeśli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat, należy zastosować 100% stawki minimalnej. NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał adwokatowi wyższe wynagrodzenie, uwzględniając podatek VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Jeśli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat, należy zastosować wyższy wskaźnik wynagrodzenia (100% stawki minimalnej).

Uzasadnienie

Sąd I instancji błędnie zinterpretował przepisy rozporządzenia, uznając, że brak reprezentacji w pierwszej instancji wyklucza zastosowanie wyższego wskaźnika wynagrodzenia za czynności w drugiej instancji. NSA wyjaśnił, że właśnie ta okoliczność (nieprowadzenie sprawy przez tego samego adwokata w obu instancjach) uzasadnia zastosowanie wyższego wskaźnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 18 § ust. 2 pkt 2 lit a

Określa stawkę minimalną za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA. W przypadku, gdy w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat, stawka wynosi 100% stawki minimalnej określonej w pkt 1.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 18 § ust. 1 pkt 1 lit c

Określa stawkę minimalną w sprawie, która wynosi 240 zł.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 2 ust. 3

Reguluje podwyższenie opłaty o stawkę podatku od towarów i usług.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie wyższego wskaźnika wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu, gdy ta sama osoba nie prowadziła sprawy w pierwszej instancji, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że brak reprezentacji strony w pierwszej instancji przez pełnomocnika z urzędu wyklucza zastosowanie wyższego wskaźnika wynagrodzenia za czynności w drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Skoro bowiem w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat, to właśnie ta okoliczność przesądza w niniejszej sprawie o konieczności zastosowania wyższego wskaźnika, wynikającego z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia.

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia pełnomocników z urzędu za pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym, w szczególności w sytuacji zmiany pełnomocnika między instancjami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany pełnomocnika między pierwszą a drugą instancją oraz interpretacji konkretnych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i kosztami zastępstwa procesowego, ponieważ wyjaśnia ważną kwestię interpretacyjną dotyczącą wynagrodzenia pełnomocników z urzędu.

Wyższe wynagrodzenie dla adwokata z urzędu w kasacji – NSA wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 366/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-04-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Banasiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Kr 43/11 - Wyrok WSA w Krakowie z 2011-05-24
I OSK 614/12 - Wyrok NSA z 2012-09-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
§ 18 ust. 2 pkt 2 lit a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokata Ł. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 43/11 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przyznać adwokatowi Ł. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. III SA/Kr 43/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał adwokatowi Ł. K. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 221,40 zł, w tym kwotę 41,40 zł podatku od towarów i usług za sporządzenie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W uzasadnieniu wskazano, że adwokat Ł. K. został pełnomocnikiem S. K. po wydaniu przez Sąd wyroku oddalającego skargę, czyli po zakończeniu postępowania sądowego w pierwszej instancji. Pełnomocnik z urzędu skarżącego sporządził skargę kasacyjną oraz popierał ją przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skoro zaś ten adwokat nie reprezentował strony w postępowaniu przed Sądem I instancji, a jedynie w postępowaniu kasacyjnym, to tym samym "...nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji...", a co za tym idzie nie było podstaw do zastosowania wyższego wskaźnika, wynikającego z § 18 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył adwokat Ł. K. zarzucając Sądowi I instancji naruszenie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, poprzez zastosowanie błędnej stawki wynagrodzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Do czynności, o których mowa w tym przepisie należy zwłaszcza sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) stawka minimalna w sprawie niniejszej wynosi 240 zł.
Z powyższego przepisu wynika, że wysokość wynagrodzenia adwokata za reprezentowanie strony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym uzależniona jest od tego, czy pełnomocnik ubiegający się o przyznanie wynagrodzenia reprezentował stronę także w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.
Jak prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie adwokat Ł. K. został pełnomocnikiem z urzędu S. K. po wydaniu przez Sąd wyroku oddalającego skargę, czyli po zakończeniu postępowania sądowego w pierwszej instancji. Jednakże z okoliczności tej Sąd I instancji wyciągnął błędne wnioski uznając, że nie było podstaw do zastosowania wyższego wskaźnika, wynikającego z § 18 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Skoro bowiem w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat, to właśnie ta okoliczność przesądza w niniejszej sprawie o konieczności zastosowania wyższego wskaźnika, wynikającego z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia.
W związku z tym, pełnomocnikowi świadczącemu pomoc prawną z urzędu w niniejszej sprawie przysługuje wynagrodzenie w wysokości 100 % stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Tym samym wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu - adwokata Ł. K. wynosi 240 zł, a uwzględniając podwyższenie opłaty o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. 23 % - na mocy § 2 ust. 3 rozporządzenia - wynagrodzenie wynosi 295,20 zł.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie i na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI