I OZ 351/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-01
NSAAdministracyjneŚredniansa
świadczenie pielęgnacyjnetermin do wniesienia skargiodrzucenie skargizażalenieprawo pomocyadwokat z urzęduNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że została wniesiona po upływie ustawowego terminu. Skarżący wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu, który złożył skargę po prawie czteromiesięcznym uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że termin do wniesienia skargi jest ustawowy i nie podlega modyfikacji, a okoliczności podniesione w zażaleniu mogłyby być rozważane jedynie we wniosku o przywrócenie terminu, którego nie złożono.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, które odrzuciło skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd I instancji odrzucił skargę, ponieważ została wniesiona po upływie 30-dniowego terminu od doręczenia decyzji SKO, które nastąpiło 7 października 2022 r. Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu dopiero 1 marca 2023 r., co stanowiło prawie czteromiesięczne uchybienie terminu. Pełnomocnik z urzędu wniósł skargę 17 maja 2023 r. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do jego modyfikacji. Sąd podkreślił, że okoliczności podnoszone przez skarżącego mogłyby być podstawą do wniosku o przywrócenie terminu, jednak taki wniosek nie został złożony. W związku z tym, NSA utrzymał w mocy postanowienie WSA o odrzuceniu skargi. Sąd nie orzekał o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazując na właściwość WSA w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest uprawniony do modyfikacji ustawowego terminu do wniesienia skargi. Okoliczności uzasadniające ewentualne przywrócenie terminu mogłyby być rozważane jedynie we wniosku o przywrócenie terminu, którego w tej sprawie nie złożono.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym. W przypadku uchybienia tego terminu, sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi. Wniosku o przywrócenie terminu nie złożono, a sąd nie może samodzielnie przywrócić terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa 30-dniowy termin do wniesienia skargi od dnia doręczenia rozstrzygnięcia.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 243 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy przyznania prawa pomocy stronie.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.

p.p.s.a. art. 258

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 261

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 16

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu. Sąd administracyjny jest zobowiązany do odrzucenia skargi wniesionej po terminie. Wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony.

Odrzucone argumenty

Przyznanie prawa pomocy z urzędu po upływie terminu powinno skutkować uznaniem terminu za dochowany. Naruszenie art. 243 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe zastosowanie i przyznanie prawa pomocy po zakończeniu toku postępowania. Naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez niezasadne odrzucenie skargi pomimo przyznania prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości w sytuacji złożenia skargi po terminie (...) sąd jest obowiązany skargę odrzucić podniesione w zażaleniu okoliczności, nie mogły być rozważane przy ocenie prawidłowości zaskarżonego postanowienia, natomiast mogłyby być przedstawione w razie ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosku takiego jednak w niniejszej sprawie nie złożono.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania terminów procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście wniosków o przyznanie prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a następnie skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z terminami, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 351/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Ke 348/23 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2023-06-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 53 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 1 września 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 1 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 348/23 odrzucające skargę Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2022 r., znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 348/23, odrzucił skargę Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2022 r., znak: [...], w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że powyższe rozstrzygnięcie Kolegium zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 października 2022 r.
Pismem z dnia 1 marca 2023 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, skarżący wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu do złożenia skargi.
Postanowieniem z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt II SPP/Ke 20/23, starszy referendarz sądowy WSA w Kielcach, ustanowił dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.
W dniu 17 maja 2023 r. ustanowiona z urzędu adwokat wniosła do WSA w Kielcach skargę na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z [...] września 2022 r., oświadczając że rozstrzygnięcie to zostało jej doręczone przez skarżącego dopiero w dniu 28 kwietnia 2023 r.
Sąd I instancji wskazał, że skoro rozstrzygnięcie SKO zostało doręczone stronie w dniu 7 października 2022 r., to – mając na uwadze dyspozycję art. 53 § 1 p.p.s.a. – termin do wniesienia skargi (bądź złożenia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, który taką skargę sporządzi), upłynął w niniejszej sprawie w dniu 7 listopada 2022 r. (poniedziałek). Tymczasem stosowny wniosek o przyznanie prawa pomocy strona złożyła dopiero w dniu 1 marca 2023 r. (k. 2-3 akt sprawy II SPP/Ke 20/23), a więc z prawie czteromiesięcznym uchybieniem ustawowego terminu, o jakim mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji skarga została wniesiona przez ustawionego z urzędu pełnomocnika dopiero w dniu 17 maja 2023 r. (k. 22 akt sprawy II SA/Ke 348/23).
Wobec tego Sąd uznał, że nie mogło odnieść skutku oświadczenie pełnomocnika, że strona doręczyła jej (zaskarżoną następnie) decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2022 r. dopiero w dniu 28 kwietnia 2023 r.
Sąd uznał zatem, że skargę – na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. –należy odrzucić.
Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez adwokata z urzędu, złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Wniesiono też o przyznanie adwokatowi wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy i oświadczono, że koszty takie nie zostały dotychczas uiszczone ani w całości, ani w części. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1) naruszenie art. 243 § 1 p.p.s.a., poprzez jego wadliwe zastosowanie, a mianowicie dokonanie niezawartej w powołanym przepisie czynności, polegającej na przyznaniu prawa pomocy stronie na jej wniosek, złożony po zakończeniu toku postępowania, a co za tym idzie wniosek ten powinien zostać oddalony, w sytuacji gdyby uznano, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, czego nie uczyniono;
2) naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez jego niezasadne zastosowanie i w konsekwencji odrzucenie skargi, pomimo przyznania prawa pomocy dopiero w dniu 31 marca 2023 r., wyznaczeniu adwokata z urzędu w dniu 17 kwietnia 2023r. (doręczone adwokatowi w dniu 18 kwietnia 2023 r.), a co za tym idzie, skarga winna zostać rozpoznana.
W uzasadnieniu podniesiono, że nastąpiło prawie czteromiesięczne uchybienie ustawowego terminu do złożenia wniosku o ustanowienie adwokata, w związku z czym wniosek powinien zostać odrzucony, gdyż tok postępowania został zakończony. Adwokat podniosła, że pomimo tego jednak, została ustanowiona jako pełnomocnik z urzędu do wniesienia skargi, co też uczyniła bazując na treści zarządzenia.
Zdaniem adwokata, skoro zatem mimo tak znacznego uchybienia terminu przyznano skarżącemu pomoc prawną, to należało uznać, że termin do złożenia skargi został przez stronę dochowany. Adwokat podkreśliła, że nie miała wiedzy jaka jest faktyczna data otrzymania przez skarżącego decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach z dnia [...] września 2022 r. Podniosła, że w postępowaniu administracyjnym wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Sformułowanie "odrzuca" wskazuje na obowiązek sądu administracyjnego odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu. Należy w tym miejscu podkreślić, że 30 – dniowy termin przewidziany na wniesienie skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości. Oznacza to, że w sytuacji złożenia skargi po terminie (jak w niniejszej sprawie), sąd jest obowiązany skargę odrzucić, o czym wspomniano już powyżej.
W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, które należałoby interpretować na korzyść strony. Wiadomo bowiem bezsprzeczne, kiedy postanowienie SKO zostało doręczone stronie. Nastąpiło to w dniu 7 października 2022 r. Natomiast podniesione w zażaleniu okoliczności, nie mogły być rozważane przy ocenie prawidłowości zaskarżonego postanowienia, natomiast mogłyby być przedstawione w razie ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosku takiego jednak w niniejszej sprawie nie złożono.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI