I OZ 357/25

I OZ 357/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2093/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-01-23
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tym zakresie przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2015 poz 1800
§ 14 ust. 1 pkt 1a
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Sentencja
Dnia 4 lipca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. Sp. z o.o. z siedzibą w S. od postanowienia zawartego w punkcie 3 (trzecim) sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2093/24 o zasądzeniu od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącego C. sp. z o.o. z siedzibą w S. kwoty 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 12 czerwca 2024 r. nr ES.224.60.2020.AP w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia gruntów z produkcji leśnej postanawia uchylić postanowienie zawarte w punkcie 3 (trzecim) sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2093/24 i sprawę w tym zakresie przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania
Uzasadnienie
Postanowieniem zawartym w punkcie 3 (trzecim) sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2093/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasądził od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącego C. sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (k. 66, 68-77v akt sądowych).
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że orzeczenie o kosztach postępowania (punkt 3 sentencji wyroku) zostało wydane w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 ppsa.
W terminie ustawowym pełnomocnik skarżącej C. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej skarżąca) adw. M.W. wniósł zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie "III" [winno być "3" - uw. NSA] (trzecim) sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2093/24 o zasądzeniu od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych (dalej organ) na rzecz skarżącego C. sp. z o.o. z siedzibą w S. kwoty 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego..
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa materialnego § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z art. 205 § 2 ppsa, polegające na jego błędnej wykładni i w konsekwencji wadliwym przyjęciu, że postępowanie ze skargi na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w Warszawie, którą ustalono skarżącej spółce opłatę w wysokości 170.762,94 zł, jest "inną sprawą", za prowadzenie której stawka wynosi 480 zł, w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna, wobec czego zastosowanie winien znaleźć przepis § 2 pkt 6 ww. rozporządzenia.
Wniesiono o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenie od organu na rzecz Spółki kwoty 5.617 zł (k. 85-86 akt sądowych).
Odpowiedź na zażalenie wniósł organ, reprezentowany przez r. pr. A.K. wnosząc o: oddalenie zażalenia; zasądzenie od skarżącej na rzecz Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniósł, że skarżąca zmieniła swe zapatrywanie na przedmiot postępowania i w konsekwencji sposób wyliczenia opłaty za czynności adwokackie dopiero na etapie uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, skarżąca uiściła opłatę stałą w kwocie 200 zł, a nie, stosownie do brzmienia § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 20023 r., stosunkową od należności pieniężnej objętej zaskarżonej aktem. Kwestionując postanowienie w zakresie kosztów sądowych zawarte w punkcie 3 sentencji wyroku IV SA/Wa 2093/24 skarżąca domaga się kosztów postępowania według zasad obliczania stawek wynagrodzenia pełnomocnika jak dla spraw, których przedmiotem są należności pieniężne.
Nie do zaakceptowania byłby zdaniem organu pogląd, zgodnie z którym od skargi pobierany byłby wpis stały, a wysokość kosztów zastępstwa procesowego byłaby obliczana zgodnie z zasadami właściwymi dla wpisu stosunkowego. Istotny jest tu też sposób ustalenia opłaty sądowej, gdyż on niejako wyznacza tryb ustalenia należnego wynagrodzenia pełnomocnika strony (postanowienia NSA z: 13.2.2018 r. II OZ 119/18; 9. 11.2017 r. I OZ 1537/17; k. 111-112 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd pierwszej I instancji nieprawidłowo określił koszty postępowania sądowego należne od organu administracji na rzecz skarżącej, reprezentowanej przez adwokata, w sprawie, w której uwzględniono skargę.
W razie uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu [...], zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zm. poz. 1685, dalej ppsa). Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się, stosownie do art. 205 § 2 ppsa, ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata i radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd stawiennictwa strony.
Uwzględniając skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia gruntów z produkcji leśnej Sąd I instancji w nieprawidłowej wysokości zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Kwota ta uwzględnia zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 200 zł, opłaty kancelaryjnej w wysokości 17 zł i zwrot kosztów wynagrodzenia pełnomocnika strony będącego adwokatem, w wysokości 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).
Przedmiotem niniejszej sprawy było ustalenia opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia gruntów z produkcji leśnej. Zaskarżona decyzja odnosiła się do konkretnej należności, tj. kwoty 170.762,94 zł, więc należy uznać, że należny od niej wpis winien być ustalony w oparciu o § 1 p. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (dalej rozporządzenie z 2003 r.). Ustalenie opłaty w konsekwencji wyłączenia gruntów z produkcji leśnej następuje przez wydanie odrębnej decyzji i ustalenie konkretnej należności pieniężnej. Nietrafnie pełnomocnik skarżącej, a następnie Przewodniczący przyjął, że należnym wpisem od skargi na decyzję w przedmiocie ustalenia odszkodowania jest wpis stały (k. 18 akt sądowych). To bowiem charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej to, czy przedmiot skargi wiąże się bezpośrednio z określonymi świadczeniami pieniężnymi, przesądzał o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić. Skarga wniesiona w sprawie, w której organ administracji orzekł o ustaleniu określonej opłaty, objęta jest wpisem stosunkowym, gdyż przedmiotem zaskarżenia w rozumieniu przepisów art. 215 § 1, art. 216 i art. 231 zd. 1 ppsa jest należność pieniężna.
Zgodnie z treścią § 1 rozporządzenia z 2003 r., wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: [...] 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł.
Z powyższego przepisu wynika, że w sprawach w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, pobiera się wpis stosunkowy.
Za nieprawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że wpis w niniejszej sprawie wynosi 200 zł stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2003 r., zgodnie z którym wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - 200 zł.
Dokonanie powyższych ustaleń rzutuje na sposób wyliczenia wynagrodzenia przysługującego pełnomocnikowi stronie skarżącej.
Stosownie do treści § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 2 [...].
Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie skarga odnosiła się do czynności, od których pobiera się wpis stosunkowy, Sąd I instancji, uwzględniając, że strona skarżąca reprezentowana jest przez adwokata, nieprawidłowo orzekł o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2020 r. IV SA/Wa 1713/20 rozpoznawał tożsamą przedmiotowo i podmiotowo sprawę ze skargi skarżącej na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z 8 czerwca 2020 r., ES.224.81.2019.MK. w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia gruntu z produkcji i w niniejszej w pkt 2 wyroku zasądził od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącej kwotę 14.614 (czternaście tysięcy sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego z uwagi na prawidłowe ustalenie, że przedmiotem postępowania jest należność pieniężna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygając o zwrocie kosztów winien zastosować w niniejszej sprawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie z zastrzeżeniem, że zwrot kosztów będzie obejmował uiszczony wpis 200 zł - nietrafnie uznany na uiszczony w całości (k. 44).
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji