I OZ 349/25

I OZ 349/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1096/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-12-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art.9, art. 124 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z/s w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 października 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1096/24 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S.K. i J.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 31 maja 2024 r. znak WS-VI.7536.1.131.2023.AS w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia
28 października 2024 r., po rozpoznaniu wniosku skarżących S.K. i J.K., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S.K. i J.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 31 maja 2024 r. znak
WS-VI.7536.1.131.2023.AS utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia
6 grudnia 2023 r. znak GN.6853.7.2023 ograniczającą sposób korzystania
z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...] jednostka ewidencyjna [...], poprzez udzielenie [...] Sp. z o.o. w [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji gazu o łącznej powierzchni [...] m² w ramach realizacji zadania inwestycyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 9a w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.; dalej: "u.g.n.") i zgodnie z art. 9 tej ustawy, jej wykonanie powinno zostać wstrzymane przez organ z chwilą wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z akt administracyjnych sprawy wynikało zaś, że postanowienie takie nie zostało przez organ wydane.
W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że podziela ukształtowany w tym zakresie pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym w sytuacji, gdy organ nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku
o wstrzymanie wykonania, czy też jej braku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.
Zażalenie na to postanowienie wniosła [...] Sp. z o.o. z/s w [...]. Zaskarżonemu orzeczeniu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to:
1) art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pomimo braku wykazania przez skarżących, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody iub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków,
2) art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 9 zdanie drugie w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na brak obligatoryjnego postanowienia organu
o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji, podczas gdy brak jest podstaw prawnych do wstrzymania zaskarżonej decyzji przez Sąd z tego powodu.
Z uwagi na powyższe, Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia
i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie Sądu I instancji wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji odpowiada bowiem prawu.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub
w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków,
z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Z kolei stosownie do art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm, dalej jako: "u.g.n.")
w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia
6 grudnia 2023 r. ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...] jednostka ewidencyjna [...], poprzez udzielenie [...] Sp. z o.o. w [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji gazu o łącznej powierzchni [...] m² w ramach realizacji zadania inwestycyjnego. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 124 ust. 1 u.g.n., a więc przepis, który nie został wyłączony z działania art. 9 u.g.n. Po myśli zatem tego przepisu, wobec wniesienia skargi do sądu administracyjnego, Wojewoda [...] zobowiązany był wydać postanowienie o wstrzymaniu z urzędu wykonania zaskarżonej decyzji. Poza sporem jest, że w aktach sprawy brak jest jednak takiego postanowienia. W skardze skarżący wnosili natomiast o (cyt.): "wstrzymanie przez Wojewodę [...] na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 wykonania skarżonej decyzji, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku przez Organ - wydanie przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania skarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w mieniu Skarżących."
Wskazać w tym miejscu trzeba, że słusznie zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki, iż na tle analogicznego, jak powyższy stanu faktycznego i prawnego sprawy ukształtowany został w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd (za którym opowiada się również skład orzekający w niniejszej sprawie), że w sytuacji, kiedy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd (por. np. postanowienia NSA w sprawach I OZ 770/08, I OZ 717/10, I OZ 973/11, I OZ 1041/13, I OSK 1193/15, I OSK 3024/15, I OZ 203/24; opubl. w CBOSA). W przywołanych orzeczeniach argumentowano bowiem, że z przepisu art. 9 u.g.n. wynika bezwzględnie obowiązująca norma prawna, na mocy której wniesienie skargi do sądu administracyjnego powoduje skutek w postaci udzielenia ochrony tymczasowej w stosunku do nałożonego w decyzji obowiązku. Ustawodawca rozciągnął więc ochronę tymczasową z mocy prawa w przypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n., niezależnie od podmiotów uczestniczących w postępowaniu administracyjnym oraz spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym znaczeniu art. 9 u.g.n. stanowi regulację szczególną względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego, sama treść rozstrzygnięcia w powiązaniu z art. 9 u.g.n. stanowi podstawę do udzielenia ochrony tymczasowej w określonych w tym przepisie kategoriach spraw. Za przyjęciem tego poglądu przemawia ponadto konstytucyjna zasada zaufania do organów państwa oraz podejmowanych przez nie rozstrzygnięć. Skoro bowiem w art. 9 u.g.n. zostało przesądzone w sposób wyraźny wstrzymanie wykonania decyzji na wypadek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to niezrozumiałe byłoby pozbawienie sądu udzielenia tej ochrony na wyraźny wniosek strony, która nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji braku realizacji przepisów prawa przez organ administracji publicznej. W przypadku niewydania przez organ deklaratoryjnego w swojej treści postanowienia, o którym stanowi art. 9 in fine u.g.n., kompetencja w tym zakresie przysługuje zatem w takiej sytuacji sądowi rozpoznającemu daną sprawę.
Jednocześnie podkreślić trzeba, że z przepisów p.p.s.a. jasno wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd mogło nastąpić w niniejszej sprawie jedynie
w wyniku złożenia wniosku przez stronę skarżącą, zgodnie z obowiązującą
w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą skargowości. We wniosku tym skarżący w sposób jednoznaczny wskazali zaś, że w sytuacji braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez organ, wnoszą o udzielenie ochrony tymczasowej przez sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów uznać należy, iż w realiach niniejszej sprawy, niezależnie od argumentacji towarzyszącej wnioskowi skarżących odnoszącej się do przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zasadnym było wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o czym prawidło orzekł Sąd I instancji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184
w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.