I OZ 361/25

I OZ 361/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Po 243/25 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2025-08-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. i R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 243/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. G. i R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 30 grudnia 2024 r., nr SKO.OŚ.405.205.2023 w przedmiocie opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił K. G. i R. G. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nich decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 30 grudnia 2024 r. w przedmiocie opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej. Sąd I instancji wskazał, że skarżący, występując o ochronę tymczasową, nie wykazali, aby wykonanie zaskarżonej decyzji powodowało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, mimo sporządzenia przez zawodowego pełnomocnika, poza lakonicznym stwierdzeniem, iż "obowiązek zapłaty niemal 100.00 zł wiąże się z zagrożeniem wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" nie został uzasadniony. Zdaniem Sądu I instancji, samo lakoniczne stwierdzenie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do konieczności uiszczenia opłaty, bez znajomości faktycznej sytuacji majątkowej skarżących nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku. Dla oceny czy konieczność zapłaty kwoty wynikającej z decyzji może wyrządzić stronie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do sytuacji majątkowej skarżących. Bez porównania tych dwóch wartości, to jest wysokości kwoty podlegającej zapłacie i majątku, jakim dysponuje strona, nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że zapłacenie wspomnianej kwoty doprowadzi do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podnieśli, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano, że jej realizacja spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci powstania znacznych strat finansowych ze względu na konieczność uiszczenia niemal 100.000 zł (stu tysięcy złotych, a nie – jak błędnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – 100.00 zł). Skarżący zaznaczyli, że wskutek wznowienia postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 2 kwietnia 2025 r. postępowania nieważnościowego zakończonego decyzją z 3 października 2022 r. istnieje możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego również decyzji wydanych w niniejszej sprawie, tj. decyzji w przedmiocie opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu, przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę wnioskującą o udzielenie ochrony tymczasowej na jego podstawie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa więc obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (por. M. Jagielska, pkt 7 komentarza do art. 61 § 3 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, 5. wyd. zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 406-407 oraz powołane tam orzecznictwo).
Poza tym – jak wskazywano już w judykaturze wielokrotnie – skutki wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo; dostępne w CBOSA). W przypadku uchylenia decyzji, uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2011 r. sygn. akt I GZ 217/11). Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Taką okolicznością nie jest wyłącznie sama wysokość należności. Okoliczność ta sama z siebie nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (por. postanowienie NSA z 18 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1799/11).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, objęte kontrolą postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest zgodne z prawem i nie podważa go argumentacja zażalenia.
Przede wszystkim zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że strona nie uprawdopodobniła, iż nieudzielenie jej ochrony tymczasowej może pociągnąć za sobą skutki, w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania po jej stronie trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie wykazali swojej sytuacji finansowej i materialnej, nie przedłożyli żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, a zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na ich sytuację (tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.), okazało się niemożliwe. Zażalenie powołuje analogiczne co wniosek twierdzenia i także nie zawiera żadnych informacji co do sytuacji finansowej i materialnej skarżących. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości zobowiązania skarżących do ich sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzeń strony. Braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i nieprzedłożenie dowodów na jej poparcie nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej, sytuacji tej z tożsamych powodów nie zmieniła argumentacja zawarta w zażaleniu. Sąd I instancji nie posiadał żadnych danych do przeprowadzenia analizy stanu majątkowego, dochodów i wydatków skarżących pod kątem ustalenia, czy wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.