I OZ 36/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-01-31
NSAAdministracyjneŚredniansa
wywłaszczeniezwrot nieruchomościpostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniaNSAWSAnieruchomościdecyzja wywłaszczeniowastwierdzenie nieważności

NSA oddalił zażalenie na odmowę podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że przesłanka zawieszenia (toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności wywłaszczenia) nadal istnieje.

Skarżący domagali się podjęcia zawieszonego postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Postępowanie zostało zawieszone, ponieważ jego wynik zależał od rozstrzygnięcia kwestii nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Sąd pierwszej instancji odmówił podjęcia postępowania, wskazując, że postępowanie o stwierdzenie nieważności nie zostało zakończone. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że dopóki postępowanie dotyczące nieważności decyzji wywłaszczeniowej się nie zakończy, nie można podjąć postępowania o zwrot nieruchomości.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie to zostało zawieszone przez NSA w 2003 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA (w związku z przepisami o NSA), ponieważ jego rozstrzygnięcie zależało od wyniku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1953 r. Skarżący wnieśli o podjęcie postępowania, argumentując, że postępowanie o stwierdzenie nieważności trwa już pięć lat i jego zakończenie jest niemożliwe z powodu braku adresów następców prawnych. WSA odmówił podjęcia postępowania, stwierdzając, że przesłanka zawieszenia nie ustała. NSA w uzasadnieniu podkreślił, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 PPSA, sąd może zawiesić postępowanie, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania. Podjęcie postępowania następuje, gdy ustanie przyczyna zawieszenia (art. 128 § 1 pkt 4 PPSA). W tej sprawie, dopóki postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej nie zostanie zakończone, nie można podjąć postępowania o zwrot nieruchomości, gdyż mogłoby to być bezprzedmiotowe. NSA uznał, że zarzuty skarżących dotyczące długotrwałości postępowania o stwierdzenie nieważności i trudności w ustaleniu stron nie miały wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie powinien podjąć zawieszonego postępowania, dopóki nie ustanie przyczyna zawieszenia, czyli dopóki nie zostanie zakończone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zawieszenie postępowania było uzasadnione, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy o zwrot nieruchomości zależało od wyniku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Dopóki to postępowanie nie zostanie zakończone, nie można podjąć postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż mogłoby ono stać się bezprzedmiotowe. Zarzuty dotyczące długotrwałości postępowania o stwierdzenie nieważności lub trudności w ustaleniu stron nie wpływają na zasadność odmowy podjęcia zawieszonego postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

PPSA art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.

PPSA art. 128 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie.

Pomocnicze

KPA art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nadal istnieje przesłanka zawieszenia postępowania, tj. toczące się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Rozstrzygnięcie sprawy o zwrot nieruchomości zależy od wyniku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

Odrzucone argumenty

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej toczy się już pięć lat i jego zakończenie jest niemożliwe z uwagi na brak informacji o aktualnych adresach zamieszkania następców prawnych. Ustalenie adresów J. O. i E. O. nie powinno mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przez Ministerstwo Transportu i Budownictwa, a w konsekwencji także na postępowanie sądowoadministracyjne.

Godne uwagi sformułowania

względy ekonomi procesowej przemawiały za zawieszeniem postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku bowiem, gdyby organ stwierdził nieważność decyzji orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości orzekanie przez Sąd w sprawie o zwrot tej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami byłoby bezprzedmiotowe.

Skład orzekający

Joanna Banasiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania i podejmowania postępowań sądowoadministracyjnych, gdy ich wynik zależy od innego postępowania, zwłaszcza w sprawach wywłaszczeniowych i zwrotu nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej jest podstawą zawieszenia postępowania o zwrot nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak długo mogą trwać postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne, gdy jedna kwestia zależy od rozstrzygnięcia innej, co może być frustrujące dla stron, ale jest konieczne z punktu widzenia prawidłowości procesowej.

Długotrwałe postępowania o zwrot nieruchomości: kiedy sąd zawiesza sprawę i dlaczego jej podjęcie może trwać latami?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 36/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Banasiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Łd 61/02 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2013-09-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 125 § 1 pkt 1 i 128 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. Z. i T. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 61/02 o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ze skargi B. Z. i T. Z. na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. odmówił zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] na rzecz spadkobierców byłych właścicieli – B. Z. i T. Z.. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda Ł. utrzymał w mocy w/w decyzję. Rozpoznając skargę na tę decyzję Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 lutego 2003 r. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał, że nieruchomość położona w Ł. przy ul. [...], oznaczona jako działka nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej miasta Ł. nr [...] z dnia [...] stycznia 1953 r. W dniu 17 lipca 2002 r. pełnomocnik skarżących złożył do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w W. wniosek o stwierdzenie nieważności wymienionego orzeczenia. W tej sytuacji uznano, że rozstrzygnięcie sprawy niniejszej zależy od sposobu zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] stycznia 1953 r.
W dniu 24 września 2007 r. skarżący złożyli wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu podnieśli, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej toczy się już pięć lat. Jego zakończenie okazuje się niemożliwym z uwagi na brak informacji o aktualnych adresach zamieszkania następców prawnych C. N.. Podkreślili, iż ustalenie adresów J. O. i E. O. nie powinno mieć znaczenia dla prowadzenia postępowania prowadzonego obecnie przez Ministerstwo Transportu i Budownictwa, a w konsekwencji także na postępowanie sądowoadministracyjne. Ponadto podnieśli, że ich spadkodawca L. Z. nabył przedmiotową nieruchomość w dniu 4 listopada 1939 r., a skarżący są wpisani jako jej współwłaściciele do księgi wieczystej.
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd podniósł, iż przesłanka skutkująca zawieszeniem postępowania w niniejszej sprawie nie ustała, nie zakończono bowiem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej miasta Ł. nr [...] z dnia [...] stycznia 1953 r. Zaznaczono, że przypadku zakończenia tego postępowania postępowanie sądowe zawieszone w niniejszej sprawie zostanie podjęte z urzędu. W ocenie Sądu z przebiegu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] stycznia 1953 r. nie wynikało, że orzeczenie w nim zapadłe nie może mieć wpływu na wynik postępowania zawieszonego przed sądem. Nie powstała również możliwość wyjaśnienia sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jakim jest rozstrzygnięcie wydane w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej.
Na powyższe postanowienie B. Z. i T. Z. wnieśli zażalenie, w którym domagają się jego zmiany i podjęcia zawieszonego postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 128 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odmowę podjęcia zawieszonego postępowania w sytuacji, gdy zdaniem skarżących ustalenie adresów J. O. i E. O. nie powinno mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego obecnie przez Ministerstwo Transportu i Budownictwa, a w konsekwencji nie powinno mieć wpływu na postępowanie sądowoadministracyjne. Ponadto podnieśli, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej toczy się już pięć lat, a jego zakończenie okazuje się niemożliwym z uwagi na brak informacji o aktualnych adresach zamieszkania następców prawnych C. N.. Skarżący stwierdzili ponadto, że wobec tego, że ich spadkodawca L. Z. nabył przedmiotową nieruchomość w dniu 4 listopada 1939 r., to tylko skarżący jako współwłaściciele działki nr [...] mają interes prawny w świetle art. 28 k.p.a. w uczestniczeniu w postępowaniu dotyczącym decyzji wywłaszczeniowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może zawiesić postępowania z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Stosownie natomiast do przepisu art. 128 § 1 pkt 4 tej ustawy Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia w szczególności: gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowania, sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie. Fakultatywne zawieszenie postępowania na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 w/w ustawy zależy od uznania Sądu, który powinien rozważyć, czy w danym wypadku jest celowe wstrzymywanie biegu sprawy. W sprawie niniejszej, której przedmiotem jest zwrot wywłaszczonej nieruchomości podstawą do zawieszenia postępowania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 lutego 2003 r. było toczące się postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. W tej sytuacji względy ekonomi procesowej przemawiały za zawieszeniem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości. W przypadku bowiem, gdyby organ stwierdził nieważność decyzji orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości orzekanie przez Sąd w sprawie o zwrot tej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami byłoby bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze, skoro postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej nie zostało zakończone należało uznać, że odmowa podjęcia postępowania jest uzasadniona.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu należy stwierdzić, iż nie mogą one mieć wpływu na powyższą ocenę. Zauważyć trzeba, że ustalenie stron postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania. Również okoliczność, że postępowanie to, mimo upływu pięciu lat nie zostało zakończone nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
Skoro postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej nie zostało jeszcze zakończone, zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 listopada 2007 r. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. Tym samym podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 128 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi okazał się niezasadny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI